Chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung: Nguyên nhân và cách xử lý

Sau phẫu thuật u xơ tử cung, một số phụ nữ có thể cảm thấy bụng đầy hơi, căng tức hoặc khó chịu. Chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Hiểu rõ nguyên nhân và dấu hiệu cảnh báo giúp người bệnh chăm sóc đúng cách, hỗ trợ quá trình hồi phục.

Nguyên nhân gây chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung

Chướng bụng sau phẫu thuật u xơ tử cung có thể xuất phát từ nhiều yếu tố liên quan đến quá trình phẫu thuật, thuốc sử dụng, chế độ ăn uống và hoạt động của hệ tiêu hóa.

Ảnh hưởng của phẫu thuật đến hoạt động của ruột

Sau phẫu thuật, nhu động ruột có thể tạm thời chậm lại do đáp ứng của cơ thể với phẫu thuật và nhiều yếu tố liên quan trong giai đoạn hậu phẫu, chẳng hạn thuốc giảm đau opioid, ít vận động và thay đổi cân bằng dịch. Tình trạng này có thể khiến khí và chất trong đường tiêu hóa di chuyển chậm hơn, gây đầy hơi hoặc chướng bụng.

Ảnh hưởng của thuốc gây mê và thuốc giảm đau

Chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung cũng có thể do một số thuốc sử dụng trong và sau phẫu thuật. Đặc biệt, thuốc giảm đau nhóm opioid có thể làm giảm nhu động đường tiêu hóa, từ đó làm tăng nguy cơ táo bón và góp phần gây đầy bụng hoặc chướng bụng. Người bệnh không nên tự ý ngừng, giảm liều hoặc thay đổi thuốc giảm đau mà cần trao đổi với bác sĩ nếu xuất hiện tác dụng phụ.

Ít vận động sau phẫu thuật

Sau khi mổ, người bệnh thường hạn chế vận động do đau, mệt hoặc lo ngại ảnh hưởng đến vết mổ. Việc ít vận động sau phẫu thuật có thể góp phần làm chậm quá trình hồi phục chức năng tiêu hóa và làm tăng nguy cơ táo bón. Vì vậy, khi tình trạng cho phép, người bệnh thường được khuyến khích vận động sớm và tăng dần mức độ hoạt động theo hướng dẫn của nhân viên y tế. ACOG khuyến nghị vận động sớm trong chương trình hồi phục tăng cường sau phẫu thuật phụ khoa.

Chế độ ăn uống sau mổ

Chế độ ăn uống cũng có thể ảnh hưởng đến tình trạng đầy hơi và chướng bụng trong thời gian hồi phục. Ăn quá nhanh, ăn nhiều trong một lần hoặc sử dụng các thực phẩm dễ sinh hơi có thể làm tăng cảm giác khó chịu ở bụng. Bên cạnh đó, uống ít nước và bổ sung không đủ chất xơ có thể góp phần gây táo bón. Người bệnh nên lựa chọn thực phẩm phù hợp với khả năng tiêu hóa và thực hiện theo hướng dẫn dinh dưỡng của bác sĩ.

Táo bón sau phẫu thuật

Táo bón sau mổ có thể liên quan đến việc ít vận động, thay đổi chế độ ăn uống, uống chưa đủ nước hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc. Khi phân lưu lại lâu trong đại tràng, người bệnh có thể cảm thấy bụng nặng, đầy hoặc khó chịu.

Ứ khí trong ổ bụng sau phẫu thuật nội soi

Trong phẫu thuật nội soi ổ bụng, CO₂ được đưa vào ổ bụng để tạo khoảng trống cho phẫu thuật. Phần lớn khí được lấy ra khi kết thúc thủ thuật, nhưng một lượng nhỏ có thể còn lại trong thời gian ngắn và gây cảm giác đầy bụng, khó chịu hoặc đau vùng vai. Triệu chứng chướng bụng thường giảm khi lượng khí còn lại được cơ thể hấp thu.

Chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung bao lâu thì hết?

Không có một khoảng thời gian cố định để chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung biến mất hoàn toàn. Ở nhiều người, cảm giác đầy hơi và căng tức sẽ giảm dần khi chức năng đường ruột phục hồi. Tuy nhiên, diễn biến khác nhau tùy loại phẫu thuật và tình trạng từng người, triệu chứng ngày càng tăng hoặc không cải thiện cần được bác sĩ đánh giá.

Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến thời gian hết chướng bụng gồm phương pháp phẫu thuật, mức độ can thiệp, tình trạng sức khỏe trước và sau mổ, khả năng vận động và chế độ ăn uống. Bên cạnh đó, táo bón hoặc các vấn đề tiêu hóa đi kèm cũng có thể khiến cảm giác đầy bụng kéo dài hơn.

Sau phẫu thuật nội soi, cảm giác căng tức có thể liên quan đến lượng khí carbon dioxide được sử dụng trong quá trình can thiệp. Trong khi đó, quá trình hồi phục sau mổ mở có thể kéo theo cảm giác đau, căng hoặc khó chịu vùng bụng trong thời gian nhất định. Vì vậy, người bệnh không nên lấy một mốc thời gian cụ thể để đánh giá tình trạng hồi phục của mình.

Nếu chướng bụng nhẹ và có xu hướng giảm dần, người bệnh vẫn trung tiện, đi tiêu và dung nạp được thức ăn, có thể tiếp tục theo dõi và chăm sóc theo hướng dẫn sau mổ. Tuy nhiên, các dấu hiệu này không loại trừ hoàn toàn biến chứng, nếu triệu chứng tăng lên hoặc xuất hiện đau bụng nhiều, nôn, sốt, bụng trướng rõ hoặc các bất thường khác, cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.

Cách giảm chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung

Người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc phù hợp để giảm cảm giác chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung như sau:

Vận động nhẹ theo hướng dẫn

Người bệnh nên bắt đầu vận động khi được bác sĩ hoặc nhân viên y tế cho phép. Đi lại nhẹ nhàng có thể giúp cơ thể sớm trở lại sinh hoạt bình thường và hỗ trợ nhu động ruột, có thể bắt đầu với những quãng đi bộ ngắn, sau đó tăng dần thời gian tùy khả năng. Trong giai đoạn đầu, người bệnh cần tránh vận động mạnh, nâng vật nặng hoặc thực hiện các động tác gây đau và căng vùng bụng khi chưa được cho phép.

Ăn uống phù hợp

Nếu ăn nhiều một lần dễ gây chướng bụng, người bệnh có thể chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, ăn chậm và nhai kỹ. Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể lựa chọn những thực phẩm dễ dung nạp và tăng dần đa dạng thực phẩm theo khả năng ăn uống. Nếu không có chống chỉ định, không nhất thiết phải duy trì chế độ ăn hạn chế kéo dài, nên tuân thủ hướng dẫn cụ thể của bác sĩ phẫu thuật.

Khi người bệnh đã dung nạp thức ăn và không có dấu hiệu bất thường về tiêu hóa, có thể tăng dần rau, trái cây và các nguồn chất xơ phù hợp để hỗ trợ phòng táo bón. Nếu đang chướng bụng nhiều, nôn hoặc không trung tiện được, cần hỏi ý kiến bác sĩ thay vì tự tăng chất xơ. Người bệnh cũng nên uống đủ nước nếu không có chống chỉ định và hạn chế những thực phẩm, đồ uống mà bản thân thường bị đầy hơi sau khi sử dụng.

Chủ động phòng ngừa táo bón

Người bệnh nên duy trì uống đủ nước và vận động phù hợp với tình trạng hồi phục, đồng thời không nên nhịn đi đại tiện khi có nhu cầu. Nếu táo bón hoặc đầy bụng kéo dài, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để lựa chọn biện pháp phù hợp. Không nên tự dùng thuốc nhuận tràng kéo dài hoặc tự điều trị chướng bụng khi có đau bụng tăng, nôn hoặc không trung tiện được.

Chướng bụng sau khi mổ u xơ tử cung có thể xuất hiện trong quá trình hồi phục và thường liên quan đến những thay đổi tạm thời của hệ tiêu hóa sau phẫu thuật. Nhưng nếu chướng bụng kéo dài, tăng dần hoặc kèm đau bụng nhiều, nôn ói, sốt, bí trung đại tiện hay các biểu hiện bất thường khác, cần liên hệ bác sĩ để được đánh giá và xử trí phù hợp.