Dấu hiệu bị trĩ thường gặp và khi nào cần đi khám?

Trĩ hình thành khi các mạch máu và mô nâng đỡ ở vùng hậu môn - trực tràng bị giãn, sưng và gây triệu chứng. Tùy vị trí và mức độ, dấu hiệu bị trĩ ở mỗi người có thể khác nhau. Trĩ nội thường nổi bật với chảy máu hoặc sa búi trĩ, trong khi trĩ ngoại dễ gây sưng, ngứa và đau quanh hậu môn hơn.

Dấu hiệu bị trĩ thường gặp nhất

Không phải người bị trĩ nào cũng xuất hiện đầy đủ các triệu chứng. Những biểu hiện dưới đây thường liên quan đến trĩ, nhưng không thể dùng riêng lẻ để tự khẳng định chẩn đoán.

Đi ngoài ra máu đỏ tươi

Chảy máu khi đại tiện là một trong những dấu hiệu thường gặp của trĩ, đặc biệt là trĩ nội. Người bệnh có thể nhận thấy một ít máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh, bên ngoài phân hoặc trong bồn cầu sau khi đi ngoài. Trĩ nội chưa sa thường không gây đau đáng kể nên đôi khi chảy máu là biểu hiện khiến người bệnh chú ý đầu tiên.

Tuy nhiên, không nên mặc định cứ đi ngoài ra máu là mắc trĩ. Nứt kẽ hậu môn, viêm đường tiêu hóa, polyp đại trực tràng và một số bệnh lý khác cũng có thể gây chảy máu trực tràng. Vì vậy, tình trạng chảy máu mới xuất hiện, tái diễn hoặc không rõ nguyên nhân cần được nhân viên y tế đánh giá.

Ngứa và kích ứng quanh hậu môn

Người bị trĩ ngoại có thể cảm thấy ngứa, rát hoặc kích ứng ở vùng da quanh hậu môn. Cảm giác khó chịu có thể rõ hơn sau khi đại tiện. Việc lau chùi hoặc chà xát vùng hậu môn quá mạnh có thể làm kích ứng tăng lên. Người bệnh nên vệ sinh nhẹ nhàng và giữ khu vực này sạch, khô thay vì cố gắng lau nhiều lần.

Đau hoặc khó chịu ở hậu môn

Trĩ ngoại có thể gây đau, tức hoặc khó chịu quanh hậu môn, nhất là khi ngồi hoặc đi đại tiện. Trong khi đó, trĩ nội nằm bên trong trực tràng thường không đau nếu chưa sa hoặc chưa xuất hiện vấn đề khác.

Đau hậu môn không phải triệu chứng đặc hiệu của bệnh trĩ. Nếu đau nhiều, xuất hiện đột ngột hoặc ngày càng tăng, người bệnh nên đi khám thay vì chỉ tự điều trị tại nhà.

Xuất hiện khối sưng hoặc cục ở gần hậu môn

Trĩ ngoại có thể tạo thành một hoặc nhiều khối sưng quanh hậu môn. Người bệnh đôi khi có thể sờ thấy vùng mô nhô lên, căng hoặc nhạy cảm khi chạm vào.

Nếu hình thành cục máu đông trong búi trĩ ngoại, khối này có thể trở nên cứng và đau rõ rệt. Trường hợp đau nhiều nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn cách xử trí thích hợp.

Búi trĩ sa ra ngoài hậu môn

Trĩ nội phát triển lớn có thể sa qua ống hậu môn, đặc biệt khi rặn đại tiện. Người bệnh có thể cảm nhận hoặc nhìn thấy một phần mô nhô ra ngoài sau khi đi vệ sinh.

Ở mức độ nhẹ, búi trĩ có thể tự trở vào bên trong. Khi tình trạng tiến triển, búi trĩ có thể sa thường xuyên hơn hoặc không tự co lên. Đây là dấu hiệu nên được đánh giá trực tiếp, nhất là khi kèm đau hoặc chảy máu.

Cảm giác ẩm ướt hoặc tiết dịch quanh hậu môn

Búi trĩ sa có thể làm vùng hậu môn khó giữ sạch hoàn toàn. Một số người có thể nhận thấy chất nhầy, cảm giác ẩm hoặc kích ứng da quanh hậu môn.

Triệu chứng này không chỉ gặp ở bệnh trĩ. Nếu tiết dịch kéo dài, có bất thường rõ rệt hoặc kèm các triệu chứng tiêu hóa khác, người bệnh cần được kiểm tra để xác định nguyên nhân.

Dấu hiệu bị trĩ nặng cần đi khám ngay

Phần lớn trường hợp trĩ không phải tình trạng nguy hiểm tức thời. Tuy nhiên, một số biểu hiện cần được đánh giá y tế sớm vì có thể liên quan đến biến chứng của trĩ hoặc một nguyên nhân khác nghiêm trọng hơn.

Chảy máu nhiều hoặc chảy máu không ngừng

Một lượng nhỏ máu đỏ tươi có thể xuất hiện ở người mắc trĩ, nhưng chảy máu nhiều hoặc không ngừng không nên tự theo dõi tại nhà. Đặc biệt, nếu chảy máu kèm chóng mặt, choáng, yếu nhiều hoặc cảm giác sắp ngất, người bệnh cần được chăm sóc y tế khẩn cấp. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng mất máu đáng kể.

Đau hậu môn dữ dội hoặc xuất hiện đột ngột

Đau nhiều, đặc biệt khi xuất hiện một khối sưng căng và rất nhạy cảm quanh hậu môn, có thể gặp trong trĩ ngoại có huyết khối, tức hình thành cục máu đông trong búi trĩ. Ngoài trĩ, đau hậu môn dữ dội còn có thể xuất phát từ những bệnh lý khác. Vì vậy, không nên cố chọc, nặn hoặc tự xử lý khối sưng tại nhà.

Búi trĩ sa nhiều và không trở lại bên trong

Búi trĩ sa kéo dài, ngày càng lớn hoặc không trở lại bên trong cần được bác sĩ đánh giá. Tình trạng này có thể gây đau, kích ứng, chảy máu và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt.

Ngoài ra, không phải mọi khối mô sa khỏi hậu môn đều là búi trĩ. Sa trực tràng và một số tình trạng khác có thể có biểu hiện tương tự, do đó việc thăm khám giúp phân biệt chính xác.

Chảy máu kèm phân đen hoặc triệu chứng toàn thân

Máu đỏ tươi thường được chú ý ở bệnh trĩ, trong khi phân đen như hắc ín có thể gợi ý chảy máu từ vị trí khác trong đường tiêu hóa và cần được đánh giá y tế.

Người bệnh cũng nên đi khám sớm nếu chảy máu trực tràng đi kèm đau bụng đáng kể, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài hoặc những biểu hiện bất thường khác. Không nên tự quy mọi trường hợp chảy máu cho bệnh trĩ.

Làm gì khi có dấu hiệu bị trĩ?

Nếu triệu chứng nhẹ và chưa có dấu hiệu cảnh báo, một số thay đổi trong ăn uống và thói quen đại tiện có thể giúp giảm táo bón, hạn chế phải rặn và cải thiện khó chịu.

• Tăng chất xơ trong chế độ ăn: Ưu tiên rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các thực phẩm giàu chất xơ khác để giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn. Nên tăng lượng chất xơ từ từ để cơ thể thích nghi.
• Uống đủ nước: Bổ sung nước phù hợp trong ngày góp phần duy trì phân mềm, đặc biệt khi chế độ ăn được tăng cường chất xơ.
• Không cố rặn khi đại tiện: Rặn mạnh làm tăng áp lực lên vùng hậu môn - trực tràng và có thể khiến triệu chứng trĩ nặng hơn.
• Không ngồi quá lâu trên bồn cầu: Nên đi vệ sinh khi có nhu cầu và rời khỏi bồn cầu sau khi đại tiện xong, thay vì ngồi lâu để đọc hoặc sử dụng điện thoại.
• Vệ sinh hậu môn nhẹ nhàng: Tránh chà xát mạnh vùng đang ngứa hoặc đau. Có thể làm sạch nhẹ nhàng bằng nước và giữ vùng da khô thoáng.
• Ngâm vùng hậu môn trong nước ấm: Biện pháp này có thể giúp giảm cảm giác khó chịu ở một số người. Không cần tự pha thêm hóa chất hoặc các chất có khả năng gây kích ứng.
• Theo dõi diễn biến triệu chứng: Nếu tình trạng không cải thiện sau khoảng một tuần chăm sóc tại nhà, trở nên nặng hơn hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, nên đi khám.

Đặc biệt, chảy máu trực tràng cần được chú ý ngay cả khi bạn nghi ngờ mình bị trĩ. Bác sĩ có thể khai thác triệu chứng, khám vùng hậu môn - trực tràng và thực hiện thêm kiểm tra khi cần để xác định nguyên nhân.

Không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào hình ảnh trên mạng hoặc tự xử lý búi trĩ bằng cách chọc, cắt, nặn hay các phương pháp không được hướng dẫn bởi nhân viên y tế.

Những câu hỏi thường gặp

Một số biểu hiện của trĩ khá giống với các bệnh lý khác ở vùng hậu môn - trực tràng. Những giải đáp dưới đây giúp làm rõ các tình huống người bệnh thường gặp.

Đi ngoài ra máu có chắc chắn bị trĩ không?

Không. Trĩ là một nguyên nhân thường gặp gây chảy máu trực tràng, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Nứt kẽ hậu môn, viêm đường tiêu hóa, polyp đại trực tràng và ung thư đại trực tràng cũng có thể gây xuất hiện máu khi đại tiện. Vì vậy, không nên tự kết luận mắc trĩ chỉ dựa vào dấu hiệu đi ngoài ra máu.

Nếu đây là lần đầu xuất hiện chảy máu, tình trạng tái diễn hoặc không rõ nguyên nhân, người bệnh nên trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá.

Làm sao phân biệt trĩ và nứt kẽ hậu môn?

Trĩ và nứt kẽ hậu môn đều có thể gây đau, ngứa và chảy máu nên đôi khi khó phân biệt chỉ dựa vào triệu chứng. Nứt kẽ hậu môn là một vết rách ở lớp niêm mạc ống hậu môn và thường gây đau rõ liên quan đến đại tiện. Trong khi đó, trĩ là tình trạng các mô và mạch máu vùng hậu môn - trực tràng sưng, giãn; trĩ nội có thể chảy máu nhưng không gây đau khi chưa sa. Trĩ ngoại có thể đau nên sự khác biệt trên không phải lúc nào cũng rõ ràng. Khám trực tiếp là cách đáng tin cậy hơn để xác định nguyên nhân.

Búi trĩ sa ra ngoài có tự khỏi không?

Điều này phụ thuộc vào mức độ sa. Một búi trĩ nội sa nhẹ có thể tự trở lại bên trong sau khi đại tiện, nhưng khi bệnh tiến triển, búi trĩ có thể sa thường xuyên hơn và không tự co lại.

Các biện pháp hạn chế táo bón và rặn mạnh có thể giúp giảm triệu chứng nhưng không có nghĩa mọi búi trĩ sa đều sẽ biến mất hoàn toàn.

Nếu búi trĩ thường xuyên sa ra ngoài, gây chảy máu, đau, khó vệ sinh hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên đi khám. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp điều trị phù hợp thay vì chỉ tiếp tục theo dõi tại nhà.

Dấu hiệu trĩ sau sinh có nguy hiểm không?

Trĩ có thể xuất hiện hoặc trở nên rõ hơn trong thai kỳ và sau sinh. Áp lực gia tăng ở vùng chậu cùng với tình trạng táo bón và rặn có thể góp phần làm xuất hiện triệu chứng.

Trong nhiều trường hợp, triệu chứng có thể cải thiện khi những yếu tố thúc đẩy giảm đi. Người sau sinh có thể chú ý giữ phân mềm bằng chế độ ăn đủ chất xơ, uống nước phù hợp và tránh rặn khi đại tiện.

Tuy nhiên, không nên xem mọi trường hợp đau hoặc chảy máu hậu môn sau sinh đều là trĩ. Nếu chảy máu nhiều, đau dữ dội, triệu chứng ngày càng tăng hoặc kéo dài, cần liên hệ cơ sở y tế để được kiểm tra.

Nhìn chung, dấu hiệu bị trĩ thường gặp gồm máu đỏ tươi khi đại tiện, ngứa hoặc khó chịu quanh hậu môn, khối sưng và búi trĩ sa ra ngoài. Mức độ biểu hiện có thể khác nhau giữa trĩ nội và trĩ ngoại.

Khi nhận thấy dấu hiệu bị trĩ, bạn có thể bắt đầu bằng việc hạn chế táo bón và rặn khi đại tiện, đồng thời theo dõi triệu chứng. Tuy nhiên, chảy máu trực tràng không nên mặc định là do trĩ. Chảy máu nhiều, đau dữ dội hoặc triệu chứng kéo dài là những lý do cần được nhân viên y tế đánh giá.