Dấu hiệu ung thư máu là gì? Những triệu chứng cảnh báo không nên bỏ qua

Ung thư máu có thể gây ra những biểu hiện bất thường như mệt mỏi kéo dài, da nhợt nhạt, dễ bầm tím, chảy máu, sốt hoặc nhiễm trùng tái diễn. Tuy nhiên, các triệu chứng này cũng xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác. Vì vậy, khi dấu hiệu bất thường kéo dài hoặc ngày càng rõ rệt, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá phù hợp.

Một số dấu hiệu ung thư máu

Ung thư máu là nhóm bệnh lý ác tính ảnh hưởng đến máu, tủy xương hoặc hệ bạch huyết. Tùy từng loại bệnh, giai đoạn và tình trạng sức khỏe, các biểu hiện có thể khác nhau ở mỗi người. Đáng lưu ý, nhiều triệu chứng của ung thư máu không đặc hiệu và cũng xuất hiện trong nhiều tình trạng sức khỏe khác. Một số dấu hiệu có thể gặp gồm:

Mệt mỏi, suy nhược kéo dài

Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi thường xuyên, thiếu năng lượng hoặc suy nhược ngay cả khi đã nghỉ ngơi đầy đủ. Ở một số trường hợp, tình trạng này liên quan đến thiếu máu do cơ thể không có đủ hồng cầu khỏe mạnh để vận chuyển oxy đến các mô. Mệt mỏi có thể đi kèm giảm khả năng tập trung, chóng mặt, khó thở hoặc cảm giác yếu sức khi thực hiện các hoạt động thường ngày.

Da nhợt nhạt

Da, môi hoặc niêm mạc có thể nhợt hơn bình thường nếu người bệnh bị thiếu máu. Tình trạng này xảy ra khi lượng hồng cầu hoặc hemoglobin giảm, làm ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển oxy. Bên cạnh da nhợt, người bệnh có thể đồng thời cảm thấy mệt, chóng mặt, hụt hơi hoặc tim đập nhanh.

Dễ bầm tím hoặc chảy máu bất thường

Một số bệnh ung thư máu có thể làm giảm số lượng hoặc ảnh hưởng đến chức năng của tiểu cầu, từ đó tác động đến quá trình đông máu. Người bệnh có thể dễ xuất hiện các vết bầm mà không nhớ rõ nguyên nhân, chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc chảy máu kéo dài hơn bình thường. Một số trường hợp còn xuất hiện các chấm đỏ hoặc tím nhỏ trên da.

Sốt hoặc nhiễm trùng tái diễn

Khi số lượng hoặc chức năng của các tế bào bạch cầu bình thường bị ảnh hưởng, khả năng chống lại tác nhân gây nhiễm trùng của cơ thể cũng có thể suy giảm. Người bệnh có thể bị sốt không rõ nguyên nhân hoặc gặp tình trạng nhiễm trùng thường xuyên, kéo dài hay tái phát. Tuy nhiên, sốt và nhiễm trùng có rất nhiều nguyên nhân khác nên cần được đánh giá dựa trên tình trạng cụ thể.

Sưng hạch bạch huyết

Hạch bạch huyết ở cổ, nách hoặc bẹn có thể tăng kích thước và đôi khi không gây đau. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một số bệnh lý ác tính của hệ tạo máu, đặc biệt là các bệnh ảnh hưởng đến hệ bạch huyết. Dù vậy, hạch to cũng thường gặp khi cơ thể bị nhiễm trùng hoặc do nhiều nguyên nhân khác, vì vậy không thể dựa riêng vào biểu hiện này để xác định ung thư máu.

Đau xương hoặc khớp

Một số người mắc ung thư máu có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu tại xương và khớp. Triệu chứng này có thể liên quan đến sự tăng sinh và tích tụ bất thường của các tế bào trong tủy xương. Vị trí, mức độ và tần suất đau không giống nhau ở tất cả người bệnh và đau xương khớp cũng có thể bắt nguồn từ nhiều bệnh lý khác.

Sụt cân không rõ nguyên nhân

Cân nặng giảm đáng kể trong khi không chủ động ăn kiêng, tăng cường vận động hoặc thay đổi lối sống là biểu hiện cần được chú ý. Ở người mắc bệnh lý ác tính, sụt cân có thể liên quan đến những thay đổi trong chuyển hóa, tình trạng viêm hoặc giảm cảm giác thèm ăn. Tuy nhiên, sụt cân không chủ ý không phải dấu hiệu riêng của ung thư máu và cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Đổ mồ hôi nhiều về đêm

Người bệnh có thể đổ mồ hôi nhiều trong khi ngủ, đôi khi lượng mồ hôi đủ nhiều để làm ướt quần áo hoặc chăn ga dù môi trường ngủ không quá nóng. Đổ mồ hôi đêm có thể xuất hiện trong một số bệnh ung thư máu, nhưng cũng liên quan đến nhiễm trùng, thuốc và nhiều tình trạng sức khỏe khác. Vì vậy, triệu chứng này đáng lưu ý hơn khi kéo dài hoặc xuất hiện cùng sốt, sụt cân, nổi hạch hay các biểu hiện bất thường khác.

Dấu hiệu ung thư máu dễ nhầm lẫn với bệnh lý nào?

Nhiều dấu hiệu của ung thư máu như mệt mỏi, sốt, da nhợt nhạt, sưng hạch hay dễ bầm tím không đặc hiệu. Những biểu hiện này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý hoặc tình trạng sức khỏe khác, chẳng hạn:

• Thiếu máu: Có thể gây mệt mỏi, da nhợt nhạt, chóng mặt, suy nhược hoặc khó thở, tương đồng với một số biểu hiện có thể gặp ở người mắc ung thư máu.
• Nhiễm trùng: Các bệnh nhiễm virus hoặc vi khuẩn có thể gây sốt, mệt mỏi và nổi hạch, khiến người bệnh dễ lo lắng hoặc nhầm với dấu hiệu của bệnh lý huyết học.
• Rối loạn đông máu hoặc giảm tiểu cầu: Có thể biểu hiện bằng tình trạng dễ bầm tím, chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc xuất hiện các chấm xuất huyết trên da.
• Bệnh tự miễn: Một số bệnh tự miễn có thể gây mệt mỏi kéo dài, sốt, đau khớp, sưng hạch hoặc những bất thường về tế bào máu.
• Các bệnh lý hạch lành tính: Sưng hạch có thể xảy ra do nhiễm trùng hoặc phản ứng viêm và không đồng nghĩa với ung thư hạch hay một dạng ung thư máu khác.

Do các triệu chứng có thể chồng lấp giữa nhiều bệnh lý, không thể xác định ung thư máu chỉ dựa vào biểu hiện bên ngoài. Nếu các dấu hiệu kéo dài, tái diễn, tiến triển hoặc xuất hiện đồng thời nhiều bất thường, người bệnh nên thăm khám để bác sĩ đánh giá và chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư máu

Nguyên nhân chính xác của nhiều loại ung thư máu vẫn chưa được xác định đầy đủ. Tuy nhiên, một số yếu tố có thể liên quan đến sự biến đổi bất thường của tế bào máu hoặc làm tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

• Biến đổi di truyền: Những thay đổi trong vật chất di truyền của tế bào tạo máu có thể khiến tế bào phát triển, phân chia hoặc tồn tại bất thường, từ đó góp phần vào sự hình thành một số loại ung thư máu.
• Tuổi tác: Nguy cơ mắc một số bệnh ung thư máu có xu hướng tăng theo tuổi, mặc dù bệnh vẫn có thể xuất hiện ở trẻ em và người trẻ tuổi.
• Tiền sử gia đình và yếu tố di truyền: Người có thành viên trong gia đình mắc một số loại ung thư máu hoặc mang một số hội chứng di truyền nhất định có thể có nguy cơ cao hơn.
• Tiếp xúc với bức xạ ion hóa: Phơi nhiễm với bức xạ ion hóa ở mức độ cao có thể làm tổn thương DNA và liên quan đến nguy cơ phát triển một số bệnh ung thư máu.
• Tiếp xúc với một số hóa chất: Việc tiếp xúc kéo dài hoặc ở mức độ cao với một số hóa chất, chẳng hạn benzene, có liên quan đến nguy cơ mắc một số dạng bệnh bạch cầu.
• Tiền sử điều trị ung thư: Một số người từng được hóa trị hoặc xạ trị để điều trị bệnh ung thư khác có thể có nguy cơ phát triển ung thư máu thứ phát về sau.
• Một số bệnh lý hoặc rối loạn về máu: Các bệnh lý ảnh hưởng đến tủy xương và quá trình tạo máu có thể làm tăng nguy cơ tiến triển thành một số dạng ung thư máu.
• Suy giảm hoặc rối loạn hệ miễn dịch: Một số tình trạng làm suy yếu hệ miễn dịch có thể liên quan đến nguy cơ cao hơn đối với một số loại ung thư máu, đặc biệt là lymphoma.

Nhận biết dấu hiệu ung thư máu và hiểu rõ các yếu tố nguy cơ có thể giúp mỗi người chủ động hơn trong việc theo dõi những thay đổi bất thường của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều biểu hiện của bệnh dễ trùng lặp với các vấn đề sức khỏe khác nên không thể tự chẩn đoán chỉ dựa trên triệu chứng. Khi các bất thường kéo dài, tái diễn hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá, thực hiện xét nghiệm cần thiết và xác định nguyên nhân.