Đau lưng sau khi sinh mổ là do đâu? Cách khắc phục tình trạng này

Nhiều người lầm tưởng rằng đau lưng sau sinh mổ là hệ quả trực tiếp của việc gây tê ngoài màng cứng, nhưng thực tế, nguyên nhân của tình trạng này phức tạp và đa chiều hơn rất nhiều. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu những nguyên nhân gây ra đau lưng sau sinh mổ, từ đó đưa ra các phương pháp giảm đau hiệu quả, giúp mẹ nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

Đau lưng sau khi sinh mổ là do đâu?

Tình trạng đau lưng sau phẫu thuật lấy thai, hay còn gọi là sinh mổ, là một vấn đề phổ biến, xuất phát từ sự kết hợp của nhiều yếu tố y khoa và sinh lý. Dưới đây là các nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng này:

• Ảnh hưởng của thủ thuật gây tê tủy sống: Để tiến hành phẫu thuật, bác sĩ sẽ tiêm thuốc gây tê vùng vào khu vực cột sống thắt lưng. Thao tác này có thể dẫn đến phản ứng viêm cục bộ, gây đau nhức tạm thời xung quanh vị trí đâm kim.
• Sự suy yếu của hệ cơ bụng: Sinh mổ là một đại phẫu đòi hỏi phải rạch qua các lớp cơ thành bụng. Khi nhóm cơ quan trọng này bị suy yếu, các cơ vùng lưng dưới buộc phải hoạt động bù trừ để nâng đỡ phần thân trên và duy trì tư thế, từ đó gây ra tình trạng đau mỏi.
• Sự biến đổi nội tiết tố: Trong suốt thai kỳ, cơ thể tiết ra hormone relaxin giúp nới lỏng các khớp và dây chằng nhằm chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Sau sinh, nồng độ hormone này cần một thời gian để giảm về mức bình thường. Tình trạng dây chằng tiếp tục lỏng lẻo khiến cấu trúc cột sống kém vững chắc và dễ bị tổn thương hơn.
• Hình thành mô sẹo và hiện tượng dính mô: Quá trình phục hồi vết thương hở có thể tạo ra các mô sẹo và các khối dính bên trong ổ bụng. Hiện tượng này khiến các lớp mô dính chặt vào nhau, làm giảm độ đàn hồi, linh hoạt của cơ thể và làm sai lệch tư thế, gián tiếp dẫn đến đau lưng.
• Sai tư thế trong sinh hoạt: Việc thích nghi với cường độ chăm sóc trẻ sơ sinh thường khiến người mẹ duy trì các tư thế không tốt cho cột sống. Các thói quen như khom lưng khi cho con bú, cúi gập người xuống nôi hay thường xuyên mang vác đồ đạc tạo ra áp lực và sự căng thẳng lớn lên cột sống.
• Tác động của việc tăng cân: Sự gia tăng trọng lượng trong suốt thai kỳ làm dịch chuyển trọng tâm của cơ thể, tạo ra áp lực đè nặng liên tục lên hệ thống các cơ vùng lưng dưới.

Cách giảm đau lưng sau sinh mổ hiệu quả

Dưới đây là các biện pháp giúp giảm đau lưng sau sinh mổ một cách an toàn và hiệu quả:

Điều chỉnh tư thế

Mẹ có thể điều chỉnh tư thế trong sinh hoạt hàng ngày và khi chăm sóc bé như sau:

• Tư thế cho con bú: Sử dụng gối hỗ trợ cho con bú để nâng trẻ lên cao ngang tầm ngực. Điều này giúp sản phụ duy trì cột sống thẳng, ngăn ngừa tình trạng gù lưng hay căng mỏi vùng cổ.
• Tư thế chăm sóc trẻ: Hãy điều chỉnh bàn thay tã cao ngang tầm thắt lưng để hạn chế tối đa việc phải cúi gập người. Khi tắm cho bé, mẹ có thể tận dụng bồn rửa chén trong bếp hoặc đặt chậu tắm lên các bề mặt phẳng ngang mặt bàn.
• Kỹ thuật nâng đỡ: Khi bế trẻ lên, mẹ nên hạ trọng tâm bằng cách ngồi xổm và sử dụng lực đẩy từ khớp gối để đứng lên, hạn chế dùng lực ở vùng thắt lưng. Đồng thời, giữ trẻ áp sát vào ngực để giảm thiểu áp lực đè nặng lên cột sống.

Chăm sóc và hỗ trợ phục hồi tại nhà

Dưới đây là các phương pháp có thể thực hiện tại nhà:

• Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Việc đeo đai hỗ trợ sau sinh sẽ giúp tạo ra lực cơ học bên ngoài, ổn định thành bụng và bù đắp tạm thời cho tình trạng suy yếu của cơ vùng bụng.
• Liệu pháp nhiệt và lạnh: Trong vài ngày đầu tiên, hãy sử dụng túi chườm lạnh để giảm các phản ứng viêm xung quanh vết mổ. Khi quá trình lành thương bắt đầu, hãy chuyển sang chườm nóng để làm giãn và xoa dịu các nhóm cơ lưng đang bị co thắt.
• Tư thế nghỉ ngơi: Sản phụ nên nằm nghiêng và kẹp một chiếc gối chắc chắn giữa hai đầu gối hoặc chọn tư thế nằm ngửa với một chiếc gối được kê đệm ngay dưới phần khoeo chân.

Vận động và tập thể dục

Bên cạnh đó, mẹ có thể vận động để mạnh cơ, bao gồm:

• Vận động nhẹ nhàng: Trong những tuần đầu tiên, cơ thể cần được ưu tiên nghỉ ngơi phục hồi. Tuy nhiên, sản phụ cần tránh tình trạng bất động nằm một chỗ hoàn toàn để phòng ngừa chứng co cứng cơ.
• Tập mạnh cơ an toàn: Khi có sự cho phép từ bác sĩ, thường vào khoảng 4 đến 6 tuần sau sinh, sản phụ có thể bắt đầu tập luyện lại với các bài đi bộ ngắn, thực hành kỹ thuật thở bằng cơ hoành và các bài tập nghiêng khung chậu.

Can thiệp y khoa

Nếu các biện pháp không dùng thuốc chưa đem lại hiệu quả, mẹ có thể tham khảo những phương pháp sau:

• Kiểm soát cơn đau bằng thuốc: Các loại thuốc chống viêm không kê đơn, như Ibuprofen hoặc Acetaminophen, có thể giúp giảm bớt cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt là mẹ đang trong thời kỳ cho con bú.
• Vật lý trị liệu: Nếu tình trạng đau lưng vẫn dai dẳng không dứt, mẹ nên tham vấn ý kiến của các chuyên gia vật lý trị liệu chuyên về sức khỏe phụ nữ. Họ sẽ thiết kế phác đồ và hướng dẫn các bài tập chuyên sâu nhằm phục hồi an toàn nhóm cơ lõi sâu bên trong cơ thể.

Trường hợp đau lưng sau sinh mổ nào cần phải lưu ý?

Mặc dù tình trạng nhức mỏi lưng nhẹ là hiện tượng thường gặp sau phẫu thuật sinh mổ, nhưng những cơn đau bất thường lại là dấu hiệu cảnh báo cần được chăm sóc y tế đặc biệt. Hãy tham vấn bác sĩ nếu mẹ có các dấu hiệu dưới đây:

• Xuất hiện cảm giác đau buốt, nóng rát hoặc tê bì từ vùng lưng dưới lan dọc xuống chân hoặc bàn chân.
• Mất cảm giác hoặc yếu cơ cục bộ ở khu vực hông, cẳng chân hoặc bàn chân.
• Cơn đau khu trú kết hợp với biểu hiện sốt, ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi về đêm.
• Tình trạng đau nhức xuất hiện đồng thời với các phản ứng viêm tại vị trí phẫu thuật lấy thai như sưng, nóng, tấy đỏ hoặc có hiện tượng tiết dịch mủ.
• Cảm giác đau không thuyên giảm mà có xu hướng ngày càng nặng theo thời gian.
• Cơn đau khởi phát đột ngột và dữ dội đến mức cản trở các hoạt động sinh hoạt cơ bản, khiến mẹ không thể đứng, đi lại hoặc tự tay chăm sóc em bé.
• Đau lưng kèm theo cảm giác áp lực đè nặng ở vùng chậu, đi tiểu có cảm giác nóng rát hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu.
• Đột ngột mất tự chủ trong vấn đề đại tiện hoặc tiểu tiện là một tình trạng nguy hiểm có thể là hậu quả của tổn thương dây thần kinh hoặc chấn thương sàn chậu, do đó phải được đưa đi cấp cứu và can thiệp y tế khẩn cấp.

Trên đây là bài viết về đau lưng sau khi sinh mổ. Việc hiểu rõ nguyên nhân là chìa khóa đầu tiên để tìm ra giải pháp. Điều quan trọng là các mẹ cần chủ động áp dụng các biện pháp giảm đau hiệu quả, từ điều chỉnh tư thế cho con bú, thực hiện các bài tập phục hồi nhẹ nhàng, đến việc tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin bổ ích.