Đề xuất bổ sung nhiều thuốc vào danh mục chi trả bảo hiểm y tế, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư

Thực tế cơ cấu chi từ quỹ BHYT tại Việt Nam

Thuốc hiện vẫn là phần chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi từ quỹ BHYT. Theo Vụ BHYT, năm 2022, chi thuốc đạt 40,01 nghìn tỷ đồng, chiếm 33,41% tổng chi; năm 2023 là 45,841 nghìn tỷ đồng, chiếm 32,82%; đến năm 2024 tăng lên 50,784 nghìn tỷ đồng nhưng tỷ trọng giảm còn 31,22%. Dù tỷ lệ có xu hướng giảm nhẹ qua từng năm, nhưng vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi từ quỹ BHYT.

Hiện việc thanh toán chi phí thuốc cho người tham gia BHYT thực hiện theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT ngày 31/12/2022 của Bộ Y tế, có hiệu lực từ ngày 1/3/2023. Danh mục thuốc hiện hành gồm 1.037 hoạt chất, thuốc hóa dược và sinh phẩm, chia thành 27 nhóm lớn cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu.

Tuy nhiên, danh mục này chủ yếu kế thừa từ năm 2018 theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT, chỉ bổ sung một số thuốc điều trị COVID-19 và mở rộng một số thuốc cho tuyến xã.

Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế giao Vụ BHYT chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, cập nhật, sửa đổi, bổ sung Thông tư 20/2022/TT-BYT nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn điều trị.

Dự thảo bổ sung thuốc mới trong danh sách BHYT chi trả

Theo dự thảo mới, 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm dự kiến được bổ sung. Trong đó:

• 30 thuốc điều trị ung thư (Chiếm 35,7% lượng thuốc bổ sung).
• 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, hô hấp, tiết niệu,... (Chiếm 29% lượng thuốc bổ sung)
• 18 thuốc điều trị bệnh hiếm (Chiếm 21,4% lượng thuốc bổ sung).

Hiện nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch có 81 thuốc được quỹ BHYT chi trả. So với các nhóm khác như ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn có 182 thuốc; tim mạch 110 thuốc; tiêu hóa 75 thuốc; ung thư vẫn là nhóm có số lượng hoạt chất được thanh toán cao.

Bảo vệ quyền lợi của người được BHYT song song thận trọng để tránh rủi ro ngân sách

Đại diện Vụ BHYT cho biết: "Việc bổ sung các thuốc này nhằm tạo thêm lựa chọn điều trị cho bác sĩ, tăng khả năng tiếp cận phác đồ điều trị tiên tiến, đồng thời hỗ trợ người bệnh ung thư giảm chi phí điều trị từ tiền túi"

Tuy nhiên, cơ quan này cũng nhấn mạnh việc bổ sung, đặc biệt với thuốc điều trị ung thư - nhóm có giá thành cao, thời gian điều trị kéo dài - cần được nghiên cứu, tính toán thận trọng, đánh giá tác động ngân sách và quy định tỷ lệ thanh toán phù hợp.

Không chỉ bổ sung mới, dự thảo còn sửa đổi điều kiện và tỷ lệ thanh toán của 52 thuốc đã có trong danh mục. Nhiều thuốc được mở rộng điều kiện sử dụng, nâng tỷ lệ chi trả nhằm tăng khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh.

Một điểm đáng chú ý là đề xuất mở rộng danh mục thuốc cho trạm y tế xã, phù hợp định hướng nâng cao chất lượng y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW và Chỉ thị số 52-CT/TW. Việc tăng cường thuốc tại tuyến cơ sở được kỳ vọng giúp người dân giảm chi phí đi lại, hạn chế tình trạng vượt tuyến không cần thiết và góp phần giảm quá tải tuyến trên.

Theo Vụ BHYT, dự thảo Thông tư đã cơ bản hoàn thiện với hai danh mục kèm theo gồm: Danh mục thuốc hóa dược, sinh phẩm và Danh mục thuốc phóng xạ, chất đánh dấu. Thời gian tới, Bộ Y tế sẽ thành lập các hội đồng chuyên môn theo từng nhóm thuốc để thẩm định cụ thể từng hoạt chất trước khi ban hành chính thức, dự kiến có hiệu lực trong năm 2026.

Việc mở rộng danh mục thuốc, đặc biệt là 30 thuốc ung thư, được BHYT chi trả được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, song bài toán cân đối quỹ BHYT vẫn đặt ra yêu cầu giám sát và tính toán chặt chẽ trong giai đoạn tới.