Độ pH của nước là gì? Nước uống có độ pH bao nhiêu là tốt?

Độ pH của nước là một trong những yếu tố thường được nhắc đến khi đánh giá chất lượng nước uống và nước sinh hoạt. Chỉ số này không chỉ phản ánh nước có tính axit, trung tính hay kiềm mà còn liên quan đến mùi vị, khả năng sử dụng và mức độ an toàn đối với sức khỏe.

Độ pH của nước là gì?

Độ pH (potential of Hydrogen) là chỉ số dùng để đo nồng độ ion hydro (H+) trong nước, qua đó xác định nước có tính axit hay tính kiềm. Chỉ số pH thường được thể hiện trên thang đo từ 0 đến 14. Ngoài ra, độ pH còn được hiểu là thước đo mức độ axit hoặc kiềm của các chất hòa tan trong nước, giúp đánh giá đặc tính cơ bản của nguồn nước được sử dụng hằng ngày, cụ thể:

• pH = 7: Nước có tính trung tính.
• pH < 7: Nước có tính axit.
• pH > 7: Nước có tính kiềm.

Nguồn nước có độ pH thấp hơn 6,5 có thể gây ảnh hưởng không tốt đến răng miệng. Ngược lại, nếu nước có độ pH quá cao, việc sử dụng thường xuyên có thể tác động đến hệ tiêu hóa và làm giảm khả năng hấp thụ một số dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Nước uống có độ pH bao nhiêu là tốt?

Theo tài liệu của WHO về chất lượng nước uống năm 2007, nước uống có độ pH trong khoảng 6,5 - 9,5 được xem là phù hợp để sử dụng. Đây là khoảng pH tương đối dễ uống, có thể nghiêng nhẹ về tính kiềm và nhìn chung an toàn cho sức khỏe. Tuy nhiên, dựa vào điều kiện môi trường, loại nguồn nước và quy định của từng quốc gia, tiêu chuẩn về độ pH của nước uống có thể khác nhau.

Tại Việt Nam, theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước ăn uống 04/2009/TT-BYT, độ pH an toàn của nước uống thường nằm trong khoảng 6,5 - 8,5. Đây là ngưỡng giúp đảm bảo nước không có tính axit hoặc kiềm quá cao, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe khi sử dụng hằng ngày.

Nhìn chung, nước uống có độ pH từ 6,5 - 9,5 thường được xem là phù hợp. Trong đó, nước có tính kiềm nhẹ với pH khoảng 8,5 - 9,5 cũng được nhiều người quan tâm nhờ khả năng hỗ trợ cân bằng môi trường axit trong cơ thể. Một số tài liệu tại Nhật Bản ghi nhận nước kiềm có thể hỗ trợ cải thiện các vấn đề tiêu hóa như dư thừa axit dạ dày, ợ chua, táo bón hoặc trào ngược thực quản.

Độ pH của nước ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe con người?

Độ pH của nước có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng, hệ tiêu hóa, răng miệng và sức khỏe tổng thể nếu nguồn nước có tính axit hoặc kiềm quá mạnh.

Ảnh hưởng đến cân bằng nội môi của cơ thể

Độ pH của nước uống có liên quan đến quá trình duy trì cân bằng nội môi, bởi nước tham gia vào nhiều phản ứng sinh hóa và hoạt động của tế bào. Cơ thể con người có khoảng 60% là nước, do đó lượng nước được nạp mỗi ngày có thể góp phần ảnh hưởng đến trạng thái cân bằng chung bên trong cơ thể.

Tác động đến môi trường pH sinh lý

Ở trạng thái bình thường, pH máu của cơ thể thường được duy trì quanh mức 7,4 trong một giới hạn rất hẹp. Thực phẩm và nước uống khi đưa vào cơ thể đều có đặc tính axit hoặc kiềm nhất định. Vì nước là nguồn được tiêu thụ hằng ngày với lượng tương đối lớn, độ pH của nước uống cũng là yếu tố cần được quan tâm khi lựa chọn nguồn nước sử dụng lâu dài.

Gây khó chịu nếu nước có pH quá thấp

Nguồn nước có độ pH thấp thường mang tính axit. Nếu sử dụng trong thời gian dài, loại nước này có thể gây cảm giác khó chịu cho hệ tiêu hóa, ảnh hưởng đến răng miệng và khiến cơ thể dễ mất cân bằng hơn, đặc biệt khi nguồn nước không đảm bảo chất lượng.

Không nên lạm dụng nước có pH quá cao

Nước có pH quá cao hoặc mang tính kiềm nhân tạo cũng không nên dùng liên tục trong thời gian dài. Việc dùng lâu dài có thể làm ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa, bài tiết tự nhiên và gây rối loạn cân bằng trong cơ thể.

Tác hại khi sử dụng nước sinh hoạt có nồng pH không đạt chuẩn

Nước sinh hoạt được dùng trong hầu hết các hoạt động hằng ngày như ăn uống, nấu nướng, tắm rửa và vệ sinh cá nhân. Vì vậy, khi độ pH của nước quá thấp hoặc quá cao so với mức khuyến nghị, chất lượng cuộc sống và sức khỏe người dùng có thể bị ảnh hưởng theo nhiều cách khác nhau.

Làm thay đổi mùi vị của nước và thực phẩm

Nguồn nước có pH thấp thường mang tính axit, dễ có vị chua, mùi tanh khó chịu, màu nước ngả vàng hoặc đục hơn bình thường. Ngược lại, nước có pH quá cao thường mang tính kiềm mạnh, có thể tạo vị đắng, mùi giống xà phòng và để lại cảm giác nhờn khi uống hoặc tiếp xúc. Khi dùng những nguồn nước này để nấu ăn, hương vị món ăn có thể bị biến đổi, khiến thực phẩm kém ngon và làm giảm trải nghiệm sử dụng hằng ngày.

Gây kích ứng và ảnh hưởng đến làn da

Nước sinh hoạt chứa quá nhiều axit hoặc kiềm có thể tác động đến lớp màng bảo vệ tự nhiên trên da. Nếu thường xuyên dùng để tắm, gội, rửa mặt hoặc vệ sinh cá nhân, làn da có thể bị khô căng, mất cân bằng độ ẩm và trở nên nhạy cảm hơn. Tình trạng này dễ làm tăng nguy cơ ngứa ngáy, kích ứng, nổi mẩn đỏ, bít tắc lỗ chân lông hoặc xuất hiện mụn ẩn, đặc biệt ở người có làn da nhạy cảm.

Ảnh hưởng đến răng miệng, tiêu hóa và sức khỏe lâu dài

Nguồn nước có độ pH quá thấp thường mang tính axit mạnh, nếu sử dụng lâu dài có thể làm tăng nguy cơ bào mòn men răng, gây ê buốt và tạo cảm giác khó chịu cho hệ tiêu hóa. Trong khi đó, nước có pH quá cao, đặc biệt vượt ngưỡng kiềm mạnh, cũng không nên dùng thường xuyên vì có thể ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa tự nhiên, gây đầy bụng, khó chịu dạ dày hoặc làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột ở một số người.

Làm hư hỏng đường ống và thiết bị sử dụng nước

Nước sinh hoạt có pH không đạt chuẩn còn có thể gây ảnh hưởng đến hệ thống đường ống và thiết bị trong gia đình. Nước có tính axit cao dễ ăn mòn đường ống, vòi nước, đầu nối kim loại và bình chứa, làm tăng nguy cơ rỉ sét, rò rỉ hoặc nhiễm kim loại vào nguồn nước.

Độ pH của nước là chỉ số quan trọng giúp nhận biết nước có tính axit, trung tính hay kiềm, từ đó đánh giá phần nào mức độ phù hợp của nguồn nước đối với nhu cầu uống và sinh hoạt. Để đảm bảo an toàn, người dùng nên kiểm tra chất lượng nước định kỳ, sử dụng nguồn nước rõ ràng và lựa chọn giải pháp lọc nước phù hợp khi phát hiện nước có mùi, màu sắc hoặc độ pH bất thường.