Hội chứng dây chằng cung giữa là gì? Nguyên nhân và triệu chứng gây ra bệnh

Những cơn đau bụng kéo dài, đặc biệt sau khi ăn, có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Trong đó, hội chứng dây chằng cung giữa là một tình trạng hiếm gặp do sự chèn ép mạch máu và các dây thần kinh ở vùng bụng. Vì triệu chứng dễ nhầm lẫn với bệnh tiêu hóa thông thường nên việc nhận biết thường gặp khó khăn. Hiểu rõ nguyên nhân và các triệu chứng đặc trưng sẽ giúp phát hiện sớm và có hướng thăm khám phù hợp.

Hội chứng dây chằng cung giữa là gì?

Hội chứng dây chằng cung giữa (MALS) là tình trạng dây chằng cung giữa chèn ép động mạch thân tạng và các dây thần kinh xung quanh, còn gọi là đám rối thần kinh tạng.

Dây chằng cung giữa có hình vòng cung, nằm phía trước động mạch chủ bụng. Trong khi đó, động mạch thân tạng là một nhánh lớn của động mạch chủ, có nhiệm vụ cung cấp máu cho một số cơ quan trong ổ bụng.

Theo Cleveland Clinic, dây chằng cung giữa thường nằm phía trên động mạch thân tạng. Tuy nhiên, ở người mắc hội chứng dây chằng cung giữa (MALS), dây chằng có thể nằm thấp hơn bình thường, gây chèn ép động mạch và các dây thần kinh lân cận. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu và gây đau vùng bụng trên, đặc biệt sau khi ăn.

Một số người có thể đau nhiều đến mức chán ăn, dẫn đến giảm lượng thức ăn tiêu thụ và sụt cân. Hội chứng dây chằng cung giữa còn được gọi là hội chứng chèn ép động mạch thân tạng hoặc hội chứng Dunbar.

Nguyên nhân gây ra hội chứng dây chằng cung giữa

Nguyên nhân gây hội chứng dây chằng cung giữa chủ yếu liên quan đến đặc điểm giải phẫu và tình trạng chèn ép cơ học lên động mạch thân tạng. Khi dây chằng cung giữa nằm ở vị trí thấp hoặc các mô xung quanh tạo áp lực lên động mạch và dây thần kinh lân cận, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng khó chịu ở vùng bụng.

Một số yếu tố có thể liên quan đến tình trạng này gồm:

• Bất thường về giải phẫu: Ở một số người, dây chằng cung giữa nằm thấp hơn vị trí thông thường ngay từ khi sinh ra. Đặc điểm này có thể khiến dây chằng đè lên động mạch thân tạng và các dây thần kinh xung quanh, gây ra tình trạng chèn ép.
• Thay đổi ở các mô xung quanh: Dây chằng cung giữa hoặc các mô sợi quanh đám rối thần kinh tạng có thể dày lên, góp phần làm tăng áp lực lên động mạch thân tạng. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để xác định quá trình lão hóa là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hội chứng này.
• Đặc điểm cơ thể: Hội chứng dây chằng cung giữa được ghi nhận ở những người có thể trạng gầy. Một số giả thuyết cho rằng lượng mô mỡ quanh mạch máu ít có thể ảnh hưởng đến mức độ chèn ép. Dù vậy, mối liên hệ giữa thể trạng gầy, tình trạng sụt cân nhanh và nguy cơ mắc bệnh vẫn chưa được làm rõ.

Nhìn chung, không phải ai có dây chằng cung giữa nằm thấp hoặc động mạch thân tạng bị chèn ép cũng mắc hội chứng này. Trên thực tế, tình trạng chèn ép có thể được phát hiện qua chẩn đoán hình ảnh ở những người không có triệu chứng. Vì vậy, việc xác định bệnh cần dựa trên biểu hiện lâm sàng, kết quả thăm khám và các phương pháp kiểm tra phù hợp.

Một số triệu chứng thường gặp phải khi mắc hội chứng

Hội chứng dây chằng cung giữa (MALS) có thể gây ra nhiều triệu chứng liên quan đến vùng bụng và hệ tiêu hóa. Các biểu hiện thường gặp bao gồm:

• Đau bụng kéo dài: Người bệnh thường cảm thấy đau ở vùng thượng vị, tức khu vực bụng trên rốn. Cơn đau có thể xuất hiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn sau khi ăn.
• Buồn nôn và nôn: Người mắc hội chứng dây chằng cung giữa có thể thường xuyên cảm thấy buồn nôn, đôi khi kèm theo nôn ói. Triệu chứng này có thể xuất hiện trong hoặc sau bữa ăn, gây khó chịu và ảnh hưởng đến việc ăn uống hằng ngày.
• Đầy hơi, chướng bụng: Sau khi ăn, người bệnh có thể cảm thấy bụng căng tức, đầy hơi hoặc khó chịu ở vùng bụng trên. Những biểu hiện này đôi khi kéo dài và dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa thông thường.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân: Các cơn đau bụng thường xuất hiện sau bữa ăn khiến người bệnh có xu hướng ăn ít hơn hoặc hạn chế ăn để tránh cảm giác đau. Nếu tình trạng này kéo dài, lượng thức ăn nạp vào cơ thể có thể giảm, dẫn đến sụt cân ngoài ý muốn.
• Rối loạn tiêu hóa: Một số trường hợp có thể xuất hiện tiêu chảy hoặc táo bón kèm theo các triệu chứng khác.
• Đau bụng khi vận động: Cơn đau có thể xuất hiện hoặc tăng lên khi tập thể dục, vận động mạnh, khiến người bệnh khó duy trì hoạt động như bình thường.

Các triệu chứng trên không xuất hiện giống nhau ở tất cả người mắc MALS và cũng có thể gặp trong nhiều bệnh lý tiêu hóa khác. Vì vậy, người có biểu hiện đau bụng kéo dài, đặc biệt sau khi ăn, nên thăm khám để được xác định nguyên nhân chính xác.

Hội chứng dây chằng cung giữa là tình trạng hiếm gặp, có thể gây đau bụng kéo dài và ảnh hưởng đến việc ăn uống, sinh hoạt hằng ngày. Hiểu rõ nguyên nhân và các triệu chứng thường gặp sẽ giúp người bệnh chủ động nhận biết những dấu hiệu bất thường. Nếu thường xuyên đau bụng sau ăn, buồn nôn hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân phù hợp.