Hướng dẫn cách cầm máu vết thương hiệu quả và lưu ý khi thực hiện

Vết thương chảy máu, dù lớn hay nhỏ, luôn cần được can thiệp nhanh chóng và chính xác. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu những nguyên tắc cơ bản và các bước thực hiện cầm máu an toàn, hiệu quả, đồng thời trang bị những kiến thức về các điều cần tránh để bảo vệ sức khỏe của bản thân và người thân một cách tốt nhất.

Hướng dẫn cách cầm máu vết thương hiệu quả

Tai nạn bất ngờ gây chảy máu có thể xảy ra ở bất cứ đâu. Việc nắm rõ các bước xử lý và cầm máu kịp thời không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn có thể cứu sống tính mạng người bệnh. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp kiểm soát và cầm máu vết thương hiệu quả, an toàn.

Các bước đánh giá và xử lý khẩn cấp ban đầu

Trước tiên người thực hiện cần:

• Đảm bảo an toàn: Kiểm tra sự an toàn của hiện trường, đánh giá sơ bộ tình hình, xin phép người bị nạn trước khi thao tác và trang bị đồ bảo hộ cá nhân nếu cần thiết.
• Kiểm tra các dấu hiệu nguy hiểm: Cần chú ý các triệu chứng đòi hỏi phải cấp cứu y tế ngay lập tức, bao gồm lượng máu chảy ra nhiều tương đương khoảng một nửa lon nước ngọt (ít hơn đối với trẻ nhỏ hoặc trẻ sơ sinh), máu chảy ra liên tục, phun thành tia hoặc nạn nhân bắt đầu có các dấu hiệu bị sốc.
• Gọi cấp cứu: Nhanh chóng gọi số 115 và chuẩn bị sẵn các thiết bị hỗ trợ nếu tình trạng của người bệnh cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

Kỹ thuật ép trực tiếp để cầm máu

Dưới đây là cách thực hiện thủ thuật ép cầm máu:

• Xác định vị trí: Tìm ra chính xác nguồn gốc của vết thương đang chảy máu.
• Sử dụng băng gạc: Đặt băng trực tiếp lên trên vết thương, ưu tiên sử dụng loại băng cầm máu nếu có sẵn.
• Tạo áp lực: Dùng tay ấn mạnh và giữ lực đều lên vết thương. Cần đảm bảo phần cơ thể bị thương của nạn nhân đang được đặt trên một bề mặt phẳng và vững chắc.
• Duy trì lực ép: Giữ chặt vết thương không buông cho đến khi máu ngừng chảy hoặc cho đến khi bạn có sẵn dây garo.

Các biện pháp cầm máu vết thương khác

Ngoài ra, người thực hiện có thể tiến hành các biện pháp như sau:

• Buộc garo: Kết hợp lực ép trực tiếp và sử dụng dây garo, lưu ý phương pháp này chỉ áp dụng nếu bạn đã được đào tạo để xử lý các tình trạng chảy máu đe dọa tính mạng ở vùng tay hoặc chân.
• Nhét gạc vào vết thương: Áp dụng kỹ thuật này (nếu đã được đào tạo) để cầm máu hiệu quả đối với các vết thương ở vùng da đầu, cổ, vai, háng, lưng, hoặc ở tứ chi trong trường hợp không có sẵn dây garô.

Theo dõi và chăm sóc nạn nhân

Bên cạnh đó, hãy tiến hành:

• Trấn an tâm lý: Đặt người bệnh ở tư thế phù hợp, liên tục an ủi rằng bạn sẽ giúp đỡ họ và đã gọi cấp cứu đến.
• Ổn định thân nhiệt: Giữ cho cơ thể người bệnh không bị quá lạnh hoặc quá nóng. Tiến hành các bước chăm sóc chống sốc nếu cần thiết.
• Theo dõi liên tục: Luôn ở cạnh người bệnh cho đến khi nhân viên y tế có mặt. Thường xuyên kiểm tra để xác định xem có cần chăm sóc thêm không, theo dõi sự thay đổi về nhịp thở, khả năng phản ứng và cung cấp sự hỗ trợ phù hợp theo đúng trình độ chuyên môn của bạn.

Xử trí khi máu ngừng chảy trước khi cấp cứu đến

Khi máu ngưng chảy, bạn có thể:

• Kiểm tra tuần hoàn: Đánh giá tình trạng lưu thông máu ở những vùng cơ thể không bị tổn thương.
• Băng bó cố định: Quấn băng cuộn đè lên trên vết thương và cố định lại chắc chắn. Sau đó, tiếp tục kiểm tra lại tình trạng tuần hoàn máu ở khu vực xung quanh tổn thương.

Xử trí khi chảy máu tái phát

Người thực hiện nên theo dõi sát sao xem máu có rỉ ra tiếp hay không. Nếu tình trạng chảy máu lặp lại, tuyệt đối không được băng bó thêm nhiều lớp. Thay vào đó, hãy tháo lớp băng cũ ra, chỉ để lại một lớp băng duy nhất ngay trên bề mặt vết thương và tiếp tục dùng tay ấn lực trực tiếp xuống.

Người thực hiện cần lưu ý gì khi cầm máu vết thương?

Khi tiến hành sơ cứu và cầm máu cho nạn nhân, người thực hiện cần tuân thủ một số nguyên tắc an toàn như sau:

• Bảo vệ bản thân: Luôn sử dụng găng tay trong suốt quá trình tiếp xúc và xử lý vết thương để đảm bảo an toàn vệ sinh.
• Hạn chế lưu lượng máu: Kê cao vùng cơ thể đang bị thương và yêu cầu nạn nhân hạn chế cử động nhằm làm chậm lại quá trình thất thoát máu.
• Làm sạch vết thương: Rửa sạch khu vực bị thương bằng dung dịch nước muối sinh lý hoặc nguồn nước sạch trước khi tiến hành các bước băng bó.
• Che phủ đúng cách: Lựa chọn loại băng vô trùng, có bề mặt không bám dính và kích thước đủ rộng để che phủ vượt ra ngoài mép vết thương khoảng 2 cm.
• Giữ vệ sinh thường xuyên: Tiến hành thay băng mới với tần suất ít nhất 1 lần mỗi ngày, hoặc thay ngay khi nhận thấy lớp băng cũ đã bị ẩm ướt, thấm đẫm máu hay có mủ tiết ra.
• Tìm kiếm hỗ trợ: Nhanh chóng gọi cấp cứu nếu quan sát thấy vết thương chảy máu quá nghiêm trọng hoặc tình trạng mất máu kéo dài không ngừng.

Những điều gì không nên làm khi thực hiện cầm máu?

Để đảm bảo an toàn cho nạn nhân và quá trình cầm máu đạt hiệu quả cao, bạn cần tuyệt đối tránh những hành động dưới đây:

• Không áp dụng các mẹo truyền miệng: Không sử dụng các biện pháp tự chế tại nhà để đắp lên vết thương như rắc bột ớt, bột quế, bôi giấm hay các loại nguyên liệu khác.
• Hạn chế lạm dụng dây garo: Không tự ý sử dụng phương pháp buộc garo trừ những tình huống vết thương quá lớn và nghiêm trọng như đứt lìa chi, bởi việc dùng garô sai cách rất dễ làm máu không thể lưu thông, dẫn đến tình trạng hoại tử mô.
• Không rút các vật thể đang găm chặt: Không được cố gắng rút các dị vật như dao, mảnh vỡ hay cành cây ra khỏi vết thương. Những vật thể này đôi khi đang đóng vai trò như một nút thắt làm tắc nghẽn mạch máu, giúp ngăn chặn máu tuôn ra ồ ạt ra bên ngoài.
• Không băng bó quá chặt: Tránh việc quấn băng quá căng làm cản trở tuần hoàn máu. Sau khi băng bó, bạn cần quan sát phần ngón tay và ngón chân của nạn nhân, đảm bảo chúng không bị lạnh, nhợt nhạt hay chuyển sang màu xanh tím.
• Không tháo bỏ lớp băng gạc dưới cùng: Nếu máu rỉ ra và thấm ướt lớp đệm gạc ban đầu, bạn không được gỡ bỏ nó đi. Thay vào đó, hãy tiếp tục đè thêm một lớp gạc mới lên trên. Trong trường hợp lớp gạc thứ hai cũng bị ướt máu, bạn chỉ nên tháo và thay thế lớp gạc ở phía trên cùng này.
• Tránh lây lan vi khuẩn: Trong suốt quá trình xử lý vết thương, hãy cố gắng không ho, hắt hơi hay nói chuyện trực tiếp về phía khu vực đang bị tổn thương để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
• Không chạm vào mặt vô trùng: Tuyệt đối không dùng tay chạm vào bề mặt của miếng băng gạc chuẩn bị được đắp trực tiếp lên miệng vết thương để đảm bảo vệ sinh.

Việc nắm vững cách cầm máu vết thương hiệu quả và tuân thủ các nguyên tắc sơ cứu an toàn là kiến thức y tế cơ bản mà mỗi người nên trang bị. Hãy luôn chuẩn bị sẵn sàng bộ dụng cụ sơ cứu và ghi nhớ những lưu ý đã được đề cập để có thể tự tin xử lý khi có tình huống khẩn cấp xảy đến.