Mách mẹ cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh an toàn và hiệu quả

Trắng lưỡi ở trẻ sơ sinh là hiện tượng thường gặp, có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như cặn sữa hoặc nhiễm nấm miệng (tưa lưỡi). Việc chăm sóc và làm sạch khoang miệng đúng cách không chỉ giúp cải thiện tình trạng này mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe toàn diện cho trẻ.

Cách làm sạch trắng lưỡi do tưa miệng ở trẻ sơ sinh

Tưa miệng là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến cho trẻ sơ sinh bị trắng lưỡi. Để biết trẻ có phải bị tưa lưỡi hay không, bạn hãy thử kiểm tra bằng cách sau:

• Dùng một chiếc khăn mềm chà nhẹ lên lưỡi bé, nếu thấy có lớp sáp màu trắng phủ lên khăn thì nghĩa là bé bị tưa lưỡi.
• Ngoài lưỡi, lớp sáp trắng này có thể xuất hiện nhiều nơi trong khoang miệng của bé, gây nên nguy cơ nhiễm trùng, khiến trẻ bị đau, khó chịu, bỏ bú và sụt cân.

Tình trạng tưa miệng gây trắng lưỡi khá phổ biến ở trẻ sơ sinh nhưng cũng rất dễ điều trị. Mẹ hãy đưa bé đến cơ sở y tế uy tín để thăm khám. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc chống nấm thoa trực tiếp lên mảng lưỡi bị trắng của bé.

Nhằm giúp thuốc phát huy tối đa tác dụng, mẹ hãy để thuốc trong miệng trẻ càng lâu càng tốt. Ngoài ra, mẹ nên tránh cho trẻ ăn trong ít nhất 30 phút sau khi bôi để thuốc thẩm thấu.

Cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh bị cặn sữa

Ngoài tưa miệng thì sữa bám trên khoang miệng của bé cũng là một trong các nguyên nhân khiến lưỡi trẻ sơ sinh bị mảng trắng. Việc phân biệt tưa lưỡi và lưỡi bám cặn sữa trên thực tế khá khó khăn vì biểu hiện của hai tình trạng này tương tự nhau. Để biết lưỡi bé có phải bám cặn sữa hay không, mẹ hãy nhúng khăn mềm vào nước ấm rồi lau lưỡi cho trẻ. Nếu vệt trắng mờ dần thì bé chỉ bị bám cặn sữa.

Một điều mẹ cần lưu ý là hiện tượng cặn sữa trên lưỡi trẻ chỉ xuất hiện khi bé bú mẹ, ở trên lưỡi và không xuất hiện ở đâu trong khoang miệng bé. Để giảm tình trạng này, mẹ có thể tham khảo và thực hiện các bước sau:

• Dùng một miếng khăn vải mềm, nhúng nước ấm rồi lau lưỡi, khoang miệng của trẻ theo chuyển động tròn để làm sạch miệng và lưỡi con sau mỗi lần cho ăn.
• Cha mẹ có thể nhẹ nhàng lau nướu bằng khăn mềm ẩm sau khi bú để vệ sinh, nhưng không cần massage nướu vì không có bằng chứng khoa học chứng minh lợi ích cho sức khỏe răng miệng trẻ sơ sinh.
• Nếu cho trẻ bú bình, bạn cần khử trùng tất cả các bộ phần của bình sữa, kể cả núm ti để đảm bảo vệ sinh răng miệng.
• Nếu cho bé bú mẹ, bạn hãy giữ đầu ti được sạch sẽ, không bám dính cặn sữa.

Nước muối sinh lý 0,9% được sử dụng phổ biến để vệ sinh khoang miệng cho trẻ sơ sinh, giúp làm sạch cặn sữa và duy trì độ ẩm niêm mạc, nhưng không có tác dụng diệt khuẩn hay kháng nấm. Không nên tự pha nước muối tại nhà cho trẻ sơ sinh do nguy cơ pha sai nồng độ, có thể gây kích ứng niêm mạc miệng. Nên sử dụng nước muối sinh lý 0,9% được sản xuất theo tiêu chuẩn y tế.

Hướng dẫn cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh bằng nước muối sinh lý:

• Bước 1: Rửa tay sạch sẽ trước khi thực hiện.
• Bước 2: Đeo gạc y tế hoặc gạc rơ lưỡi vào ngón trỏ, lưu ý chọn loại gạc mềm để không gây đau.
• Bước 3: Nhúng gạc rơ lưỡi vào dung dịch nước muối sinh lý rồi đưa vào miệng trẻ, nhẹ nhàng rơ lưỡi.
• Bước 4: Bắt đầu rơ từ hai bên má, sau đó tiến đến vùng trong vòm miệng, cuối cùng là rơ đến lưỡi. Thực hiện từ ngoài vào trong để tránh khiến bé buồn nôn.

Cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ bằng lá hẹ trong dân gian

Trong dân gian, một số người truyền tai nhau phương pháp dùng lá hẹ để vệ sinh lưỡi trắng cho trẻ với mục đích làm sạch và hỗ trợ kháng viêm, kháng khuẩn:

• Bước 1: Ngâm một nắm lá hẹ trong nước muối loãng khoảng 15 phút, sau đó rửa sạch và xay nhuyễn với nước ấm khoảng 40°C. Lọc lấy phần nước cốt.
• Bước 2: Rửa tay sạch.
• Bước 3: Quấn gạc rơ lưỡi vào ngón tay trỏ (loại mềm, tiệt trùng).
• Bước 4: Nhúng gạc vào nước cốt lá hẹ.
• Bước 5: Nhẹ nhàng đưa tay vào miệng trẻ, lau theo chuyển động tròn từ hai bên má, vòm họng đến lưỡi.

Thực tế trong Y học cổ truyền, lá hẹ là một vị thuốc có tên là Cửu thái, chứa các hoạt chất kháng sinh tự nhiên như Allicin, Odorin, Sulfua,... có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn và nấm.

Tuy nhiên, vì đây là phương pháp dân gian, tính an toàn và hiệu quả của phương pháp này hiện chưa được xác nhận qua các nghiên cứu lâm sàng chính thống. Do đó, ba mẹ không nên tự ý thực hiện mà cần hỏi ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn và tránh nguy cơ dị ứng cho trẻ, đặc biệt với trẻ nhỏ có sức đề kháng còn non yếu.

Lưu ý khi làm sạch lưỡi trắng ở trẻ sơ sinh

Khi vệ sinh lưỡi cho trẻ sơ sinh, cha mẹ cần lưu ý một số điểm quan trọng để đảm bảo an toàn và tránh gây khó chịu cho bé:

• Nên thực hiện sau khi trẻ ăn khoảng 30 phút đến 1 giờ để tránh nguy cơ nôn trớ hoặc kích thích phản xạ nôn.
• Sử dụng gạc mềm, thao tác nhẹ nhàng, không dùng lực mạnh, tránh làm tổn thương niêm mạc miệng vốn rất nhạy cảm ở trẻ nhỏ.
• Không nên lạm dụng hoặc thực hiện quá nhiều lần trong ngày, vì có thể gây kích ứng và ảnh hưởng đến sự thoải mái cũng như cảm nhận vị giác của trẻ.
• Đối với các phương pháp dân gian cần đặc biệt thận trọng, phụ huynh chỉ nên áp dụng khi đã tham khảo ý kiến bác sĩ.
• Không nên dùng mật ong để làm sạch lưỡi cho trẻ dưới 12 tháng vì mật ong có thể chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum, gây ngộ độc thần kinh nghiêm trọng ở trẻ do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện.

Mong rằng những chia sẻ trên đã giúp bạn có được lời giải đáp cụ thể về những cách làm sạch lưỡi bị trắng cho trẻ sơ sinh. Trong quá trình thực hiện, các mẹ hãy quan sát, chú ý đến biểu hiện của con để điều chỉnh lực tay, từ đó giúp bé được thoải mái nhất, không khó chịu, quấy khóc.