Mất thính lực có nguy hiểm không? Nguyên nhân và cách điều trị

Mất thính lực hay giảm thính lực chính là thực trạng mà rất nhiều người đang phải đối mặt. Đây là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, gây ra những hệ lụy không nhỏ về mặt tâm lý, xã hội và kinh tế. Do đó, việc nâng cao nhận thức, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà còn là yếu tố quyết định để bảo toàn khả năng nghe và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Mất thính lực có nguy hiểm không?

Mất thính lực nếu không được can thiệp và điều trị kịp thời sẽ tiềm ẩn rất nhiều rủi ro đối với cả thể chất lẫn tinh thần. Việc chủ quan bỏ qua các dấu hiệu suy giảm khả năng nghe có thể dẫn đến những hệ lụy vô cùng nguy hiểm như:

• Đẩy nhanh tốc độ teo não và làm suy giảm nhận thức nghiêm trọng: Trong đó người bị giảm thính lực nhẹ đã có nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ cao gấp đôi người bình thường, tỷ lệ này còn tăng vọt ở những trường hợp bệnh chuyển biến từ trung bình đến nặng.
• Gặp tình huống đe dọa trực tiếp: Do mất khả năng nhận biết các tín hiệu âm thanh cảnh báo nguy hiểm từ môi trường xung quanh, dẫn đến rủi ro gặp tai nạn và té ngã chấn thương rất cao.
• Gây tổn thương về mặt tâm lý: Người bệnh luôn gặp rào cản lớn trong việc trò chuyện, dẫn đến xu hướng tự cô lập bản thân, xa lánh các mối quan hệ xã hội và rất dễ rơi vào trạng thái trầm cảm hay cô đơn tột độ.
• Mệt mỏi, kiệt sức: Do não bộ luôn phải căng thẳng để tập trung lắng nghe, kéo theo tình trạng mệt mỏi dai dẳng, đau đầu, thậm chí làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý liên quan đến hệ tim mạch.
• Cản trở quá trình phát triển toàn diện của trẻ nhỏ: Bé mất thính lực thường chậm phát âm, gặp khó khăn trong việc hoàn thiện ngôn ngữ và ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu kiến thức.
• Suy giảm hiệu suất làm việc, sinh hoạt: Do những bất tiện, sai sót và hiểu lầm liên tục phát sinh trong quá trình giao tiếp.

Mặc dù mang lại nhiều hậu quả không mong muốn, nhưng mọi rủi ro trên đều có thể được kiểm soát và giảm thiểu tối đa nếu người bệnh được thăm khám từ sớm và can thiệp kịp thời.

Nguyên nhân phổ biến gây mất thính lực là gì?

Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp gây tình trạng mất cảm nhận âm thanh:

• Quá trình lão hóa tự nhiên: Cùng với tuổi tác, các tế bào lông nhỏ và mạng lưới dây thần kinh bên trong ốc tai sẽ dần suy thoái, làm mất đi khả năng tiếp nhận và truyền tải tín hiệu âm thanh một cách trọn vẹn lên não bộ.
• Tiếp xúc với tiếng ồn cường độ cao: Việc thường xuyên làm việc trong môi trường ồn ào, thói quen nghe nhạc lớn hoặc vô tình nghe phải một tiếng nổ lớn có thể phá hủy vĩnh viễn các tế bào tai trong.
• Tích tụ ráy tai: Ráy tai nếu không được làm sạch và để vón cục quá nhiều sẽ tạo thành một nút thắt bịt kín hoàn toàn ống tai ngoài. Vật cản này ngăn chặn sóng âm truyền vào trong, gây ra điếc dẫn truyền. Thính lực sẽ phục hồi ngay khi ráy tai được lấy ra.
• Tổn thương và thủng màng nhĩ: Lớp màng mỏng manh này có thể bị rách do sự thay đổi áp suất quá rát, chấn thương âm thanh, tình trạng nhiễm trùng hoặc thói quen nguy hiểm như dùng tăm bông chọc ngoáy quá sâu vào trong ống tai.
• Viêm nhiễm đường hô hấp và tai: Các loại vi khuẩn, vi rút và nấm có thể xâm nhập và làm tổ ở tai ngoài, tai giữa hoặc tai trong. Đặc biệt, vì tai giữa thông trực tiếp với mũi, một đợt viêm mũi họng thông thường hoàn toàn có thể lây lan mầm bệnh và làm ảnh hưởng đến thính giác.
• Khối u và bướu xương: Bất kỳ khối u bất thường hay phần xương mọc dôi ra ở khu vực tai ngoài và tai giữa đều làm hẹp không gian truyền âm và cản trở cơ chế dẫn truyền âm thanh bình thường.
• Tác dụng phụ của một số loại thuốc: Quá trình điều trị bệnh bằng các loại thuốc kháng sinh liều cao, thuốc lợi tiểu hay hóa chất trị ung thư có thể mang lại độc tính làm tổn thương các cấu trúc nhạy cảm của tai trong.
• Chấn thương vùng đầu và mặt: Những tai nạn gây va đập mạnh ở khu vực đầu không chỉ ảnh hưởng đến não mà còn có khả năng làm chấn động và đứt gãy các cấu trúc truyền âm phức tạp bên trong tai.
• Yếu tố di truyền từ gia đình: Tình trạng mất thính lực hoàn toàn có thể được di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác nếu trong đoạn gen của gia đình có mang yếu tố gây khiếm khuyết thính giác.

Phương pháp điều trị tình trạng mất thính lực

Tình trạng suy giảm hoặc mất thính lực hoàn toàn có thể được cải thiện đáng kể nhờ vào những tiến bộ của y học hiện đại. Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương thực tế của từng người, các bác sĩ sẽ xây dựng những phác đồ can thiệp phù hợp nhất.

Loại bỏ ráy tai

Tại các phòng khám chuyên khoa, bác sĩ sẽ sử dụng các thiết bị hút chân không y tế hoặc dụng cụ chuyên dụng có đầu vòng nhỏ để nhẹ nhàng lấy sạch ráy tai ra ngoài, giúp đường truyền âm thanh lập tức được thông thoáng trở lại.

Can thiệp phẫu thuật

Một số dạng khiếm khuyết thính giác có thể được phục hồi triệt để thông qua phẫu thuật. Điển hình như đối với các bệnh nhân bị viêm tai giữa tái phát nhiều lần gây ứ đọng dịch mủ trầm trọng, bác sĩ sẽ tiến hành đặt một ống dẫn lưu siêu nhỏ xuyên qua màng nhĩ. Ống dẫn này làm nhiệm vụ hút sạch dịch ứ đọng và cân bằng áp lực, từ đó bảo vệ cấu trúc màng nhĩ và cải thiện khả năng nghe.

Trang bị máy trợ thính

Đối với những trường hợp tổn thương vĩnh viễn ở hệ thống tế bào tai trong, máy trợ thính chính là giải pháp hỗ trợ giao tiếp đắc lực nhất. Bác sĩ sẽ tiến hành đo thính lực đồ, từ đó tư vấn cho người bệnh các dòng máy phù hợp. Thiết bị này sẽ thu nhận, xử lý và khuếch đại âm thanh bên ngoài trước khi truyền vào ống tai, giúp bạn nghe rõ ràng hơn trong sinh hoạt hàng ngày.

Phẫu thuật cấy ghép ốc tai điện tử

Khi mức độ quá nặng và các loại máy trợ thính truyền thống không còn mang lại tác dụng khuếch đại như mong đợi, phương pháp cấy ghép ốc tai điện tử sẽ được chỉ định.Thiết bị vi mạch này không chỉ làm to âm thanh mà sẽ bỏ qua hoàn toàn các bộ phận tai trong đã bị hỏng. Thay vào đó, hệ thống sẽ chuyển đổi âm thanh thành các xung điện và kích thích trực tiếp lên dây thần kinh thính giác để truyền tín hiệu lên não.

Mất thính lực là một tình trạng y tế phức tạp với nhiều nguyên nhân khác nhau, đòi hỏi sự quan tâm và can thiệp chuyên sâu. Mỗi cá nhân và cộng đồng cần chung tay hành động để nâng cao nhận thức, loại bỏ kỳ thị và tạo điều kiện cho những người bị mất thính lực có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc và phục hồi chức năng một cách tốt nhất, giúp họ tự tin lắng nghe và giao tiếp trong cuộc sống.