Một số loại trái cây làm đường huyết tăng vọt, cần hạn chế để kiểm soát sức khỏe

Một số loại trái cây chứa đáng kể carbohydrate hoặc dễ được ăn với khẩu phần lớn có thể ảnh hưởng đến đường huyết nếu tiêu thụ quá nhiều. Tuy nhiên, người có đường huyết cao không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn trái cây mà cần chú ý khẩu phần và cách sử dụng.

Sầu riêng

Sầu riêng có vị ngọt, cung cấp carbohydrate cùng nhiều dưỡng chất khác. Carbohydrate sau khi được tiêu hóa sẽ góp phần làm tăng glucose trong máu, vì vậy lượng sầu riêng được tiêu thụ có ý nghĩa quan trọng với người đang kiểm soát đường huyết.

Sầu riêng cũng có mật độ năng lượng tương đối cao. Nếu ăn nhiều múi cùng lúc, tổng lượng carbohydrate và năng lượng của bữa ăn có thể tăng đáng kể, nhất là khi sầu riêng được dùng sau một bữa đã có cơm, bún, mì hoặc các nguồn carbohydrate khác.

Người mắc đái tháo đường không nhất thiết phải loại bỏ sầu riêng hoàn toàn. Thay vào đó, nên kiểm soát khẩu phần, tính lượng carbohydrate của trái cây vào kế hoạch ăn uống và theo dõi glucose máu theo hướng dẫn của nhân viên y tế. American Diabetes Association (ADA) cũng lưu ý trái cây chứa carbohydrate nên cần được tính vào kế hoạch bữa ăn.

Mít

Mít chứa carbohydrate tự nhiên và có vị ngọt đặc trưng. Đây không phải là thực phẩm mà người đái tháo đường bắt buộc phải kiêng, nhưng lượng mít được ăn trong một lần cần được cân nhắc.

Một đặc điểm đáng chú ý là mít được tách thành từng múi nhỏ nên người dùng có thể ăn liên tục và khó ước lượng tổng khẩu phần. Càng ăn nhiều, lượng carbohydrate nạp vào càng tăng và có thể ảnh hưởng đến glucose sau bữa ăn.

Nếu muốn ăn mít, người đang kiểm soát đường huyết nên xác định trước lượng ăn thay vì đặt cả đĩa lớn trước mặt. Đồng thời, cần cân đối mít với những nguồn carbohydrate khác trong cùng bữa ăn và tránh các sản phẩm từ mít được bổ sung nhiều đường.

Xoài chín

Xoài cung cấp vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất thực vật. Tuy nhiên, xoài cũng là nguồn carbohydrate, vì vậy ăn một lượng lớn xoài chín có thể làm tổng carbohydrate trong bữa ăn hoặc bữa phụ tăng lên.

Điều này không có nghĩa người có đường huyết cao phải loại bỏ xoài. ADA cho biết người mắc đái tháo đường vẫn có thể sử dụng trái cây tươi, đông lạnh hoặc đóng hộp không thêm đường trong kế hoạch ăn uống. Một phần trái cây nhỏ hoặc khoảng nửa cốc trái cây đông lạnh, đóng hộp thường cung cấp khoảng 15 g carbohydrate, dù lượng thực tế thay đổi tùy loại quả.

Khi ăn xoài, nên ưu tiên xoài nguyên miếng và kiểm soát lượng ăn. Nước ép, sinh tố xoài thêm đường, sữa đặc hoặc siro có thể làm tăng lượng carbohydrate và đường bổ sung nên cần hạn chế.

Chuối chín

Chuối là nguồn carbohydrate, chất xơ, vitamin và khoáng chất quen thuộc. Trong quá trình quả chín, một phần tinh bột được phân giải thành các loại đường đơn giản hơn, làm thay đổi thành phần carbohydrate của chuối.

Vì vậy, người cần quản lý glucose máu nên chú ý cả độ chín lẫn khẩu phần chuối. Một quả chuối lớn cũng cung cấp lượng carbohydrate nhiều hơn một phần nhỏ, nên kích thước quả là yếu tố không nên bỏ qua.

Thay vì tự ý kiêng chuối, người mắc đái tháo đường có thể cân đối một lượng phù hợp với tổng carbohydrate của bữa ăn. Việc theo dõi glucose theo kế hoạch điều trị cũng giúp nhận biết cơ thể phản ứng thế nào với khẩu phần đã sử dụng.

Vải

Vải là loại trái cây có vị ngọt và chứa carbohydrate tự nhiên. Do kích thước từng quả nhỏ, nhiều người có xu hướng ăn liên tục nhiều quả, khiến tổng khẩu phần lớn hơn dự tính.

Với người cần kiểm soát đường huyết, vấn đề cần quan tâm không chỉ là một quả vải chứa bao nhiêu đường mà còn là tổng lượng carbohydrate được tiêu thụ. Một khẩu phần lớn có thể làm lượng carbohydrate nạp vào tăng và ảnh hưởng nhiều hơn đến đường huyết sau ăn.

Cách đơn giản là chia sẵn lượng vải dự định ăn ra bát nhỏ thay vì ăn trực tiếp từ cả chùm. Đồng thời, không nên dùng vải ngâm siro hoặc đồ uống từ vải có nhiều đường bổ sung như một lựa chọn thay thế cho trái cây tươi.

Nhãn

Tương tự vải, nhãn có kích thước nhỏ, vị ngọt và dễ được ăn nhiều quả liên tiếp. Khi khẩu phần tăng, tổng carbohydrate nạp vào cơ thể cũng tăng theo và có thể ảnh hưởng đến mức glucose sau ăn.

Người mắc đái tháo đường không nên chỉ dựa vào cảm giác “ngọt” hay “không ngọt” để quyết định một loại quả có được phép ăn hay không. Lượng carbohydrate, khẩu phần, thực phẩm ăn kèm và kế hoạch dinh dưỡng cá nhân đều cần được xem xét.

Nên ưu tiên nhãn tươi với khẩu phần vừa phải và hạn chế nhãn đóng hộp trong siro, chè nhãn hoặc món tráng miệng được thêm nhiều đường. Người đang sử dụng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin không nên tự ý điều chỉnh thuốc để ăn nhiều trái cây hơn.

Dứa chín

Dứa cung cấp vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất thực vật, nhưng đồng thời cũng chứa carbohydrate. Do đó, lượng dứa được tiêu thụ vẫn cần được tính đến trong chế độ ăn của người mắc đái tháo đường.

Hình thức sử dụng cũng quan trọng. Ăn dứa nguyên miếng giúp giữ lại chất xơ tự nhiên, trong khi nước ép dễ được uống với lượng lớn và thường kém no hơn. NIDDK khuyến nghị lựa chọn trái cây nguyên quả thường xuyên hơn nước ép vì trái cây nguyên quả nhiều chất xơ và tạo cảm giác no tốt hơn.

Dứa đóng hộp cũng cần được đọc kỹ nhãn sản phẩm. Nếu sử dụng, nên ưu tiên loại không thêm đường hoặc được đóng trong nước quả tự nhiên thay vì loại ngâm siro.

Một số loại trái cây làm đường huyết tăng vọt, cần hạn chế để kiểm soát sức khỏe có thể kể đến sầu riêng, mít, xoài chín, chuối chín kỹ, vải, nhãn và dứa khi được ăn với lượng lớn. Tuy nhiên, người mắc đái tháo đường không nhất thiết phải kiêng các loại quả này. Kiểm soát khẩu phần, ưu tiên trái cây nguyên quả, hạn chế sản phẩm thêm đường và theo dõi glucose theo hướng dẫn của nhân viên y tế sẽ giúp xây dựng chế độ ăn phù hợp hơn.