Người gầy có nên truyền nước biển không? Truyền nước biển được chỉ định khi nào?

Nhiều người có thể nghĩ rằng truyền nước biển giúp người gầy nhanh chóng lấy lại sức, ăn ngon hơn hoặc hỗ trợ tăng cân. Thực tế, truyền dịch chỉ được thực hiện khi có chỉ định phù hợp và không phải giải pháp cải thiện cân nặng. Tự ý truyền dịch khi chưa được đánh giá sức khỏe còn có thể gây ra những rủi ro không mong muốn.

Người gầy có nên truyền nước biển không?

Người gầy không nên tự ý truyền nước biển chỉ với mục đích tăng cân hoặc bồi bổ cơ thể. Trong cách gọi thông thường, "truyền nước biển" thường được dùng để chỉ truyền một số dung dịch điện giải qua đường tĩnh mạch, chẳng hạn dung dịch natri clorid 0,9%. Tuy nhiên, truyền dịch tĩnh mạch bao gồm nhiều loại dịch khác nhau và được lựa chọn tùy theo tình trạng cũng như mục đích điều trị. Việc truyền loại dịch nào và với lượng bao nhiêu cần dựa trên tình trạng sức khỏe cũng như chỉ định chuyên môn.

Trong thực hành y tế, truyền dịch được sử dụng trong những tình huống cụ thể, chẳng hạn khi cơ thể cần được bù dịch, điện giải hoặc không thể đáp ứng nhu cầu qua đường uống. Vì vậy, đây không phải là phương pháp tăng cân dành cho người có thể trạng gầy. Tự ý truyền dịch khi không cần thiết không những không giải quyết được nguyên nhân gây thiếu cân mà còn có thể làm tăng nguy cơ biến chứng như quá tải dịch hoặc rối loạn điện giải.

Trên thực tế, tình trạng gầy hoặc khó tăng cân có thể liên quan đến nhiều yếu tố như khẩu phần ăn chưa đáp ứng nhu cầu năng lượng, vấn đề tiêu hóa - hấp thu, bệnh lý ảnh hưởng đến cân nặng hoặc đặc điểm cơ địa. Do đó, truyền dịch không phải là biện pháp điều trị nguyên nhân của tình trạng gầy hoặc khó tăng cân.

Thay vì xem truyền nước biển là cách nhanh chóng để cải thiện thể trạng, người gầy nên chú trọng chế độ ăn đầy đủ năng lượng và cân đối dinh dưỡng, kết hợp hoạt động thể chất phù hợp và nghỉ ngơi hợp lý. Nếu cân nặng thấp kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc kèm theo các biểu hiện bất thường, nên thăm khám để được đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng cải thiện phù hợp.

Truyền nước biển được chỉ định trong những trường hợp nào?

Truyền dịch tĩnh mạch là một thủ thuật y khoa và chỉ nên được thực hiện khi có chỉ định phù hợp dựa trên đánh giá tình trạng lâm sàng của người bệnh. Đây không phải là một phương pháp bồi bổ sức khỏe có thể tùy tiện sử dụng. Dưới đây là những trường hợp phổ biến mà bác sĩ sẽ chỉ định truyền dịch:

• Mất nước hoặc rối loạn dịch - điện giải cần được điều chỉnh bằng đường tĩnh mạch: Các tình trạng như sốt cao kéo dài, nôn mửa liên tục, tiêu chảy nhiều có thể gây mất nước và rối loạn điện giải; trong trường hợp mất nước đáng kể hoặc không thể bù đủ qua đường uống, người bệnh có thể cần được đánh giá để truyền dịch. Truyền dịch có thể giúp bù lượng dịch thiếu hụt và hỗ trợ phục hồi thể tích tuần hoàn trong những trường hợp phù hợp.
• Không thể ăn uống qua đường miệng: Những bệnh nhân bị hôn mê, liệt, tổn thương đường tiêu hóa nặng, hoặc đang trong giai đoạn hồi sức sau phẫu thuật lớn không thể tự ăn uống. Các dung dịch dinh dưỡng tĩnh mạch có thể cung cấp glucose, amino acid, lipid và các chất dinh dưỡng cần thiết, giúp đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của người bệnh trong thời gian không thể sử dụng đường tiêu hóa đầy đủ.
• Hạ đường huyết cấp: Hạ đường huyết nghiêm trọng có thể gây rối loạn ý thức, co giật hoặc mất ý thức và cần được xử trí cấp cứu. Đặc biệt trong trường hợp hạ đường huyết nặng, khi bệnh nhân không thể uống hoặc không thể nuốt an toàn, glucose đường tĩnh mạch có thể được sử dụng để nhanh chóng nâng đường huyết.
• Cần đưa thuốc vào cơ thể nhanh chóng: Trong một số tình trạng cấp cứu hoặc khi thuốc không thể sử dụng hiệu quả qua đường uống, thuốc có thể được dùng qua đường tĩnh mạch để đạt nồng độ trong máu nhanh và cho phép kiểm soát liều chính xác. Tuy nhiên, đường dùng thuốc phụ thuộc vào từng loại thuốc và tình trạng người bệnh; không phải mọi thuốc cấp cứu đều được truyền tĩnh mạch.

Việc quyết định loại dịch truyền, liều lượng và tốc độ truyền phải do nhân viên y tế có chuyên môn thực hiện để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị, tránh các biến chứng nguy hiểm.

Truyền nước biển có giúp người gầy tăng cân không?

Nhiều người lầm tưởng rằng sau khi truyền dịch, cơ thể trông có vẻ “đầy đặn” hơn nên cho rằng nó giúp tăng cân. Tuy nhiên, đây là một hiểu lầm có thể khiến người gầy lạm dụng truyền dịch không cần thiết. Truyền nước biển hoàn toàn không phải là giải pháp để tăng cân một cách lành mạnh và bền vững.

Các loại dịch truyền tĩnh mạch thường gặp có thành phần khác nhau, chẳng hạn dung dịch natri clorid 0,9%, dung dịch glucose với các nồng độ khác nhau hoặc các dung dịch điện giải phối hợp. Ví dụ, 500 mL dung dịch glucose 5% chứa khoảng 25 g glucose, tương đương khoảng 100 kcal. Lượng năng lượng này chỉ đóng góp một phần nhỏ so với nhu cầu năng lượng hằng ngày của đa số người trưởng thành, vốn thay đổi tùy tuổi, giới, thể trạng và mức độ hoạt động.

Nếu cân nặng tăng ngay sau khi truyền dịch, phần tăng thêm chủ yếu phản ánh lượng dịch được đưa vào cơ thể và sự thay đổi phân bố dịch, chứ không phải sự gia tăng khối cơ hay khối mỡ. Phần trọng lượng tăng thêm do dịch truyền sẽ thay đổi theo sự phân bố và đào thải dịch của cơ thể; thời gian trở về mức ban đầu không giống nhau ở mọi người và phụ thuộc vào lượng dịch được truyền cũng như tình trạng sức khỏe.

Tăng cân về lâu dài cần cung cấp đủ năng lượng và chất dinh dưỡng để cơ thể tổng hợp thêm mô, trong đó mục tiêu tăng cân lành mạnh thường hướng đến việc cải thiện khối cơ và khối mỡ ở mức phù hợp. Quá trình này đòi hỏi một chế độ ăn uống đầy đủ năng lượng và cân đối dinh dưỡng, cân bằng giữa các nhóm chất (đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất) kết hợp với luyện tập thể dục thể thao hợp lý. Truyền dịch không thể thay thế được vai trò của một bữa ăn hoàn chỉnh.

Những rủi ro và lưu ý khi truyền nước biển

Tự ý truyền nước biển tại nhà hoặc tại các cơ sở không đảm bảo điều kiện y tế có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng. Mặc dù là một thủ thuật phổ biến, truyền dịch tĩnh mạch vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và biến chứng nếu không được thực hiện đúng cách.

Một số nguy cơ người bệnh có thể đối mặt bao gồm:

• Nhiễm trùng: Nếu quy trình vô trùng không được đảm bảo, vi khuẩn có thể xâm nhập vào cơ thể qua vị trí tiêm, gây nhiễm trùng tại chỗ (viêm mô tế bào), viêm tĩnh mạch, và nguy hiểm hơn là nhiễm trùng huyết, có thể đe dọa tính mạng.
• Sốc phản vệ: Mặc dù hiếm gặp, một số người có thể xuất hiện phản ứng quá mẫn với dịch truyền hoặc các thành phần/thuốc được sử dụng trong quá trình truyền. Phản ứng có thể từ nhẹ (nổi mề đay, ngứa) đến nặng (khó thở, tụt huyết áp, sốc phản vệ), đòi hỏi cấp cứu y tế ngay lập tức.
• Rối loạn điện giải: Lựa chọn loại dịch, thể tích hoặc tốc độ truyền không phù hợp có thể gây hoặc làm nặng thêm các rối loạn dịch và điện giải, từ đó ảnh hưởng đến chức năng thần kinh, tim mạch và các cơ quan khác.
• Quá tải tuần hoàn: Đưa một lượng lớn dịch vào cơ thể trong thời gian ngắn có thể gây áp lực lên hệ tim mạch. Nguy cơ này đặc biệt cao ở người có bệnh nền về tim, thận, gan hoặc người cao tuổi, có thể dẫn đến phù phổi cấp, suy tim cấp.
• Tai biến khác: Các sự cố như chệch ven gây phù nề, đau đớn tại vị trí tiêm hoặc hiếm gặp hơn, khí xâm nhập vào hệ tuần hoàn với lượng đáng kể có thể gây thuyên tắc khí, một biến chứng nghiêm trọng cần được xử trí y tế.

Vì vậy, hãy luôn ghi nhớ rằng việc truyền dịch phải được thực hiện tại các cơ sở y tế phù hợp, bởi nhân viên y tế có chuyên môn và được theo dõi trong quá trình truyền để phát hiện, xử trí kịp thời các bất thường nếu xảy ra. Tuyệt đối không tự ý mua dịch truyền về nhà hoặc nhờ người không có chuyên môn thực hiện.

Tóm lại, với thắc mắc người gầy có nên truyền nước biển không, cần hiểu rằng truyền dịch không phải là giải pháp giúp tăng cân hay cải thiện thể trạng ở người gầy. Đây là một can thiệp y khoa chỉ nên thực hiện khi có chỉ định phù hợp. Muốn tăng cân an toàn và bền vững, bạn nên chú trọng chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, kết hợp vận động hợp lý. Nếu thiếu cân kéo dài, khó tăng cân hoặc có sụt cân không chủ ý, nên thăm khám để đánh giá nguyên nhân và lựa chọn hướng cải thiện phù hợp.