Nguyên tắc điều trị bệnh ghẻ đúng cách

Bệnh ghẻ là tình trạng da liễu phổ biến, dễ lây lan và gây ngứa dữ dội, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. Tuy không nguy hiểm, nhưng nếu điều trị sai cách hoặc không triệt để, bệnh rất dễ tái phát và lây sang người thân.

Nguyên tắc điều trị bệnh ghẻ đúng cách

Nắm rõ các nguyên tắc điều trị đúng là bước quan trọng giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

Nguyên tắc 1: Chẩn đoán sớm và điều trị đồng thời cho người xung quanh

Bệnh ghẻ là bệnh da liễu do ký sinh trùng gây ra, tuy không nguy hiểm tính mạng nhưng gây ngứa dữ dội và ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. Nguyên tắc quan trọng nhất trong điều trị là phát hiện sớm và xử lý càng sớm càng tốt. Khi một người được chẩn đoán mắc ghẻ, cần điều trị đồng thời cho các thành viên trong gia đình hoặc tập thể vì bệnh lây lan rất nhanh qua tiếp xúc gần.

Song song với điều trị, người bệnh cần giữ vệ sinh cá nhân tốt, cắt ngắn móng tay, hạn chế gãi để tránh nhiễm trùng da. Quần áo, chăn ga, khăn tắm cần được giặt sạch, phơi nắng hoặc sấy khô. Những vật dụng không thể giặt nên được buộc kín trong túi tối thiểu 72 giờ vì ký sinh trùng thường chết sau vài ngày khi rời khỏi cơ thể người.

Nguyên tắc 2: Sử dụng thuốc bôi tại chỗ đúng cách

Thuốc bôi ngoài da là phương pháp điều trị chính trong đa số trường hợp ghẻ. Permethrin 5% là lựa chọn phổ biến với hiệu quả cao cho cả người lớn và trẻ trên 2 tháng tuổi. Ngoài ra còn có benzyl benzoat, ivermectin dạng bôi, spinosad, crotamiton hoặc malathion.

Mỡ lưu huỳnh 2 - 10% được đánh giá an toàn cho trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, dù có mùi khó chịu. Nếu ghẻ kèm nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định kháng sinh tại chỗ hoặc toàn thân.

Trường hợp ngứa nhiều hoặc chàm hóa có thể dùng corticoid theo hướng dẫn chuyên môn. Khi bôi thuốc, nên thực hiện vào buổi tối sau khi tắm, bôi toàn thân từ cổ xuống chân; trẻ nhỏ có thể cần bôi cả vùng đầu (tránh mắt và miệng).

Nguyên tắc 3: Điều trị bằng thuốc đường uống khi cần thiết

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc uống như ivermectin với liều phù hợp theo cân nặng. Thuốc này thường dùng một liều duy nhất và có thể kết hợp thuốc kháng histamin để giảm ngứa. Tuy nhiên, ivermectin không dùng cho trẻ dưới 15 kg hoặc phụ nữ mang thai, cho con bú, nên cần tuân thủ chỉ định y tế.

Nguyên tắc 4: Theo dõi sau điều trị và nhận biết tái phát

Thông thường, mụn nước và rãnh ghẻ sẽ giảm sau khoảng 1 tuần điều trị. Cảm giác ngứa có thể kéo dài thêm 1 - 2 tuần do phản ứng da còn tồn tại. Nếu ngứa kéo dài hơn 4 tuần hoặc xuất hiện tổn thương mới, người bệnh nên tái khám để loại trừ tái nhiễm hoặc bệnh lý khác.

Bệnh ghẻ có tự khỏi không?

Bệnh ghẻ không thể tự khỏi nếu không được điều trị đúng cách. Đây là bệnh da liễu do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei hominis gây ra. Cái ghẻ đào hang dưới lớp sừng của da, đẻ trứng và kích thích phản ứng miễn dịch, khiến người bệnh ngứa dữ dội, đặc biệt vào ban đêm. Trên da thường xuất hiện các đường hầm nhỏ ngoằn ngoèo màu xám hoặc màu da, dài khoảng 1 cm trở lên, kèm theo mụn nước và vết gãi.

Nếu không điều trị, ký sinh trùng sẽ tiếp tục sinh sản và tồn tại trên da trong thời gian dài. Vì vậy, ghẻ không giống các tình trạng ngứa thông thường có thể tự biến mất. Ngược lại, bệnh có xu hướng nặng dần theo thời gian và dễ lây lan trong môi trường sống chung.

Có nhiều lý do khiến bệnh ghẻ không thể tự khỏi:

• Ký sinh trùng sinh sôi liên tục: số lượng cái ghẻ tăng dần, khiến tổn thương da lan rộng và ngứa ngày càng dữ dội.
• Khả năng lây lan cao: bệnh dễ truyền qua tiếp xúc da kề da hoặc dùng chung quần áo, chăn ga, khăn tắm. Nếu không điều trị đồng thời cho người sống cùng, nguy cơ tái nhiễm rất cao.
• Nguy cơ biến chứng: gãi nhiều có thể gây trầy xước, nhiễm trùng da, viêm da mủ hoặc chàm hóa. Trường hợp nặng có thể dẫn đến nhiễm trùng lan rộng.

Vì vậy, khi nghi ngờ mắc ghẻ, cần điều trị sớm bằng thuốc theo hướng dẫn y tế, đồng thời vệ sinh môi trường sống để ngăn bệnh kéo dài và tái phát.

Biện pháp phòng ngừa bệnh ghẻ hiệu quả

Các biện pháp để giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh ghẻ:

Vệ sinh cá nhân hằng ngày

Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ là bước quan trọng hàng đầu trong phòng ngừa bệnh ghẻ. Tắm rửa mỗi ngày bằng xà phòng phù hợp giúp loại bỏ bụi bẩn, mồ hôi và vi khuẩn bám trên da. Quần áo, khăn tắm và chăn ga nên được giặt thường xuyên, phơi ở nơi khô ráo, thoáng nắng để hạn chế ký sinh trùng tồn tại. Ngoài ra, nên cắt ngắn móng tay và tránh gãi khi da bị ngứa để giảm nguy cơ trầy xước và nhiễm trùng.

Chủ động thăm khám và điều trị sớm khi có dấu hiệu nghi ngờ

Ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như ngứa nhiều về đêm, nổi mụn nước hoặc có người xung quanh bị ghẻ, bạn nên đến cơ sở y tế uy tín chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Phát hiện sớm giúp rút ngắn thời gian điều trị, hạn chế lây lan trong gia đình và tránh biến chứng nhiễm trùng da.

Tránh tiếp xúc gần và không dùng chung đồ cá nhân với người bệnh

Ghẻ lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua đồ dùng cá nhân. Vì vậy, cần hạn chế tiếp xúc da kề da, ngủ chung giường hoặc dùng chung khăn, quần áo, chăn ga với người mắc bệnh. Thực hiện tốt những nguyên tắc này sẽ giúp bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi nguy cơ lây nhiễm.

Tuân thủ đúng nguyên tắc điều trị bệnh ghẻ không chỉ giúp loại bỏ ký sinh trùng nhanh chóng mà còn ngăn ngừa tái nhiễm hiệu quả. Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, hãy thăm khám sớm và thực hiện điều trị đầy đủ theo hướng dẫn của chuyên gia để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.