Nhiều người Việt không biết mình đang ăn mặn gần gấp đôi mức khuyến cáo WHO!

Người Việt đang ăn muối gần gấp đôi khuyến cáo của WHO

Muối là gia vị quen thuộc trong hầu hết bữa ăn của người Việt. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài đang trở thành một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, tim mạch và đột quỵ ngày càng gia tăng.

Trong y khoa, sodium (natri) là thành phần có trong muối ăn và là yếu tố được dùng để đánh giá mức độ ăn mặn của một người.

Theo một số khảo sát của Bộ Y tế Việt Nam và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành Việt Nam hiện tiêu thụ trung bình khoảng 8 - 9 g muối/ngày, gần gấp đôi mức khuyến cáo dưới 5 g muối/ngày của WHO. Đây là con số đáng chú ý bởi ăn mặn kéo dài có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tim mạch, huyết áp và chức năng thận.

Nhiều người thường nghĩ lượng muối chủ yếu đến từ muối trắng khi nấu ăn. Trên thực tế, phần lớn lượng muối trong khẩu phần hằng ngày lại đến từ các loại gia vị và thực phẩm quen thuộc như nước mắm, nước tương, mì ăn liền, đồ hộp, thực phẩm chế biến sẵn hoặc các món ăn đậm vị.

Thói quen ăn đậm vị cũng là một nguyên nhân khiến lượng muối tiêu thụ ở người Việt khó giảm. Nhiều gia đình có thói quen chấm thêm nước mắm trong bữa ăn hoặc nêm nếm đậm để món ăn “vừa miệng” hơn. Theo thời gian, khẩu vị này khiến cơ thể quen với mức mặn cao mà không nhận ra mình đang tiêu thụ quá nhiều muối.

Các chuyên gia y tế nhận định giảm muối là một trong những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để giảm gánh nặng bệnh tim mạch trong cộng đồng.

Ăn quá nhiều muối làm tăng nguy cơ bệnh gì?

Muối không chỉ ảnh hưởng đến huyết áp mà còn tác động đến tim, mạch máu, thận và nguy cơ đột quỵ. Điều đáng lo ngại là các tác động này thường diễn ra âm thầm trong thời gian dài.

Tăng huyết áp và bệnh tim mạch

Khi cơ thể tiêu thụ quá nhiều muối, nước sẽ bị giữ lại nhiều hơn trong lòng mạch. Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch máu và khiến huyết áp tăng cao.

Tăng huyết áp kéo dài là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim và đột quỵ. Theo WHO, tiêu thụ muối quá mức có liên quan đến khoảng 1,9 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu.

Điều đáng nói là tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm như tai biến mạch máu não hoặc tổn thương tim mạch.

Ăn mặn ảnh hưởng thế nào đến thận?

Thận là cơ quan có nhiệm vụ lọc và đào thải lượng muối dư thừa ra khỏi cơ thể. Khi ăn quá mặn trong thời gian dài, thận phải hoạt động nhiều hơn để duy trì cân bằng dịch và điện giải.

Điều này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương chức năng thận, đặc biệt ở người có bệnh nền như tăng huyết áp hoặc đái tháo đường. Một số nghiên cứu cũng cho thấy chế độ ăn nhiều muối có liên quan đến nguy cơ sỏi thận và suy giảm chức năng thận theo thời gian.

Ăn mặn không chỉ đến từ “muối trắng”

Nhiều người cho rằng chỉ cần giảm lượng muối khi nấu ăn là đủ. Tuy nhiên, muối còn xuất hiện trong rất nhiều thực phẩm chế biến sẵn.

Đây cũng là lý do các chuyên gia khuyến cáo nên tập thói quen đọc nhãn dinh dưỡng để kiểm soát lượng muối trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Giảm muối như thế nào để tốt cho sức khỏe mà vẫn dễ ăn?

Giảm muối không đồng nghĩa với việc phải ăn uống nhạt hoàn toàn hoặc bỏ hết gia vị. Trên thực tế, việc giảm muối nên được thực hiện từ từ để cơ thể và khẩu vị có thời gian thích nghi.

Những cách giảm muối đơn giản trong bữa ăn hằng ngày

Nhiều thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày có thể giúp giảm đáng kể lượng muối tiêu thụ mà không làm bữa ăn mất ngon.

Một số chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến khích sử dụng thêm các loại gia vị tự nhiên như hành, tỏi, tiêu, gừng hoặc chanh để tăng hương vị món ăn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào muối.

Có nên dùng muối giảm natri?

Đây là nội dung được đề cập trong một số hướng dẫn gần đây của WHO. Theo đó, các loại muối thay thế có hàm lượng natri thấp hơn và bổ sung kali (potassium) có thể hỗ trợ giảm huyết áp ở một số đối tượng.

Tuy nhiên, WHO cũng lưu ý người mắc bệnh thận hoặc rối loạn thải kali cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các sản phẩm này.

Việc giảm muối hiệu quả nhất vẫn là điều chỉnh khẩu vị và thay đổi thói quen ăn uống lâu dài thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các sản phẩm thay thế.

Giảm muối là một trong những cách đơn giản nhất để phòng bệnh lâu dài

Không phải thay đổi nào để bảo vệ sức khỏe cũng cần bắt đầu từ những điều quá phức tạp. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần giảm bớt lượng muối trong bữa ăn hằng ngày cũng đã có thể giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Đối với trẻ em, việc hình thành khẩu vị ăn nhạt từ sớm cũng rất quan trọng. Trẻ có thói quen ăn mặn thường dễ duy trì khẩu vị này khi trưởng thành, từ đó làm tăng nguy cơ bệnh lý tim mạch về sau.

Người lớn tuổi, người có tăng huyết áp hoặc bệnh thận lại càng cần chú ý hơn đến lượng muối tiêu thụ mỗi ngày. Bên cạnh việc điều chỉnh chế độ ăn, việc kiểm tra huyết áp định kỳ và duy trì vận động thể lực cũng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Người Việt đang tiêu thụ lượng muối cao hơn đáng kể so với mức khuyến cáo của WHO, làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, tim mạch, đột quỵ và bệnh thận. Việc giảm muối trong bữa ăn hằng ngày là thay đổi nhỏ nhưng có thể mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe, đặc biệt khi được duy trì đều đặn từ sớm.