Nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang là gì? Khi nào thực hiện?

Nội soi phế quản tự phát huỳnh quang (autofluorescence bronchoscopy – AFB) là kỹ thuật hỗ trợ phát hiện và định vị một số bất thường của niêm mạc khí quản và phế quản, đặc biệt các tổn thương tiền xâm lấn và ung thư sớm ở đường thở trung tâm. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết hơn về kỹ thuật nội soi này.

Nội soi phế quản tự phát huỳnh quang (AFB) là gì?

Nội soi phế quản tự phát huỳnh quang (autofluorescence bronchoscopy - AFB) là kỹ thuật đưa ống nội soi vào đường thở để quan sát khí quản và phế quản, đồng thời sử dụng ánh sáng kích thích ở bước sóng phù hợp để ghi nhận sự khác biệt về tín hiệu tự phát huỳnh quang giữa các vùng niêm mạc.

Một số vùng niêm mạc có tổn thương bất thường, đặc biệt các tổn thương tiền xâm lấn hoặc ung thư sớm ở đường thở trung tâm, có thể biểu hiện tín hiệu huỳnh quang khác với mô niêm mạc bình thường. Những thay đổi này giúp bác sĩ nhận diện và định vị các vùng nghi ngờ để đánh giá thêm hoặc lựa chọn vị trí lấy mẫu khi có chỉ định.

Hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương nghi ngờ ung thư phổi

Nội soi phế quản tự phát huỳnh quang có thể làm tăng khả năng nhận diện một số bất thường của niêm mạc đường thở, đặc biệt các tổn thương tiền xâm lấn và ung thư sớm ở đường thở trung tâm. Kỹ thuật đặc biệt hữu ích khi bác sĩ cần tìm vùng nghi ngờ để đánh giá hoặc lấy mẫu sinh thiết. Tuy nhiên, phương pháp này không thể tự xác định người bệnh có mắc ung thư hay không. Chẩn đoán cần dựa trên tổng thể các kết quả thăm khám và mô bệnh học khi có chỉ định.

Hỗ trợ xác định vị trí cần sinh thiết

Khi phát hiện vùng niêm mạc có dấu hiệu bất thường, bác sĩ có thể lựa chọn vị trí phù hợp để lấy mẫu mô. Mẫu bệnh phẩm sau đó được gửi đến phòng xét nghiệm để đánh giá và xác định bản chất tổn thương. Sinh thiết chỉ được thực hiện khi bác sĩ nhận thấy có chỉ định phù hợp với tình trạng của người bệnh.

Hỗ trợ theo dõi và đánh giá tổn thương đường thở

Trong một số trường hợp đã xác định tổn thương tiền xâm lấn hoặc ung thư biểu mô tại chỗ ở đường thở trung tâm, kỹ thuật có thể được sử dụng như phương tiện hỗ trợ theo dõi cùng nội soi ánh sáng trắng theo chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang?

Nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang không được chỉ định thường quy cho tất cả người bệnh. Bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện dựa trên triệu chứng, kết quả thăm khám, hình ảnh học và đặc điểm tổn thương đường thở. Một số trường hợp có thể được chỉ định gồm:

• Bác sĩ có thể cân nhắc nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang khi hình ảnh học hoặc lần nội soi trước phát hiện dấu hiệu bất thường.
• Nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang có thể hỗ trợ xác định và định vị những vùng niêm mạc nghi ngờ để bác sĩ lựa chọn vị trí sinh thiết phù hợp.
• Ở một số người bệnh có nguy cơ cao hoặc có bằng chứng nghi ngờ tổn thương đường thở trung tâm, AFB có thể được cân nhắc khi đã có chỉ định nội soi phế quản, nhằm hỗ trợ phát hiện và định vị tổn thương để đánh giá hoặc sinh thiết.

Nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang được thực hiện như thế nào?

Quy trình nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang thường gồm các bước chuẩn bị, thực hiện thủ thuật và theo dõi sau nội soi.

Trước khi nội soi

Người bệnh được thăm khám và khai thác tiền sử bệnh trước khi thực hiện thủ thuật. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe, các loại thuốc đang sử dụng và những yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình nội soi. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn về ăn uống, sử dụng thuốc và các bước chuẩn bị khác. Đồng thời, cần thông báo cho bác sĩ nếu có bệnh nền, dị ứng thuốc hoặc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến quá trình đông máu.

Trong quá trình nội soi

Người bệnh được gây tê đường thở và có thể được sử dụng thuốc an thần hoặc phương pháp vô cảm khác tùy loại thủ thuật, tình trạng sức khỏe và quy trình của cơ sở y tế. Bác sĩ đưa ống nội soi mềm qua đường mũi hoặc miệng để tiếp cận khí quản và phế quản. Sau khi khảo sát bằng nội soi ánh sáng trắng, hệ thống có thể được chuyển sang chế độ tự phát huỳnh quang để tiếp tục đánh giá niêm mạc và phát hiện các vùng có tín hiệu bất thường, tùy hệ thống thiết bị và quy trình thực hiện. Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ có thể lấy mẫu mô hoặc bệnh phẩm để xét nghiệm khi có chỉ định.

Sau khi nội soi

Sau thủ thuật, người bệnh được theo dõi cho đến khi đủ ổn định để ra về hoặc chuyển sang khu vực chăm sóc tiếp theo. Ho, đau hoặc kích ứng họng và một lượng nhỏ máu sau sinh thiết có thể xảy ra. Nếu có khó thở, đau ngực hoặc chảy máu nhiều cần được thông báo ngay cho nhân viên y tế.

Tóm lại, nội soi phế quản với ánh sáng huỳnh quang có thể hỗ trợ phát hiện và đánh giá những thay đổi bất thường tại niêm mạc đường thở. Tuy nhiên, chỉ định thực hiện cần dựa trên triệu chứng, kết quả thăm khám và đánh giá của bác sĩ. Người bệnh nên thực hiện tại cơ sở y tế có chuyên môn phù hợp để được tư vấn và theo dõi an toàn.