Phân loại rác thải sai cách ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Những sai lầm phổ biến khi phân loại và xử lý rác thải sinh hoạt

Không ít người vẫn cho rằng mọi loại rác đều có thể xử lý theo cùng một cách nên thường bỏ chung vào một thùng hoặc xử lý theo thói quen. Tuy nhiên, những cách làm này không chỉ làm giảm hiệu quả tái chế mà còn gây khó khăn cho quá trình thu gom và xử lý chất thải. Một số sai lầm thường gặp gồm:

• Bỏ chung mọi loại rác vào một thùng;
• Không tách riêng chất thải nguy hại;
• Bỏ lẫn rác tái chế với rác thực phẩm;
• Thải bỏ bao bì còn dính thực phẩm hoặc chất lỏng;
• Vứt bỏ thiết bị điện, điện tử như rác thông thường;
• Không thu gọn các vật liệu có thể tái chế trước khi thải bỏ.

Phân loại và xử lý rác thải sai cách có thể gây hại cho sức khỏe

Phân loại và xử lý rác không đúng cách có thể gây ra nhiều hệ lụy đối với sức khỏe. Theo Unicef, tại nhiều quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, rác thải không được thu gom hoặc xử lý đúng cách thường bị đổ bỏ hoặc đốt ngoài trời. Hoạt động này được ước tính liên quan đến khoảng 270.000 ca tử vong sớm mỗi năm do phơi nhiễm bụi mịn PM2.5, trong đó trẻ em là nhóm chịu ảnh hưởng đặc biệt lớn. Ngoài ra, một số ảnh hưởng đến sức khỏe như:

Làm gia tăng nguy cơ phát sinh mầm bệnh

Rác thực phẩm khi lẫn với các loại rác khác dễ phân hủy, tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc và vi sinh vật phát triển. Nếu không được chứa kín, rác còn có thể phát sinh mùi hôi và nước rỉ rác, gây ô nhiễm môi trường.

Thu hút côn trùng và động vật truyền bệnh

Rác hữu cơ là nguồn thức ăn của ruồi, muỗi, gián và chuột, làm tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh và lây truyền một số bệnh truyền nhiễm.

Tăng nguy cơ phơi nhiễm hóa chất độc hại

Pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang, nhiệt kế chứa thủy ngân và các chất thải nguy hại khác nếu không được tách riêng có thể phát tán hóa chất độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe và môi trường.

Tăng nguy cơ chấn thương khi thu gom

Kim tiêm, mảnh thủy tinh hoặc vật sắc nhọn lẫn trong rác sinh hoạt có thể gây đâm, cắt, làm tăng nguy cơ phơi nhiễm với tác nhân gây bệnh.

Làm giảm hiệu quả tái chế

Rác tái chế bị lẫn với rác thực phẩm hoặc chất thải khác sẽ khó tái sử dụng, làm tăng lượng rác phải chôn lấp hoặc xử lý và gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Hướng dẫn phân loại chất thải rắn sinh hoạt

Theo hướng dẫn kỹ thuật về phân loại chất thải rắn sinh hoạt của Bộ Tài nguyên và Môi trường, chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình được chia thành 3 nhóm chính:

• Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế: Gồm giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh, vải, gỗ, cao su và thiết bị điện, điện tử. Trước khi thải bỏ, cần loại bỏ thực phẩm hoặc chất lỏng còn sót lại, thu gọn để giảm thể tích; riêng thiết bị điện, điện tử không tự ý tháo dỡ.
• Chất thải thực phẩm: Gồm thức ăn thừa, thực phẩm hết hạn, rau củ quả và các loại phụ phẩm từ quá trình sơ chế, chế biến. Nên đựng trong túi hoặc vật chứa kín để hạn chế rò rỉ và mùi hôi.
• Chất thải rắn sinh hoạt khác: Gồm chất thải nguy hại (pin, ắc quy, bóng đèn huỳnh quang, hóa chất...), chất thải cồng kềnh và các loại rác khó tái chế. Cần phân loại riêng, chứa trong vật đựng phù hợp và không làm hư hỏng các chất thải nguy hại trước khi đưa đi thu gom.

Việc phân loại rác thải sai cách có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thông qua nguy cơ phát sinh mầm bệnh, ô nhiễm môi trường và phơi nhiễm với các chất độc hại. Vì vậy, thực hiện phân loại rác đúng quy định ngay từ hộ gia đình là giải pháp đơn giản nhưng cần thiết để bảo vệ sức khỏe và góp phần xây dựng môi trường sống an toàn.