Ngày Đột quỵ thế giới 29/10: Cảnh báo nguy cơ mắc bệnh suốt đời

Nguy cơ đột quỵ có thể kéo dài trong suốt cuộc đời

Theo số liệu được Hội Đột quỵ thế giới (WSO) công bố và dẫn lại trong thông tin nhân Ngày Đột quỵ thế giới 29/10, đột quỵ là một trong ba bệnh lý có nguy cơ mắc trọn đời cao nhất, bên cạnh bệnh tim mạch và ung thư.

Cụ thể, cứ 2 người thì có khoảng 1 người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong suốt cuộc đời. Với ung thư, tỷ lệ này là khoảng 1/2,5 người, trong khi nguy cơ đột quỵ là khoảng 1/4 người. Đây là nguy cơ tích lũy trong suốt cuộc đời, không phải tỷ lệ mắc bệnh tại một thời điểm.

Theo Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM, tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ được điều trị cấp tại Việt Nam thuộc nhóm cao ở Đông Nam Á và nằm trong nhóm có thứ hạng cao tại châu Á. Thực trạng này cho thấy gánh nặng đột quỵ vẫn là vấn đề đáng quan tâm đối với sức khỏe cộng đồng.

Hơn 200.000 ca đột quỵ mới mỗi năm, nhiều trường hợp có thể phòng ngừa

Theo thông tin được chia sẻ, Việt Nam ghi nhận hơn 200.000 trường hợp đột quỵ mới mỗi năm. Tuy nhiên, khoảng 70 - 80% trường hợp có thể phòng tránh nếu các yếu tố nguy cơ được phát hiện và kiểm soát tốt.

Những yếu tố nguy cơ đáng chú ý gồm:

• Tăng huyết áp.
• Đái tháo đường.
• Tăng cholesterol máu.
• Rung nhĩ và các bệnh lý tim mạch.
• Thừa cân, béo phì.
• Hút thuốc lá và sử dụng chất gây nghiện.

Việc không kiểm soát các yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu não và dẫn đến đột quỵ. Do đó, kiểm tra sức khỏe định kỳ, điều trị bệnh nền theo hướng dẫn và duy trì lối sống lành mạnh có vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến cố.

Nhận diện dấu hiệu đột quỵ, không chờ triệu chứng tự hết

Hưởng ứng Ngày Đột quỵ thế giới 29/10 với thông điệp toàn cầu “Every M1nute Counts - Mỗi phút đều có giá trị”, cộng đồng nâng cao nhận thức về dấu hiệu cảnh báo và chủ động hành động khi nghi ngờ đột quỵ.

Các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ có thể được nhận diện qua quy tắc BE FAST:

• B (Balance): Đột ngột chóng mặt, mất thăng bằng hoặc phối hợp vận động kém.
• E (Eyes): Đột ngột nhìn mờ, mất thị lực hoặc nhìn đôi.
• F (Face): Méo miệng, lệch mặt đột ngột.
• A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay, chân.
• S (Speech): Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời nói.
• T (Time): Gọi cấp cứu ngay khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.

Lưu ý, không cần xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu BE FAST mới nghĩ đến đột quỵ.

Ngoài ra, người bệnh có thể xuất hiện chóng mặt, mất thăng bằng đột ngột, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc đau đầu dữ dội bất thường. Không nên chờ người bệnh xuất hiện đầy đủ các dấu hiệu BE FAST mới đưa đi cấp cứu. Ngay cả khi triệu chứng thoáng qua rồi tự hết, người bệnh vẫn cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Không tự xử trí tại nhà khi nghi ngờ đột quỵ

Khi phát hiện người có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần gọi cấp cứu ngay và ghi nhớ thời điểm khởi phát triệu chứng hoặc lần cuối cùng người bệnh được xác định còn bình thường. Đây là thông tin quan trọng giúp nhân viên y tế đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Trong thời gian chờ cấp cứu, người thân cần tránh những hành động sau:

• Không cạo gió hoặc chích máu đầu ngón tay, dái tai.
• Không tự ý cho người bệnh uống thuốc, nước hoặc ăn thức ăn để tránh nguy cơ hít sặc.
• Không để người bệnh nằm chờ với hy vọng triệu chứng tự thuyên giảm.

Bên cạnh xử trí cấp cứu, việc phòng ngừa cần được thực hiện thường xuyên thông qua kiểm soát huyết áp, đường huyết, cholesterol, duy trì cân nặng phù hợp, không hút thuốc và tuân thủ điều trị các bệnh lý nền.

Chủ động phòng ngừa để giảm gánh nặng đột quỵ

Đột quỵ có nguy cơ xuất hiện trong suốt cuộc đời và có thể để lại hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, khả năng vận động cũng như chất lượng sống. Tuy nhiên, nhiều yếu tố nguy cơ có thể được kiểm soát thông qua thăm khám định kỳ và điều chỉnh lối sống phù hợp.

Mỗi người nên chủ động theo dõi sức khỏe tim mạch, điều trị các bệnh lý nền và trang bị kiến thức nhận diện dấu hiệu BE FAST. Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, cần gọi cấp cứu ngay, không tự xử trí hoặc trì hoãn việc đến cơ sở y tế. Mỗi phút đều có giá trị trong cấp cứu đột quỵ.

Ngày Đột quỵ thế giới 29/10: Cảnh báo nguy cơ mắc bệnh suốt đời là dịp nhắc nhở cộng đồng về tầm quan trọng của việc chủ động phòng ngừa đột quỵ. Mỗi người nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và tuân thủ điều trị bệnh nền. Đồng thời, trang bị kiến thức nhận diện dấu hiệu BE FAST và gọi cấp cứu ngay khi nghi ngờ đột quỵ để tăng cơ hội được can thiệp kịp thời.