Sau đột quỵ ăn gì để phục hồi nhanh? Ăn đúng giúp não và cơ thể phục hồi tốt hơn

Phục hồi sau đột quỵ không chỉ dựa vào thuốc

Nhiều gia đình dồn hết sự chú ý vào thuốc và vật lý trị liệu, nhưng bữa ăn hằng ngày lại quyết định khá nhiều đến sức bền của người bệnh. Khi ăn quá ít, cơ thể thiếu năng lượng để tập luyện, cơ bắp yếu dần và tâm trạng cũng sa sút hơn.

Người bệnh thường gặp các rào cản rất đời thường: Mệt khi ngồi ăn, tay yếu khó tự xúc, nuốt khó, mất vị giác hoặc chán ăn vì phải phụ thuộc người khác. Nếu không nhận ra sớm, vài tuần sau có thể đã sụt cân rõ rệt.

Nhóm thực phẩm nên có mỗi ngày

Protein giúp phục hồi cơ và duy trì sức mạnh

Đây là nhóm quan trọng hàng đầu. Protein giúp sửa chữa mô cơ, hỗ trợ vận động và giảm mất cơ do nằm nhiều.

Ưu tiên các món dễ ăn như:

• Cá, thịt nạc, thịt gà bỏ da;
• Trứng;
• Tôm, cua nếu dung nạp tốt;
• Sữa, sữa chua;
• Đậu hũ, đậu nành, các loại đậu.

Mỗi bữa nên có một nguồn đạm thay vì chỉ ăn cháo trắng hoặc cơm với rau.

Tinh bột tốt để có năng lượng tập luyện

Não và cơ thể cần năng lượng để phục hồi, nhưng cần chọn tinh bột hấp thu chậm giúp no lâu và ổn định đường huyết hơn:

• Gạo, yến mạch, khoai lang;
• Bún, mì, nui mềm tùy khả năng ăn;
• Bánh mì nguyên cám nếu nhai nuốt tốt.

Không cần kiêng hoàn toàn tinh bột, nhưng nên ăn lượng vừa đủ.

Rau quả giúp chống táo bón và hỗ trợ tim mạch

Người sau đột quỵ dễ táo bón vì ít vận động. Rau quả cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất.

Nên có:

• Rau xanh nấu mềm;
• Bí đỏ, cà rốt, bông cải;
• Chuối, đu đủ, táo, lê, cam;
• Trái cây cắt nhỏ hoặc xay nếu khó nhai.

Nếu nuốt khó, món ăn phải thay đổi

Nhiều người sau đột quỵ bị nuốt khó nhưng vẫn cố ăn như bình thường. Điều này làm tăng nguy cơ sặc và viêm phổi hít.

Có thể cần đổi sang:

• Cháo đặc, súp sệt;
• Thức ăn băm nhỏ, nghiền mềm;
• Nước làm đặc theo hướng dẫn chuyên môn.

Nếu ho khi uống nước, ăn hay nghẹn, giọng ướt sau nuốt hoặc sốt tái diễn, nên khám sớm để được đánh giá nuốt. Theo các hướng dẫn lâm sàng, điều chỉnh kết cấu thức ăn là bước quan trọng để ăn an toàn hơn.

Những món nên hạn chế

Không phải cấm tuyệt đối, nhưng nên giảm:

• Thức ăn quá mặn;
• Đồ chiên rán nhiều dầu;
• Thịt chế biến sẵn;
• Bánh kẹo ngọt nhiều đường;
• Rượu bia.

Chế độ ăn lành mạnh giúp kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu, từ đó giảm nguy cơ tái phát đột quỵ.

Gợi ý thực đơn dễ áp dụng trong ngày

Buổi sáng: Cháo yến mạch nấu thịt bằm hoặc 1 ly sữa + trứng hấp mềm.

Buổi trưa: Cơm mềm, cá hấp, canh rau, trái cây chín mềm.

Buổi xế: Sữa chua hoặc sữa giàu dinh dưỡng.

Buổi tối: Cháo gà xé, đậu hũ sốt mềm, rau củ nấu nhừ.

Khi nào cần gặp chuyên gia dinh dưỡng?

Nên được tư vấn nếu người bệnh:

• Sụt cân;
• Ăn dưới một nửa khẩu phần trong nhiều ngày;
• Nuốt khó, hay sặc;
• Có tiểu đường, bệnh thận, suy tim;
• Táo bón kéo dài;
• Mệt nhiều, phục hồi chậm.

Ăn đúng là một phần của hành trình trở lại

Sau đột quỵ, tiến bộ đôi khi bắt đầu từ những điều nhỏ: Ăn ngon miệng hơn, ngồi lâu hơn, bước chắc hơn. Một bữa ăn cân bằng không thay thế điều trị, nhưng là nền móng để người bệnh có sức tiếp tục hồi phục từng ngày.