Hơn 6 năm trong lĩnh vực tiêm chủng, gây mê hồi sức và giảng viên Y khoa.
22/05/2026
Mặc định
Lớn hơn
Nhiều người lớn tuổi sau đột quỵ hoặc bệnh mạn tính thường chọn nằm nghỉ vì sợ mệt, sợ té ngã hoặc ngại trở thành gánh nặng cho con cháu. Nhưng việc ít vận động kéo dài có thể khiến cơ bắp yếu nhanh hơn, tăng nguy cơ phụ thuộc và làm chất lượng sống giảm sút rõ rệt.
Không ít người lớn tuổi từng rất năng động nhưng sau một lần bệnh hoặc té ngã lại trở nên dè dặt với việc đi lại. Họ sợ đau, sợ chóng mặt hoặc lo mình làm phiền con cháu nếu xảy ra chuyện.
Có người còn nghĩ rằng tuổi già thì nên nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt. Chính suy nghĩ này khiến nhiều ba mẹ dần bỏ thói quen đi bộ, tập thể dục hoặc tham gia các hoạt động sinh hoạt thường ngày.
Điều đáng nói là cơ thể người lớn tuổi mất cơ rất nhanh nếu ít vận động. Chỉ sau một thời gian ngắn giảm vận động hoặc nằm nhiều, sức cơ và khả năng giữ thăng bằng có thể suy giảm rõ rệt, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Nhiều gia đình vì thương nên làm thay mọi việc cho ba mẹ, từ lấy nước, bưng cơm đến dìu đi vài bước ngắn. Ban đầu điều này giúp người lớn tuổi đỡ vất vả, nhưng lâu dần lại khiến họ phụ thuộc nhiều hơn.
Không ít người sau đột quỵ vẫn có khả năng tự tập đi hoặc tự sinh hoạt cơ bản, nhưng vì được hỗ trợ quá nhiều nên dần mất động lực cố gắng. Khi cơ thể không được vận động thường xuyên, quá trình hồi phục cũng chậm hơn.
Tâm lý sợ ba mẹ té ngã là điều dễ hiểu. Nhưng thay vì để họ nằm yên một chỗ, gia đình nên tạo môi trường an toàn để người lớn tuổi có thể vận động phù hợp với sức khỏe.
Các bài tập nhẹ như đi bộ chậm, vận động tay chân, tập thăng bằng hoặc vận động theo hướng dẫn phục hồi chức năng có thể giúp cải thiện sức cơ và tuần hoàn máu.
Ở một số người lớn tuổi, việc duy trì vận động phù hợp có thể giúp cải thiện khả năng đi lại và sinh hoạt cá nhân. Điều này không chỉ giúp cơ thể khỏe hơn mà còn giúp họ cảm thấy mình vẫn còn chủ động trong cuộc sống.
Gia đình nên chú ý nếu người lớn tuổi có các biểu hiện như:
Nhiều người nghĩ đây chỉ là biểu hiện bình thường của tuổi già. Nhưng thực tế, ít vận động kéo dài có thể làm tăng nguy cơ té ngã, loãng xương và giảm khả năng tự chăm sóc bản thân.
Người lớn tuổi thường dễ tự ái nếu cảm thấy bị ép buộc. Thay vì liên tục nhắc “phải tập đi”, con cháu có thể bắt đầu bằng những hoạt động đơn giản như cùng ba mẹ đi dạo ngắn, tập vài động tác nhẹ hoặc nghe nhạc khi vận động.
Điều quan trọng là ghi nhận những tiến bộ nhỏ thay vì tạo áp lực phải hồi phục nhanh. Một người hôm nay tự đứng dậy được vài phút cũng đã là bước tiến đáng quý.
Gia đình cũng nên duy trì không khí tích cực, trò chuyện nhiều hơn và khuyến khích người lớn tuổi tham gia các sinh hoạt phù hợp. Cảm giác được đồng hành thường giúp ba mẹ có thêm động lực duy trì vận động mỗi ngày.

Người lớn tuổi không cần tập luyện quá sức để khỏe hơn. Điều họ cần là được vận động đều đặn, đúng khả năng và có người bên cạnh động viên. Đôi khi, một cuộc đi bộ ngắn cùng con cháu hay vài động tác tập tay chân mỗi sáng cũng đủ giúp ba mẹ giữ được sự tự tin, tinh thần tích cực và khả năng tự chăm sóc bản thân lâu hơn.
Nếu ba mẹ có nhiều bệnh lý nền, việc khuyến khích họ vận động thường có thể khiến cả gia đình e ngại. Trong những tình huống này, việc cân nhắc đánh giá toàn diện bởi bác sĩ chuyên khoa Phục hồi chức năng là một bước đi mang lại hiệu quả cao. Các chuyên gia này không chỉ đơn thuần bảo bệnh nhân tập thể dục; họ thiết kế các phác đồ vận động đặc hiệu, nhắm trúng đích dựa trên khả năng thể chất và tiền sử bệnh lý của từng cá nhân. Một chương trình phục hồi chức năng bài bản đảm bảo người lớn tuổi thực hiện các bài tập đúng kỹ thuật, giảm thiểu tối đa nguy cơ té ngã đồng thời ngăn ngừa các cơn đau cơ khớp tiến triển.
Hơn thế nữa, việc tích hợp quá trình chăm sóc chuyên sâu này giúp chủ động quản lý các bệnh lý mạn tính khác song song với sự phục hồi chức năng thể chất. Việc có được sự đồng hành từ chuyên gia sẽ tiếp thêm sự tự tin cần thiết cho cả người cao tuổi lẫn người chăm sóc để bước qua giai đoạn nằm nghỉ ngơi kéo dài và an toàn quay trở lại cuộc sống năng động.
Bác sĩNguyễn Lê Mai Anh
Hơn 6 năm trong lĩnh vực tiêm chủng, gây mê hồi sức và giảng viên Y khoa.