Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.
Thị Thúy
05/05/2026
Mặc định
Lớn hơn
Khi mua sữa, nhiều người thường bắt gặp những sản phẩm “cận date” với mức giá hấp dẫn hơn bình thường. Điều này khiến không ít người băn khoăn liệu sữa cận date có sao không, có còn đảm bảo chất lượng và an toàn để sử dụng hay không. Đặc biệt, với trẻ nhỏ, đối tượng nhạy cảm về dinh dưỡng việc lựa chọn sữa càng cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Hạn sử dụng luôn là yếu tố quan trọng khi lựa chọn thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm dinh dưỡng như sữa. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa sữa còn hạn, cận date và đã hết hạn. Việc hiểu đúng về sữa cận date sẽ giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp, tránh lãng phí mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Bạn chỉ nên sử dụng sữa còn hạn hoặc cận date trong thời gian ngắn và cần kiểm tra kỹ về mùi, màu sắc, độ tơi của bột trước khi dùng. Khi sữa đã hết hạn, tốt nhất không nên tiếp tục sử dụng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Sữa cận date là sản phẩm đang gần đến hạn sử dụng, và trong nhiều trường hợp vẫn có thể dùng nếu được bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc hoàn toàn an toàn, đặc biệt khi sử dụng cho trẻ nhỏ. Nếu bảo quản không tốt hoặc sử dụng quá thời điểm khuyến nghị, sữa có thể bị biến đổi chất lượng, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và sức khỏe của trẻ. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu rõ từng loại sữa để có cách sử dụng phù hợp.
Sữa tươi được chia thành hai loại phổ biến là sữa tiệt trùng và sữa thanh trùng, mỗi loại có đặc điểm bảo quản và thời hạn sử dụng khác nhau.
Đối với sữa tiệt trùng, sản phẩm đã được xử lý ở nhiệt độ rất cao (khoảng 138 - 141°C trong vài giây) nhằm tiêu diệt gần như toàn bộ vi khuẩn. Nhờ đó, sữa có thể bảo quản ở nhiệt độ thường trong thời gian dài, thường từ 6 tháng đến 1 năm nếu chưa mở hộp. Trong điều kiện bảo quản lý tưởng, một số sản phẩm vẫn có thể sử dụng thêm vài ngày (khoảng 5 - 7 ngày) sau hạn in trên bao bì. Tuy nhiên, điều này không được khuyến khích áp dụng cho trẻ nhỏ vì nguy cơ giảm chất lượng dinh dưỡng và an toàn thực phẩm.

Trong khi đó, sữa thanh trùng được xử lý ở nhiệt độ thấp hơn (khoảng 72 - 90°C trong thời gian ngắn) để giữ lại một phần vi khuẩn có lợi. Chính vì vậy, loại sữa này cần được bảo quản lạnh liên tục ở 2 - 6°C và có hạn sử dụng ngắn, thường chỉ từ 7 - 10 ngày. Với sữa thanh trùng, bạn tuyệt đối không nên sử dụng khi đã quá hạn vì nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn nhiều so với sữa tiệt trùng.
Đối với sữa bột (sữa công thức), sản phẩm cận date chưa chắc gây hại nếu vẫn còn nguyên vẹn và được bảo quản đúng cách (khô ráo, kín, tránh ẩm). Tuy nhiên, chất lượng dinh dưỡng có thể bắt đầu suy giảm khi gần hết hạn.
Trước khi cho trẻ sử dụng, cha mẹ cần kiểm tra kỹ các yếu tố như màu sắc (có bị ngả màu không), mùi (có mùi lạ hay chua không) và độ tơi của bột (có bị vón cục không). Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, nên ngừng sử dụng ngay.

Đặc biệt, để đảm bảo an toàn tối đa cho trẻ, nhiều chuyên gia khuyến cáo không nên dùng sữa bột khi chỉ còn khoảng dưới 1 tuần là hết hạn, vì lúc này chất lượng sản phẩm không còn được đảm bảo tốt nhất.
Hiện nay, trên bao bì các sản phẩm sữa có nhiều cách ghi thông tin về thời hạn sử dụng, nhưng không phải lúc nào người tiêu dùng cũng hiểu đúng ý nghĩa của từng ký hiệu. Do chưa có một quy chuẩn thống nhất giữa các nhà sản xuất, cách thể hiện ngày tháng trên hộp sữa có thể khác nhau, dễ gây nhầm lẫn giữa “ngày hết hạn” và các mốc thời gian liên quan khác. Việc hiểu rõ các thuật ngữ này sẽ giúp bạn sử dụng sữa đúng cách và đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Ngày bán ra (Sell-by date): Đây là mốc thời gian mà nhà sản xuất hoặc nhà phân phối khuyến nghị các cửa hàng nên bán hết sản phẩm. Thông tin này chủ yếu phục vụ cho việc quản lý hàng tồn kho và không phải là hạn sử dụng cuối cùng dành cho người tiêu dùng. Trong nhiều trường hợp, sữa vẫn có thể sử dụng được sau ngày này nếu còn trong điều kiện bảo quản tốt.
Sử dụng tốt nhất trước ngày (Best before / Best if used by): Đây là thời điểm mà sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất về hương vị, kết cấu và giá trị dinh dưỡng. Sau mốc này, sữa có thể vẫn dùng được nếu chưa bị hư hỏng, nhưng chất lượng có thể giảm đi. Với trẻ nhỏ, tốt nhất nên sử dụng trước thời điểm này để đảm bảo dinh dưỡng tối ưu.

Sử dụng đến ngày (Use by): Đây là mốc quan trọng nhất mà người tiêu dùng cần lưu ý. “Use by” cho biết ngày cuối cùng mà sản phẩm còn đảm bảo an toàn để sử dụng. Sau ngày này, bạn không nên tiếp tục dùng sữa, đặc biệt với các loại dễ hỏng như sữa thanh trùng.
NSX và HSD (Ngày sản xuất và Hạn sử dụng): Đây là cách ghi phổ biến tại Việt Nam. Ngày sản xuất (NSX) cho biết thời điểm sản phẩm được đóng gói, còn hạn sử dụng (HSD) là khoảng thời gian mà sản phẩm được đảm bảo chất lượng nếu bảo quản đúng cách.
Expiry date (EXP): Đây là thuật ngữ tiếng Anh tương đương với “hạn sử dụng”. Khi đến ngày này, sản phẩm được xem là hết hạn và không nên tiếp tục sử dụng để tránh rủi ro về sức khỏe.
Tóm lại, không phải tất cả các mốc thời gian in trên bao bì đều là hạn sử dụng cuối cùng. Việc hiểu đúng ý nghĩa từng loại ngày sẽ giúp bạn lựa chọn và sử dụng sữa an toàn, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ và những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Việc sử dụng sữa đã hết hạn hoặc có dấu hiệu hư hỏng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt là ở trẻ nhỏ, đối tượng có hệ tiêu hóa và miễn dịch còn non yếu. Khi sữa quá hạn, các thành phần dinh dưỡng có thể bị biến đổi, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Nếu không được phát hiện kịp thời, việc sử dụng sữa này có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng.
Nguy cơ ngộ độc thực phẩm: Sữa hết hạn có thể bị nhiễm vi khuẩn, trong đó nguy hiểm nhất là các loại vi khuẩn gây ngộ độc như Clostridium botulinum. Đây là vi khuẩn có thể sản sinh độc tố ảnh hưởng đến hệ thần kinh và tiêu hóa. Khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây ra các phản ứng ngộ độc từ nhẹ đến nặng.
Rối loạn tiêu hóa: Một trong những biểu hiện phổ biến khi uống sữa hỏng là rối loạn tiêu hóa. Trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy hoặc đầy hơi. Những dấu hiệu này cho thấy hệ tiêu hóa đang bị kích thích hoặc nhiễm khuẩn.

Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non yếu của trẻ: Với trẻ nhỏ, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện nên rất nhạy cảm với thực phẩm kém chất lượng. Việc sử dụng sữa hết hạn không chỉ gây khó chịu tạm thời mà còn có thể làm tổn thương niêm mạc ruột, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng về lâu dài.
Nguy cơ mất nước và suy nhược: Khi trẻ bị tiêu chảy hoặc nôn nhiều do ngộ độc sữa, cơ thể dễ rơi vào tình trạng mất nước, mệt mỏi và suy nhược. Nếu không được bù nước và xử lý kịp thời, tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng hơn.
Biểu hiện cần đặc biệt lưu ý: Ngoài các triệu chứng như buồn nôn, tiêu chảy hay đau bụng, trẻ có thể gặp khó nuốt, mệt lả hoặc sốt nhẹ. Đây là những dấu hiệu cảnh báo cần được theo dõi sát.
Trong trường hợp các triệu chứng kéo dài, trở nên nghiêm trọng hoặc không có dấu hiệu thuyên giảm, cha mẹ nên nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Tốt nhất, để phòng tránh rủi ro, không nên sử dụng sữa đã hết hạn hoặc có dấu hiệu bất thường, dù chỉ là nhỏ nhất.
Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin sữa cận date có sao không. Sữa cận date không hẳn là không sử dụng được, nhưng cần được kiểm tra kỹ và dùng trong thời gian ngắn để đảm bảo chất lượng. Quan trọng nhất, bạn không nên sử dụng sữa đã hết hạn hoặc có dấu hiệu bất thường, đặc biệt khi dùng cho trẻ nhỏ. Lựa chọn sản phẩm an toàn, bảo quản đúng cách và sử dụng đúng thời điểm sẽ giúp bảo vệ sức khỏe một cách tốt nhất.
Dược sĩ Đại họcNgô Kim Thúy
Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.