Tác hại của đậu bắp không phải ai cũng biết và những đối tượng nên tránh?

Ăn đậu bắp có thể hỗ trợ điều trị tiểu đường, giúp chắc khỏe xương,... Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn đậu bắp và có một số đối tượng nên tránh loại thực phẩm này. Theo dõi tiếp bài viết để biết những người mắc các bệnh lý nào nên tránh xa đậu bắp.

Điểm qua một số lợi ích của đậu bắp

Đậu bắp là một loại rau quả có giá trị dinh dưỡng tốt. Theo dữ liệu dinh dưỡng của USDA, khoảng 100 g đậu bắp cung cấp khoảng 33 kcal, 3 g chất xơ, cùng vitamin C và một số vi chất khác.

Hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh

Đậu bắp là nguồn cung cấp chất xơ tự nhiên giúp hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Chất xơ trong đậu bắp góp phần thúc đẩy nhu động ruột, giúp quá trình đi tiêu diễn ra đều đặn hơn và hạn chế tình trạng táo bón ở nhiều người.

Cung cấp nhiều chất xơ tốt cho cơ thể

Một trong những lợi ích nổi bật của đậu bắp là hàm lượng chất xơ hòa tan và không hòa tan. Chất xơ không chỉ giúp cải thiện tiêu hóa mà còn hỗ trợ duy trì cảm giác no lâu, từ đó có thể giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể.

Bổ sung vitamin và khoáng chất thiết yếu

Đậu bắp chứa nhiều vitamin như vitamin C, vitamin K, folate cùng một số khoáng chất quan trọng. Những dưỡng chất này góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch, quá trình đông máu tự nhiên và nhiều hoạt động chuyển hóa trong cơ thể.

Hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Chất xơ hòa tan trong đậu bắp có thể giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu. Nhờ đó, đậu bắp được xem là thực phẩm có lợi cho việc hỗ trợ ổn định đường huyết, đặc biệt khi được sử dụng trong chế độ ăn cân bằng.

Hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Đậu bắp chứa chất xơ và các hợp chất thực vật có thể góp phần giảm hấp thu cholesterol trong ruột. Khi kết hợp với chế độ ăn lành mạnh, đậu bắp có thể hỗ trợ duy trì sức khỏe tim mạch và giảm nguy cơ rối loạn mỡ máu.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Nhờ hàm lượng calo thấp nhưng giàu chất xơ, đậu bắp có thể giúp tạo cảm giác no lâu hơn. Điều này hỗ trợ người đang trong quá trình kiểm soát cân nặng hoặc ăn kiêng duy trì chế độ ăn hợp lý mà không bị đói nhanh.

Cung cấp chất chống oxy hóa

Đậu bắp chứa một số hợp chất chống oxy hóa tự nhiên như polyphenol và flavonoid. Những chất này giúp cơ thể chống lại tác động của gốc tự do, từ đó góp phần bảo vệ tế bào và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Hỗ trợ sức khỏe làn da

Vitamin C và các chất chống oxy hóa trong đậu bắp có thể góp phần hỗ trợ quá trình sản sinh collagen. Nhờ đó, đậu bắp gián tiếp giúp duy trì làn da khỏe mạnh, đàn hồi tốt và giảm tác động của lão hóa sớm.

Tác hại của đậu bắp có thể gặp khi ăn không phù hợp

Không có bằng chứng cho thấy đậu bắp gây độc khi được sử dụng như một thực phẩm thông thường. Tuy nhiên, một số tác dụng không mong muốn dưới đây có thể xảy ra ở những nhóm người nhất định.

Có thể gây đầy hơi và khó chịu tiêu hóa

Đậu bắp có thể gây đầy hơi, chướng bụng ở người nhạy cảm do chứa FODMAP. Tình trạng này đáng chú ý hơn ở người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) hoặc đang theo chế độ ăn ít FODMAP. Khả năng dung nạp của mỗi người khác nhau nên không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn đậu bắp. Có thể bắt đầu với khẩu phần nhỏ và theo dõi phản ứng của cơ thể.

Ăn quá nhiều chất xơ có thể gây rối loạn tiêu hóa

Chất xơ là thành phần có lợi nhưng tăng lượng chất xơ quá nhanh trong khẩu phần có thể khiến một số người gặp tình trạng đầy bụng, đau quặn bụng hoặc đi ngoài nhiều hơn.

Nguy cơ này thường xuất hiện khi ăn một lượng lớn đậu bắp cùng lúc hoặc đồng thời tăng nhiều thực phẩm giàu chất xơ khác trong khi cơ thể chưa thích nghi. Ngoài ra, bổ sung nhiều chất xơ nhưng uống không đủ nước cũng có thể khiến việc đi tiêu trở nên khó khăn ở một số người.

Có thể ảnh hưởng đến người đang sử dụng warfarin

Đậu bắp có chứa vitamin K. Đây là vitamin cần thiết cho quá trình đông máu bình thường của cơ thể. Bản thân vitamin K trong thực phẩm không phải vấn đề với người khỏe mạnh, nhưng cần được lưu ý đối với người đang sử dụng thuốc chống đông kháng vitamin K như warfarin.

Điều này không đồng nghĩa với việc người dùng warfarin phải kiêng hoàn toàn đậu bắp. Quan trọng hơn là không thay đổi đột ngột khẩu phần và nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng nếu muốn thay đổi chế độ ăn trong thời gian dùng thuốc.

Người có tiền sử sỏi thận cần cân nhắc khẩu phần

Một số tài liệu ghi nhận đậu bắp có chứa oxalate. Oxalate có liên quan đến sự hình thành sỏi canxi oxalate ở những người dễ mắc sỏi thận.

Tuy nhiên, không nên vì vậy mà kết luận rằng ăn đậu bắp sẽ trực tiếp gây sỏi thận. Người có tiền sử sỏi thận chỉ cần ăn vừa phải và không nên lạm dụng.

Có thể gây dị ứng ở một số người

Dị ứng với đậu bắp hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra, thường biểu hiện như ngứa, nổi mề đay hoặc khó chịu sau khi ăn.

Những ai không nên sử dụng đậu bắp?

Tuy đậu bắp có nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe, nhưng ăn nhiều đậu bắp hàng ngày có thể khiến một số đối tượng dưới đây gặp một số tác dụng phụ không mong muốn.

Người nhạy cảm với solanine

Đậu bắp có chứa solanine có liên quan đến chứng đau khớp, viêm khớp và một số ít người nhạy cảm với thành phần này. Solanine cũng được tìm thấy trong cà chua, dâu tây, khoai tây, cà tím,... Tuy nhiên, không có nghiên cứu nào cho thấy nên hạn chế solanine và loại thực phẩm với các loại rau củ quả nói chung có khả năng giảm viêm.

Người đang dùng thuốc chống đông máu

Ăn thực phẩm giàu vitamin K có ảnh hưởng đến bệnh nhân đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin. Vitamin K được cho là giúp hình thành các cục máu đông, ngăn chặn dòng máu đến tim hoặc não một cách nguy hiểm.

Người bị sỏi thận

Những người đã từng bị sỏi thận cũng nên tránh sử dụng đậu bắp vì trong đậu bắp có chứa một lượng lớn oxalat, chất này ở dạng canxi oxalat dễ hình thành sỏi thận.

Người có vấn đề về đường ruột

Đậu bắp chứa nhiều fructans, một dạng carbohydrate có thể gây tiêu chảy và đầy hơi ở những người đã và đang có vấn đề về đường ruột.

Điều đáng chú ý là những bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích và rối loạn đường ruột nhạy cảm với thực phẩm giàu fructan như đậu bắp.

Cách sử dụng đậu bắp an toàn

Nên ăn lượng vừa phải, chế biến đơn giản và uống đủ nước. Người có bệnh nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu cần điều chỉnh khẩu phần.

• Để tận dụng giá trị dinh dưỡng, nên sử dụng với khẩu phần vừa phải và kết hợp với nhiều loại thực phẩm khác. Người dễ đầy hơi có thể bắt đầu với lượng nhỏ thay vì ăn nhiều trong một bữa.
• Đậu bắp cũng nên được rửa sạch và nấu chín phù hợp trước khi sử dụng. Hạn chế các cách chế biến nhiều dầu, nhiều muối hoặc dùng kèm quá nhiều nước sốt vì những thành phần đi kèm có thể làm tăng năng lượng và natri của món ăn.
• Nếu đang dùng warfarin, không cần chủ động bỏ đậu bắp nhưng nên giữ lượng rau chứa vitamin K tương đối ổn định và tuân thủ lịch kiểm tra đông máu theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Trong trường hợp xuất hiện đau bụng kéo dài, tiêu chảy nhiều, nổi mề đay, sưng môi, khó thở hoặc những biểu hiện bất thường rõ rệt sau khi ăn, cần ngừng sử dụng và được thăm khám khi cần thiết.

Nhìn chung, tác hại của đậu bắp chủ yếu xuất hiện ở một số người có cơ địa nhạy cảm, ăn lượng quá nhiều hoặc đang có tình trạng sức khỏe và sử dụng thuốc đặc biệt. Với phần lớn người khỏe mạnh, đậu bắp vẫn là loại rau có thể đưa vào chế độ ăn đa dạng nhờ cung cấp chất xơ và nhiều vi chất. Thay vì kiêng hoàn toàn vì lo ngại tác dụng phụ, nên sử dụng với lượng hợp lý, quan sát phản ứng của cơ thể và điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe. Người mắc bệnh thận, có tiền sử sỏi, hội chứng ruột kích thích hoặc đang dùng thuốc chống đông nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn chế độ ăn phù hợp.

Bên cạnh việc bổ sung đậu bắp và đa dạng các loại rau trong bữa ăn, bạn có thể xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp với mục tiêu sức khỏe của bản thân. Trong trường hợp có nhu cầu bổ sung thêm dưỡng chất hoặc tìm kiếm sản phẩm hỗ trợ cho những mục tiêu như chăm sóc hệ tiêu hóa, kiểm soát cân nặng, hỗ trợ sức khỏe tim mạch hay bổ sung vitamin và khoáng chất, bạn có thể tham khảo các thực phẩm chức năng tại Nhà thuốc Long Châu.

Khi lựa chọn, nên đọc kỹ thành phần, công dụng, đối tượng và hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không thể thay thế một chế độ ăn đa dạng, cân bằng và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đặc biệt, người đang mắc bệnh tiểu đường, tim mạch, bệnh thận hoặc đang sử dụng thuốc điều trị nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng sản phẩm bổ sung để lựa chọn phù hợp và hạn chế nguy cơ tương tác.