Tăng sức cho người phục hồi sau đột quỵ: Mệt kéo dài dễ làm chậm tiến bộ mỗi ngày
24/04/2026
Kích thước chữ
Mặc định
Lớn hơn
Nhiều người sau đột quỵ than rằng vừa tập vài phút đã đuối sức, ngồi dậy cũng thấy mệt. Đây là tình trạng rất thường gặp trong giai đoạn hồi phục. Nếu chăm đúng cách, người bệnh có thể lấy lại sức dần dần, tập tốt hơn và tự tin hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Vì sao người sau đột quỵ thường mệt lâu?
Sau đột quỵ, cơ thể không còn vận hành như trước. Những việc tưởng nhỏ như trở mình, bước vài bước, cầm ly nước hay nói chuyện rõ ràng đều cần nhiều cố gắng hơn. Não cũng đang trong quá trình phục hồi, phải tạo lại các kết nối để bù đắp vùng bị tổn thương. Điều đó tiêu tốn rất nhiều năng lượng.
Nhiều gia đình thấy người bệnh ngồi nghỉ cả ngày nên nghĩ không thể mệt. Thực ra, chỉ việc giữ thăng bằng khi ngồi, tập trung nghe hướng dẫn hay cố điều khiển tay chân yếu cũng đã khiến cơ thể hao sức đáng kể.
Ngoài ra, mất ngủ, ăn uống kém, thiếu nước, táo bón, đau nhức, lo âu hoặc buồn chán kéo dài đều có thể làm cảm giác mệt tăng lên. Theo Hiệp hội đột quỵ Hoa Kỳ, mệt mỏi là vấn đề phổ biến sau đột quỵ và có thể ảnh hưởng lớn đến quá trình phục hồi.
Dấu hiệu cho thấy người bệnh đang thiếu sức
Không ít người cố chịu đựng vì sợ làm phiền con cháu. Hãy chú ý nếu người bệnh có những biểu hiện sau:
Tập ít phút đã xin nghỉ liên tục;
Buồn ngủ ban ngày, đêm ngủ không sâu;
Ăn ít, ăn chậm, nhanh no;
Dễ cáu gắt, nản lòng;
Ngại vận động vì sợ mệt;
Khó tập trung, hay quên hơn trước.
Nếu để kéo dài, người bệnh dễ bỏ tập, cơ yếu hơn và tinh thần đi xuống.
Cách tăng sức an toàn cho người đang hồi phục
Ăn đủ chất để có sức bền
Người sau đột quỵ cần đủ chất đạm để giữ cơ và phục hồi mô. Có thể chọn trứng, cá, thịt nạc, đậu hũ, sữa hoặc sữa chua. Bên cạnh đó, tinh bột tốt như cơm, khoai, yến mạch, bánh mì nguyên cám sẽ giúp cơ thể có năng lượng ổn định hơn.
Rau xanh và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ. Nếu ăn ít, nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì ép ăn nhiều một lúc.
Uống nước đều trong ngày
Thiếu nước nhẹ cũng đủ khiến người bệnh mệt hơn, chóng mặt và táo bón. Hãy nhắc uống từng ngụm nhỏ, chia đều từ sáng đến chiều. Nếu bác sĩ dặn hạn chế nước vì bệnh tim hoặc thận, cần làm theo hướng dẫn riêng.
Ngủ ngon giúp cơ thể hồi sức
Giấc ngủ là lúc não và cơ bắp phục hồi. Nên giữ giờ ngủ cố định, tránh ngủ ngày quá lâu, hạn chế trà cà phê vào buổi tối và giữ phòng ngủ yên tĩnh.
Nếu người bệnh ngáy to, thức giấc nhiều lần, khó ngủ kéo dài hoặc buồn ngủ quá mức ban ngày, nên đi khám để được kiểm tra.
Vận động vừa sức sẽ khỏe hơn
Nhiều người sợ mệt nên nằm nghỉ quá nhiều. Nhưng nằm lâu lại làm cơ yếu nhanh hơn, người uể oải hơn. Vận động đúng mức sẽ giúp máu lưu thông tốt, tăng sức cơ và cải thiện tinh thần.
Chỉ vài phút tập tay chân, đứng lên ngồi xuống có hỗ trợ hoặc đi vài bước mỗi ngày cũng rất có ích.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Đừng xem mệt là chuyện bình thường nếu người bệnh có các dấu hiệu sau:
Mệt tăng nhanh hoặc đột ngột;
Khó thở, đau ngực;
Chóng mặt nhiều, ngất;
Bỏ ăn, sụt cân;
Buồn chán kéo dài;
Yếu hơn trước rõ rệt;
Không thể tập như mọi ngày.
Bác sĩ có thể kiểm tra thiếu máu, rối loạn giấc ngủ, nhiễm trùng, tác dụng phụ của thuốc hoặc các vấn đề tim mạch.
Sức khỏe trở lại từ những bước rất nhỏ
Quá trình hồi phục sau đột quỵ thường không đến trong vài ngày. Có hôm người bệnh thấy khỏe hơn, có hôm lại mệt hơn. Điều quan trọng là nhìn sự tiến bộ theo từng tuần: Ngồi vững hơn, ăn ngon hơn, tập lâu hơn, đi được xa hơn. Mỗi bước nhỏ đều rất đáng quý.
Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
Với nền tảng chuyên môn về Y học dự phòng, bác sĩ đã đảm nhiệm nhiều vai trò từ giảng dạy, nghiên cứu đến đào tạo trong lĩnh vực y tế công cộng và tiêm chủng. Trong quá trình công tác, bác sĩ cũng tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc triển khai tiêm chủng, đào tạo nhân lực và theo dõi phản ứng sau tiêm. Bên cạnh đó, thời gian tu nghiệp ở Phần Lan đã giúp bác sĩ tiếp cận các phương pháp chăm sóc sức khỏe dự phòng hiện đại và ứng dụng hiệu quả vào thực tế.