Tê đầu ngón chân là dấu hiệu bệnh gì? Nguyên nhân và cách khắc phục

Tê đầu ngón chân có thể chỉ là cảm giác thoáng qua, nhưng nếu xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm đau, yếu cơ hay mất cảm giác có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp tê đầu ngón chân là dấu hiệu bệnh gì, nguyên nhân do đâu và khi nào cần đi khám?

Tê đầu ngón chân là dấu hiệu bệnh gì?

Ngoài những nguyên nhân sinh lý, tê đầu ngón chân còn có thể liên quan đến nhiều bệnh lý thần kinh, mạch máu, chuyển hóa hoặc thói quen sinh hoạt hằng ngày.

Chèn ép dây thần kinh ngoại biên

Chèn ép dây thần kinh ngoại biên là một trong những nguyên nhân phổ biến gây tê đầu ngón chân. Tình trạng này thường xảy ra khi ngồi xổm hoặc bắt chéo chân trong thời gian dài, mang giày quá chật hoặc sau chấn thương bàn chân. Người bệnh thường chỉ bị tê ở một vùng nhất định và triệu chứng có thể giảm hoặc biến mất sau khi thay đổi tư thế hoặc loại bỏ yếu tố gây chèn ép.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, đặc biệt tại vị trí L4-L5 hoặc L5-S1, có thể chèn ép các rễ thần kinh chi phối chi dưới và gây tê đầu ngón chân. Ngoài cảm giác tê bì, người bệnh thường bị đau vùng thắt lưng, cơn đau lan xuống mông, đùi hoặc bàn chân. Trường hợp nặng có thể xuất hiện yếu cơ, giảm sức mạnh của chân và ảnh hưởng đến khả năng đi lại.

Bệnh thần kinh do đái tháo đường

Ở người mắc đái tháo đường, đường huyết tăng cao kéo dài có thể gây tổn thương các dây thần kinh ngoại biên. Tình trạng tê thường xuất hiện đầu tiên ở bàn chân hoặc đầu ngón chân, sau đó lan dần lên cẳng chân theo kiểu mang tất. Người bệnh cũng có thể cảm thấy nóng rát, châm chích, giảm cảm giác hoặc mất cảm giác, làm tăng nguy cơ loét và nhiễm trùng bàn chân nếu không được chăm sóc đúng cách.

Thiếu vitamin nhóm B

Thiếu vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B1, vitamin B6 và vitamin B12, có thể ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thần kinh. Khi đó, người bệnh dễ xuất hiện tình trạng tê bì đầu ngón chân, dị cảm, mỏi cơ hoặc cảm giác châm chích ở tay và chân.

Hội chứng ống cổ chân

Hội chứng ống cổ chân xảy ra khi dây thần kinh chày sau bị chèn ép trong đường hầm cổ chân. Người bệnh thường có cảm giác tê ở gan bàn chân, đầu ngón chân hoặc các ngón chân, kèm theo đau hoặc nóng rát. Triệu chứng thường tăng lên khi đứng lâu, đi bộ nhiều hoặc vận động kéo dài và có thể giảm khi nghỉ ngơi.

Bệnh động mạch ngoại biên

Bệnh động mạch ngoại biên xảy ra khi các động mạch chi dưới bị hẹp hoặc tắc, làm giảm lượng máu đến bàn chân. Ngoài tê đầu ngón chân, người bệnh có thể bị lạnh chân, đau khi đi bộ, da nhợt nhạt hoặc tím tái. Nếu tình trạng thiếu máu kéo dài, nguy cơ loét và hoại tử chi sẽ tăng lên, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường hoặc hút thuốc lá.

Hội chứng Raynaud

Hội chứng Raynaud là tình trạng các mạch máu nhỏ ở đầu chi co thắt quá mức khi gặp lạnh hoặc căng thẳng. Khi đó, đầu ngón chân có thể lần lượt chuyển sang màu trắng, tím rồi đỏ khi máu lưu thông trở lại. Người bệnh thường cảm thấy tê, buốt hoặc đau trong các đợt co mạch và triệu chứng sẽ giảm khi làm ấm cơ thể.

Chấn thương bàn chân hoặc mắt cá chân

Các chấn thương như bong gân, gãy xương hoặc va đập mạnh ở bàn chân và mắt cá chân có thể gây sưng nề, chèn ép dây thần kinh hoặc tổn thương mô mềm. Điều này khiến người bệnh xuất hiện cảm giác tê đầu ngón chân, đau và hạn chế vận động.

U dây thần kinh Morton

U dây thần kinh Morton là tình trạng dày lên của mô bao quanh dây thần kinh nằm giữa các xương bàn chân, thường gặp nhất ở khoảng giữa ngón chân thứ ba và thứ tư. Tình trạng này có thể gây tê đầu ngón chân, kèm theo cảm giác đau, nóng rát hoặc như có sỏi dưới lòng bàn chân khi đi lại.

Nguyên nhân không do bệnh lý

Hầu hết chúng ta đều ít nhất một lần gặp tình trạng ngồi lâu bị tê chân. Tê đầu ngón chân cũng có thể xuất hiện do máu lưu thông kém khi ngồi hoặc đứng một tư thế quá lâu, chạy bộ sai kỹ thuật, mang giày không phù hợp,… cũng có thể tạo áp lực lên bàn chân và gây tê đầu ngón chân.

Tê đầu ngón chân khi nào cần đi khám?

Không phải mọi trường hợp tê đầu ngón chân đều nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường dưới đây, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

• Nếu tình trạng tê đầu ngón chân không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế, kéo dài nhiều ngày hoặc xuất hiện ngày càng thường xuyên, người bệnh không nên chủ quan.
• Tê đầu ngón chân đi kèm đau lan từ vùng thắt lưng xuống chân, yếu bàn chân, khó đi lại hoặc thường xuyên vấp ngã có thể gợi ý tình trạng chèn ép rễ thần kinh hoặc tổn thương hệ thần kinh.
• Nếu đầu ngón chân hoặc bàn chân mất cảm giác rõ rệt, không còn cảm nhận được nóng, lạnh hoặc đau mà người bệnh không nhận biết được.
• Tình trạng tê đầu ngón chân kèm theo bàn chân lạnh, da tím tái, sưng hoặc xuất hiện các vết loét lâu lành có thể liên quan đến rối loạn tuần hoàn hoặc bệnh động mạch ngoại biên.
• Nếu tê đầu ngón chân xuất hiện đột ngột và đi kèm các triệu chứng như méo miệng, nói khó, yếu tay hoặc chân, mất thăng bằng, nhìn mờ hoặc lú lẫn, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay.

Cách khắc phục và điều trị tê đầu ngón chân

Việc điều trị tê đầu ngón chân cần dựa trên nguyên nhân gây ra triệu chứng. Với người mắc đái tháo đường, cần kiểm soát tốt đường huyết để hạn chế tổn thương thần kinh. Nếu nguyên nhân là thoát vị đĩa đệm hoặc chèn ép dây thần kinh, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc, vật lý trị liệu hoặc can thiệp ngoại khoa khi cần thiết. Trường hợp thiếu vitamin nhóm B sẽ được bổ sung theo chỉ định của bác sĩ, trong khi các bệnh lý mạch máu cần được điều trị nhằm cải thiện lưu lượng máu đến chi dưới. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp chèn ép thần kinh xác định rõ nguyên nhân và không đáp ứng với điều trị bảo tồn hoặc có thiếu hụt thần kinh tiến triển.

Người bệnh nên tránh ngồi hoặc đứng một tư thế quá lâu, hạn chế bắt chéo chân và dành thời gian nghỉ giữa giờ nếu phải làm việc liên tục. Duy trì cân nặng hợp lý cũng góp phần giảm áp lực lên cột sống và khớp. Duy trì vận động đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng sức mạnh cơ và hỗ trợ chức năng của hệ thần kinh cũng là cách khắc phục tê bì tay chân.

Tê đầu ngón chân không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của các bệnh lý. Nhưng nếu tình trạng này kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm đau, yếu cơ, mất cảm giác hay thay đổi màu sắc da, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân.