Thoái hóa võng mạc có chữa được không? Phương pháp điều trị

Thoái hóa võng mạc có thể ảnh hưởng đến khả năng nhìn và chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện, theo dõi sớm. Vậy thoái hóa võng mạc có khả năng chữa được không? Hiểu đúng về nguyên nhân, phương pháp điều trị và cách chăm sóc mắt giúp người bệnh chủ động bảo vệ thị lực.

Thoái hóa võng mạc có chữa được không?

Không phải mọi trường hợp thoái hóa võng mạc đều có thể chữa khỏi hoàn toàn. Một số nguyên nhân có phương pháp điều trị giúp kiểm soát bệnh, làm chậm tiến triển hoặc bảo vệ phần thị lực còn lại. Tuy nhiên, với một số dạng thoái hóa hoặc tổn thương võng mạc, hiện chưa có phương pháp phục hồi hoàn toàn các tế bào võng mạc đã bị tổn thương.

Thoái hóa võng mạc có chữa được không phụ thuộc vào bệnh lý võng mạc cụ thể, nguyên nhân, mức độ tổn thương và các biến chứng đi kèm. Một số bệnh có thể kiểm soát hoặc làm chậm tiến triển, trong khi một số dạng thoái hóa võng mạc hiện chưa có phương pháp phục hồi hoàn toàn các tế bào võng mạc đã tổn thương. Vì vậy, người bệnh cần được khám và đánh giá chuyên khoa để xác định hướng xử trí phù hợp.

Phương pháp điều trị thoái hóa võng mạc

Phương pháp điều trị thoái hóa võng mạc phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương và tình trạng thị lực của từng người. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp nhằm kiểm soát bệnh, hạn chế tổn thương võng mạc và bảo vệ thị lực.

Điều trị nguyên nhân

Bác sĩ cần xác định chính xác loại bệnh võng mạc và nguyên nhân, từ đó lựa chọn điều trị đặc hiệu nếu có. Với những bệnh chưa có điều trị làm thay đổi diễn tiến, mục tiêu có thể là theo dõi, xử trí biến chứng và duy trì chức năng thị giác. Bác sĩ nhãn khoa sẽ dựa trên kết quả khám mắt và các xét nghiệm cần thiết để lựa chọn hướng xử trí phù hợp. Nếu bệnh liên quan đến các bệnh lý toàn thân, người bệnh cần kiểm soát tốt tình trạng này theo hướng dẫn. Ngoài ra, các bệnh mắt đi kèm cũng cần được phát hiện và điều trị khi có chỉ định.

Sử dụng thuốc

Thoái hóa võng mạc có chữa được không? Một số bệnh lý võng mạc hoặc biến chứng cụ thể có thể được điều trị bằng thuốc tùy nguyên nhân và mức độ tổn thương. Không có một loại thuốc dùng chung cho tất cả dạng thoái hóa võng mạc. Thuốc có thể được sử dụng dưới nhiều dạng như nhỏ mắt, uống hoặc tiêm, tùy từng bệnh. Người bệnh cần dùng thuốc đúng liều và thời gian được chỉ định, không nên tự ý mua, ngừng hoặc thay đổi thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ nhãn khoa.

Tiêm thuốc nội nhãn

Trong một số bệnh lý võng mạc có biến chứng phù hoàng điểm hoặc tân mạch, bác sĩ có thể chỉ định tiêm nội nhãn, chẳng hạn thuốc chống VEGF. Đây là phương pháp điều trị biến chứng hoặc hoạt động bệnh cụ thể, không áp dụng cho mọi dạng thoái hóa võng mạc. Phương pháp này nhằm kiểm soát hoạt động của bệnh và hạn chế tổn thương thị lực tiếp tục tiến triển. Loại thuốc, số lần tiêm và khoảng cách giữa các lần điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ bệnh và đáp ứng của từng người.

Điều trị bằng laser hoặc phẫu thuật

Laser hoặc phẫu thuật chỉ được chỉ định trong một số bệnh lý hoặc biến chứng võng mạc cụ thể, không phải phương pháp điều trị chung cho mọi dạng thoái hóa võng mạc. Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp thoái hóa võng mạc đều cần can thiệp. Bác sĩ sẽ cân nhắc phương pháp phù hợp dựa trên vị trí, mức độ tổn thương, nguyên nhân và nguy cơ biến chứng của từng trường hợp.

Phục hồi chức năng thị giác

Khi thị lực đã suy giảm đáng kể, người bệnh có thể được hướng dẫn phục hồi chức năng thị giác. Khi thị lực suy giảm không thể cải thiện hoàn toàn bằng điều trị nguyên nhân, phục hồi chức năng thị giác giúp người bệnh tận dụng phần thị lực còn lại và duy trì khả năng sinh hoạt, đọc, di chuyển và thực hiện các hoạt động hằng ngày. Tùy nhu cầu, người bệnh có thể sử dụng thiết bị hỗ trợ thị lực, tăng cường ánh sáng và điều chỉnh môi trường sinh hoạt để hạn chế nguy cơ va chạm, té ngã.

Ở một số bệnh võng mạc di truyền do đột biến gene cụ thể, hiện đã có hoặc đang nghiên cứu các liệu pháp gene. Tuy nhiên, chỉ một số trường hợp đáp ứng tiêu chuẩn điều trị và không thể áp dụng cho mọi dạng thoái hóa võng mạc.

Thoái hóa võng mạc có tự khỏi không?

Ngoài thắc mắc thoái hóa võng mạc có chữa được không, nhiều người cũng muốn biết bệnh này có thể tự khỏi không. Các bệnh thoái hóa hoặc loạn dưỡng võng mạc thực sự thường không tự hồi phục. Tuy nhiên, một số triệu chứng nhìn mờ hoặc thay đổi thị lực có thể xuất phát từ bệnh lý khác và cần được khám để xác định nguyên nhân. Một số triệu chứng có thể giảm hoặc thay đổi theo thời gian, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc tổn thương võng mạc đã hồi phục.

Người bệnh nên khám nhãn khoa khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nhìn mờ, hình ảnh bị méo, ruồi bay tăng đột ngột hoặc chớp sáng. Đặc biệt, nếu đột ngột xuất hiện nhiều ruồi bay, chớp sáng, màn hoặc bóng che một phần thị trường, người bệnh cần được khám mắt khẩn cấp để loại trừ rách hoặc bong võng mạc.

Cách bảo vệ mắt khi bị thoái hóa võng mạc

Người bị thoái hóa võng mạc nên tái khám và kiểm tra võng mạc định kỳ theo lịch của bác sĩ. Việc theo dõi thường xuyên giúp đánh giá diễn tiến bệnh và phát hiện sớm những thay đổi bất thường. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng hướng dẫn, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi phương pháp điều trị khi chưa trao đổi với bác sĩ.

Nếu đồng thời mắc đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh lý toàn thân có thể ảnh hưởng đến mắt, người bệnh nên kiểm soát bệnh theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm nguy cơ tổn thương võng mạc. Bên cạnh đó, nên tránh hút thuốc, duy trì chế độ ăn uống cân đối và đa dạng thực phẩm. Khi tiếp xúc với ánh nắng hoặc môi trường có ánh sáng mạnh, có thể sử dụng kính phù hợp để bảo vệ mắt trước tia UV.

Người bệnh cũng nên hạn chế các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mắt và chú ý những thay đổi bất thường về thị lực. Không nên tự sử dụng vitamin, khoáng chất hoặc thực phẩm bổ sung với kỳ vọng thay thế điều trị chuyên khoa.

Thoái hóa võng mạc có chữa được không còn phụ thuộc vào nguyên nhân, dạng bệnh và mức độ tổn thương võng mạc. Khám và chẩn đoán đúng bệnh giúp lựa chọn phương pháp điều trị hoặc theo dõi phù hợp. Với những bệnh có điều trị đặc hiệu, can thiệp đúng thời điểm có thể giúp kiểm soát bệnh hoặc biến chứng; với những bệnh chưa có điều trị đặc hiệu, theo dõi và phục hồi chức năng thị giác giúp bảo vệ và tận dụng phần thị lực còn lại.