Thoái hóa võng mạc có mổ cận được không? Những điều cần lưu ý

Người bị thoái hóa võng mạc thường lo ngại phẫu thuật cận thị có thể ảnh hưởng đến mắt. Thực tế, không phải trường hợp nào cũng chống chỉ định mổ cận. Bác sĩ cần đánh giá toàn diện võng mạc và sức khỏe mắt trước khi quyết định phẫu thuật. Vậy khi nào có thể mổ cận và khi nào không?

Thoái hóa võng mạc có mổ cận được không?

Người bị thoái hóa võng mạc vẫn có thể được cân nhắc phẫu thuật khúc xạ trong một số trường hợp. Quyết định phụ thuộc vào tình trạng võng mạc, mức độ cận, sức khỏe giác mạc và các tiêu chí an toàn khác của từng phương pháp.

Bên cạnh đó, bác sĩ cần đánh giá mức độ cận và tật khúc xạ, tình trạng giác mạc, phim nước mắt, các cấu trúc khác của mắt, sức khỏe tổng thể và bệnh lý mắt đi kèm. Người bệnh cần được khám mắt toàn diện trước khi quyết định phẫu thuật khúc xạ. Cần lưu ý, mổ cận chỉ giúp điều chỉnh tật khúc xạ, không điều trị được thoái hóa võng mạc.

Vì sao bị thoái hóa võng mạc cần thận trọng khi mổ cận?

Người bị thoái hóa võng mạc cần được đánh giá kỹ tình trạng võng mạc trước khi mổ mắt cận vì:

Vùng võng mạc mỏng hoặc bất thường

Thoái hóa võng mạc có mổ cận được không? Một số dạng thoái hóa võng mạc ngoại vi có thể tạo vùng võng mạc mỏng hoặc bất thường. Vì vậy, cần khám đáy mắt giãn đồng tử để phát hiện rách, lỗ hoặc các tổn thương võng mạc có nguy cơ. Bên cạnh đó, cận thị, nhất là cận thị cao, cũng có thể đi kèm những thay đổi cấu trúc ở võng mạc và làm tăng nguy cơ gặp một số biến chứng võng mạc. Vì vậy, người bị thoái hóa võng mạc cần được kiểm tra kỹ tình trạng võng mạc trước khi cân nhắc phẫu thuật khúc xạ.

Cần loại trừ tổn thương có nguy cơ rách hoặc bong võng mạc

Một số tổn thương ở võng mạc ngoại vi có thể làm tăng nguy cơ rách võng mạc hoặc bong võng mạc. Nếu phát hiện bất thường, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi, điều trị tổn thương hoặc đánh giá thêm trước khi quyết định mổ cận. Do đó, phẫu thuật khúc xạ không nên được thực hiện vội vàng khi mắt đang có tổn thương võng mạc chưa được đánh giá hoặc xử trí phù hợp.

Những trường hợp có thể chưa phù hợp để mổ cận

Thoái hóa võng mạc có mổ cận được không? Không phải người bị thoái hóa võng mạc nào cũng phù hợp để mổ cận, đặc biệt trong những trường hợp sau:

• Võng mạc đang có tổn thương cần điều trị hoặc đánh giá: Nếu phát hiện tổn thương võng mạc cần điều trị hoặc đánh giá chuyên sâu, người bệnh nên hoàn tất đánh giá và xử trí theo chỉ định của bác sĩ trước khi cân nhắc phẫu thuật khúc xạ.
• Có rách hoặc lỗ võng mạc chưa được xử trí phù hợp: Những tổn thương này có thể làm tăng nguy cơ bong võng mạc. Nếu phát hiện rách hoặc lỗ võng mạc, bác sĩ võng mạc sẽ đánh giá nguy cơ và quyết định có cần điều trị trước phẫu thuật khúc xạ hay không.
• Đang hoặc từng bị bong võng mạc: Người từng bị bong võng mạc cần được bác sĩ võng mạc đánh giá tình trạng võng mạc hiện tại và nguy cơ tái phát trước khi cân nhắc phẫu thuật khúc xạ.
• Có bệnh lý mắt khác ảnh hưởng đến khả năng phẫu thuật hoặc kết quả thị lực: Một số bệnh lý giác mạc, thủy tinh thể, bề mặt nhãn cầu hoặc võng mạc có thể ảnh hưởng đến chỉ định và hiệu quả điều trị.
• Giác mạc không đủ điều kiện thực hiện phương pháp phẫu thuật dự kiến: Bác sĩ cần đánh giá độ dày, hình dạng và bản đồ giác mạc để loại trừ các bất thường có thể làm tăng nguy cơ biến chứng, đặc biệt là giãn giác mạc sau phẫu thuật.
• Tình trạng mắt chưa ổn định: Độ khúc xạ cần tương đối ổn định trước phẫu thuật, ESCRS thường sử dụng tiêu chí không thay đổi quá 0,5 D trong 2 năm. Bề mặt nhãn cầu cũng cần được đánh giá và điều trị ổn định nếu có bất thường.

Cần kiểm tra gì trước khi mổ cận nếu bị thoái hóa võng mạc?

Thoái hóa võng mạc có mổ cận được không và trường hợp nào không nên mổ cận đến đây bạn đã biết. Trước khi mổ cận, người bị thoái hóa võng mạc cần được kiểm tra toàn diện để đánh giá mức độ tổn thương và độ an toàn của phẫu thuật.

Khám đáy mắt và võng mạc

Khám đáy mắt sau giãn đồng tử giúp đánh giá võng mạc trung tâm và ngoại vi, đặc biệt phát hiện các vùng thoái hóa dạng lattice, lỗ hoặc rách võng mạc ở người cận thị. Việc đánh giá này giúp xác định nguy cơ biến chứng võng mạc và xem mắt có cần được xử trí hoặc theo dõi trước khi mổ cận hay không.

Kiểm tra tật khúc xạ

Người bệnh được đo độ cận, loạn thị và các thông số khúc xạ cần thiết. Bác sĩ đo khúc xạ và đánh giá độ ổn định của đơn kính, tiêu chí cụ thể phụ thuộc phương pháp phẫu thuật và quy trình của cơ sở điều trị.

Đánh giá giác mạc

Bác sĩ kiểm tra độ dày, hình dạng và cấu trúc giác mạc để xác định mắt có phù hợp với phương pháp phẫu thuật dự kiến hay không. Những yếu tố này cũng giúp lựa chọn phương pháp điều trị và hạn chế nguy cơ biến chứng liên quan đến giác mạc.

Các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh khác khi cần

Chụp OCT võng mạc có thể được chỉ định khi cần đánh giá chi tiết hoàng điểm và cấu trúc võng mạc. OCT không thay thế khám đáy mắt giãn đồng tử và đánh giá võng mạc ngoại vi. Nếu phát hiện bất thường ở võng mạc, người bệnh cần được đánh giá và xử trí phù hợp trước khi quyết định có mổ cận hay không.

Sau mổ cận người bị thoái hóa võng mạc cần lưu ý gì?

Dưới đây là những việc người bệnh thoái hóa võng mạc nên làm sau khi mổ cận:

• Sau mổ, người bệnh cần tái khám theo lịch của bác sĩ, nếu có bệnh lý hoặc tổn thương võng mạc, bác sĩ có thể chỉ định lịch theo dõi riêng.
• Tái khám giúp bác sĩ kiểm tra quá trình hồi phục sau phẫu thuật và đánh giá thị lực. Người có bất thường võng mạc cần tuân thủ lịch theo dõi riêng nếu được chỉ định.
• Dùng thuốc và chăm sóc mắt đúng hướng dẫn, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi phác đồ làm ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.
• Trong thời gian đầu sau mổ, người bệnh nên hạn chế dụi mắt, va chạm hoặc các tác động mạnh lên mắt để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến vùng phẫu thuật.
• Mổ cận chỉ điều chỉnh tật khúc xạ, không điều trị thoái hóa võng mạc. Vì vậy, người bệnh vẫn cần kiểm tra võng mạc theo lịch bác sĩ khuyến nghị.
• Quản lý tốt các bệnh lý toàn thân và bệnh mắt đi kèm theo hướng dẫn của bác sĩ giúp bảo vệ sức khỏe mắt lâu dài.
• Nếu xuất hiện đột ngột nhiều ruồi bay, chớp sáng, giảm thị lực hoặc bóng đen/màn che trong trường nhìn, cần khám mắt cấp cứu hoặc chuyên khoa võng mạc ngay.

Thoái hóa võng mạc có mổ cận được không phụ thuộc vào tình trạng võng mạc và sức khỏe tổng thể của mắt. Người bệnh không nên tự quyết định phẫu thuật mà cần khám mắt chuyên sâu, kiểm tra võng mạc và trao đổi với bác sĩ để lựa chọn phương pháp phù hợp, an toàn.