Bong võng mạc có chữa được không? Điều trị như thế nào?

Võng mạc là nơi thu nhận hình ảnh và truyền tín hiệu lên não. Khi võng mạc bị bong, quá trình này bị gián đoạn, thị lực suy giảm nhanh chóng, đe dọa trực tiếp đến khả năng nhìn. Hãy cùng Nhà thuốc Long Châu tìm hiểu chi tiết về những tiến bộ trong các phương pháp điều trị bong võng mạc đang được áp dụng hiện nay qua bài viết bên dưới đây.

Bong võng mạc có chữa được không?

Bong võng mạc là một bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có khả năng chữa trị dứt điểm nếu người bệnh được tiếp cận với các biện pháp can thiệp y tế kịp thời.

Nhờ vào những tiến bộ y khoa, tỷ lệ thực hiện thủ thuật tái gắn kết lớp võng mạc thành công hiện nay đã vượt mốc 90%. Tuy nhiên, chất lượng tầm nhìn sau phẫu thuật có thể phục hồi đến đâu lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian cấp cứu, mức độ phức tạp của các tổn thương thực thể tại thời điểm chẩn đoán.

Về bản chất, tình trạng này cần phải tiến hành phẫu thuật ngoại khoa khẩn cấp bởi cấu trúc võng mạc không sở hữu khả năng tự kết dính và hồi phục theo cơ chế sinh lý tự nhiên. Nếu tình trạng này bị bỏ qua hoặc trì hoãn can thiệp, bệnh nhân sẽ phải đối mặt với nguy cơ tổn thương chức năng thị giác vĩnh viễn, thậm chí là mù lòa hoàn toàn.

Bong võng mạc điều trị như thế nào?

Bong võng mạc và các tổn thương tiền thân như rách hoặc thủng màng võng mạc là những cấp cứu nhãn khoa đòi hỏi sự can thiệp ngoại khoa kịp thời. Tùy thuộc vào vị trí, mức độ nghiêm trọng của tổn thương và thể trạng của bệnh nhân, các bác sĩ nhãn khoa sẽ chỉ định một hoặc kết hợp nhiều kỹ thuật phẫu thuật nhằm bảo tồn và phục hồi chức năng thị giác một cách tối đa, cụ thể:

Laser quang đông võng mạc

Đây là thủ thuật xâm lấn tối thiểu được ưu tiên áp dụng khi võng mạc bị rách nhưng chưa tách rời hoàn toàn khỏi các lớp mô bên dưới. Bác sĩ sẽ chiếu các chùm tia laser cường độ cao đi xuyên qua đồng tử, tạo ra các vi điểm bỏng nhiệt ngay xung quanh vị trí rách.

Quá trình lành thương sinh lý sẽ hình thành một mạng lưới mô sẹo vững chắc, đóng vai trò như những mối nối sinh học gắn chặt lớp võng mạc vào thành nhãn cầu.

Liệu pháp lạnh đông võng mạc

Sau khi nhỏ thuốc gây tê bề mặt để kiểm soát cảm giác đau, bác sĩ phẫu thuật sẽ sử dụng một đầu dò y tế mang nhiệt độ âm sâu áp sát vào lớp ngoài của nhãn cầu, tương ứng với vị trí vết rách bên trong. Tác động của nhiệt độ cực thấp sẽ kích thích phản ứng viêm tại chỗ và tạo ra sẹo dính, giúp cố định phần màng võng mạc bị tổn thương.

Kỹ thuật bơm khí nội nhãn

Đối với tình trạng võng mạc đã bong bóc, bác sĩ có thể tiến hành tiêm bọt khí hoặc khí sinh học đặc biệt trực tiếp vào buồng dịch kính ở trung tâm nhãn cầu. Áp lực vật lý từ bọt khí này sẽ đẩy ép bề mặt võng mạc áp sát trở lại vào thành nhãn cầu, đồng thời chặn đứng dòng dịch lỏng rò rỉ qua các lỗ thủng.

Kỹ thuật này luôn được kết hợp với liệu pháp lạnh đông hoặc laser quang đông để niêm phong vết rách. Bệnh nhân bắt buộc phải duy trì một tư thế đầu cố định nghiêm ngặt trong khoảng một tuần để bọt khí phát huy lực chèn ép tối đa trước khi chúng tự tiêu biến vào hệ tuần hoàn.

Phẫu thuật độn đai củng mạc

Đây là phương pháp tạo vết lõm nhân tạo trên vỏ bọc ngoài của mắt nhằm giảm áp lực nội nhãn. Bác sĩ phẫu thuật sẽ khâu cố định một dải vật liệu silicone y tế vào lớp củng mạc. Lực ép từ dải silicone sẽ làm chùng cấu trúc thành nhãn cầu, qua đó giải tỏa lực co kéo của dịch kính lên màng võng mạc.

Vật liệu độn này được cấy ghép ẩn dưới các lớp cơ nhãn cầu nên không cản trở tầm nhìn hay ảnh hưởng thẩm mỹ và thường được lưu lại vĩnh viễn trong cơ thể.

Phẫu thuật cắt dịch kính

Trong những ca lâm sàng có mức độ bong phức tạp, bác sĩ bắt buộc phải tiến hành hút bỏ toàn bộ lượng dịch kính cùng với các dải mô xơ hóa đang trực tiếp co kéo võng mạc. Sau khi làm sạch không gian nội nhãn, buồng dịch kính sẽ được bơm đầy bằng không khí vô khuẩn, khí y tế hoặc dầu silicone nhằm tạo áp lực liên tục giúp làm phẳng màng võng mạc.

Yếu tố nào ảnh hưởng đến mức độ hồi phục của bong võng mạc?

Dù tỷ lệ gắn kết võng mạc thành công về mặt giải phẫu khá cao, chất lượng thị lực đạt được ở mỗi bệnh nhân lại hoàn toàn khác biệt. Dưới đây là những yếu tố cốt lõi quyết định trực tiếp đến tốc độ và mức độ hồi phục của nhãn cầu:

• Tình trạng hoàng điểm: Hoàng điểm chịu trách nhiệm cho độ sắc nét của thị lực. Nếu vùng này chưa bị bóc tách, tiên lượng giữ gìn thị giác là rất khả quan. Ngược lại, khi hoàng điểm đã bị bong, người bệnh thường phải đối mặt với rủi ro suy giảm thị lực vĩnh viễn dù ca mổ thành công.
• Thời điểm can thiệp y khoa: Thời gian vàng để tiến hành phẫu thuật là trong vòng 24 đến 72 giờ đầu tiên, mọi sự chậm trễ đều làm tăng tỷ lệ hoại tử tế bào cảm thụ ánh sáng không thể đảo ngược.
• Mức độ tổn thương thực thể: Sự phức tạp của các tổn thương nền như chấn thương mắt nghiêm trọng, rách võng mạc diện rộng hay hội chứng bệnh võng mạc tăng sinh sẽ gây cản trở lớn đến quá trình liền thương và làm tăng nguy cơ bong tróc tái phát.
• Kỹ thuật phẫu thuật áp dụng: Mỗi kỹ thuật can thiệp đều mang lại những tỷ lệ thành công và thời gian tái tạo mô khác nhau, tùy thuộc vào mức độ tương thích với đặc điểm vết rách của từng bệnh nhân.
• Thể trạng người bệnh: Tốc độ tái tạo tế bào và phục hồi chức năng dẫn truyền thần kinh diễn ra thuận lợi hơn ở những người bệnh trẻ tuổi hoặc có nền tảng thể chất tổng thể khỏe mạnh.
• Tiền sử bệnh lý nhãn khoa: Các bệnh lý nhãn khoa mãn tính như tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc tật cận thị thoái hóa nặng sẽ làm hạn chế tiềm năng phục hồi thị lực.
• Mức độ tuân thủ phác đồ chăm sóc hậu phẫu: Đối với phẫu thuật bơm khí nội nhãn, việc tuân thủ tư thế đầu hướng xuống trong nhiều ngày là điều kiện tiên quyết để võng mạc áp sát thành công. Đồng thời, tránh các hoạt động gắng sức, mang vác vật nặng, tư thế cúi gập người hay việc di chuyển đến những nơi có sự thay đổi áp suất đột ngột cũng vô cùng quan trọng.
• Kiểm soát biến chứng: Các biến chứng phát sinh như viêm nhiễm màng bồ đào, tích tụ dịch dai dẳng hay hình thành dải xơ sẹo cũng quyết định trực tiếp đến chất lượng thị giác sau cùng.

Bài viết đã giải đáp câu hỏi: “Bong võng mạc có chữa được không?”. Câu trả lời là có, nhưng khả năng thành công và mức độ phục hồi thị lực phụ thuộc rất lớn vào việc phát hiện và điều trị sớm. Việc điều trị kịp thời chính là chìa khóa để bảo vệ và tối đa hóa khả năng phục hồi thị lực sau khi võng mạc bị bong. Hy vọng bài viết đã đem đến cho bạn đọc nhiều thông tin bổ ích.