Thực phẩm chức năng ngừa đột quỵ: Chọn sai, tiền mất mà nguy cơ vẫn còn

Muốn phòng đột quỵ, trước tiên cần hiểu điều gì mới thật sự gây bệnh

Không ít người bước sang tuổi 40 bắt đầu mua omega-3, nattokinase, ginkgo biloba hay vitamin tổng hợp vì nghĩ “uống trước cho chắc”. Cảm giác này rất dễ hiểu. Đột quỵ đến đột ngột, ai cũng sợ mình trở tay không kịp.

Nhưng đột quỵ thường không xuất hiện vô cớ. Nó âm thầm hình thành từ nhiều năm trước khi huyết áp cao kéo dài, mạch máu xơ vữa, đường huyết mất kiểm soát hoặc tim rung nhĩ mà chưa được phát hiện. Nếu chỉ trông chờ vào viên uống, người dùng dễ có cảm giác an tâm giả tạo và trì hoãn việc khám bệnh.

WHO cho biết tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng hàng đầu. Nói cách khác, người đo huyết áp đều đặn và điều trị đúng thường đang làm nhiều hơn cho não bộ của mình so với việc uống nhiều loại sản phẩm cùng lúc.

Vì sao thực phẩm chức năng vẫn được nhiều người săn tìm?

Tâm lý phổ biến là thích giải pháp nhanh, đơn giản và “ít phải nghĩ”. Uống một viên mỗi sáng nghe dễ hơn việc giảm muối, đi bộ 30 phút hay bỏ thuốc lá. Nhiều người cũng tin rằng sản phẩm ghi “thảo dược”, “nhập khẩu”, “hỗ trợ tuần hoàn não” thì chắc chắn an toàn.

Thực tế, thực phẩm chức năng không phải thuốc chữa bệnh. Chúng có thể bổ sung dưỡng chất hoặc hỗ trợ một số chức năng cơ thể, nhưng mức độ hiệu quả phụ thuộc từng người, từng tình trạng sức khỏe và chất lượng sản phẩm. Không phải cứ đắt tiền là tốt, càng không phải uống càng nhiều càng có lợi.

Điều đáng lo là một số người đang dùng thuốc chống đông, thuốc huyết áp hoặc thuốc tiểu đường nhưng tự thêm sản phẩm mới mà không hỏi bác sĩ. Khi đó, nguy cơ tương tác thuốc có thể xảy ra.

Chọn thế nào nếu vẫn muốn dùng để hỗ trợ?

Hãy bắt đầu từ câu hỏi: Mình thiếu gì hoặc cần hỗ trợ gì? Nếu chế độ ăn nghèo nàn, ít cá, ít rau, bác sĩ có thể cân nhắc bổ sung phù hợp. Nếu đã có bệnh nền tim mạch, việc ưu tiên vẫn là điều trị chuẩn trước, sau đó mới tính đến hỗ trợ thêm.

Khi chọn sản phẩm, nên nhìn vào 4 điểm sau:

• Có nguồn gốc rõ ràng, nhà sản xuất minh bạch.
• Thành phần và hàm lượng ghi cụ thể, không quảng cáo mơ hồ kiểu “tan cục máu đông tức thì”.
• Có cảnh báo đối tượng không nên dùng.
• Mua tại nơi uy tín, tránh hàng xách tay không kiểm chứng.

Một số nghiên cứu ghi nhận folate hay nhóm vitamin B có liên quan đến giảm nguy cơ đột quỵ trong vài nhóm dân số nhất định, nhưng kết quả không đồng nghĩa ai cũng cần tự mua bổ sung đại trà.

Dấu hiệu cần đi khám thay vì tiếp tục tự uống

Nếu thường xuyên đau đầu mới xuất hiện, méo miệng thoáng qua, yếu tay chân, nói khó, chóng mặt dữ dội, tim đập bất thường hoặc huyết áp tăng cao liên tục, đừng đổi sang loại thực phẩm chức năng khác. Đây là lúc cần khám sớm.

Với đột quỵ, thời gian là não. Mỗi phút chậm trễ có thể làm mất thêm tế bào thần kinh. Viên uống không xử lý được tình huống cấp cứu.

Cách phòng đột quỵ bền vững hơn mọi loại viên uống

Người có nguy cơ cao nên ưu tiên những việc rất đời thường nhưng hiệu quả rõ ràng:

• Đo huyết áp định kỳ.
• Kiểm tra đường huyết, mỡ máu.
• Ăn nhạt hơn, tăng rau quả, cá và ngũ cốc nguyên hạt.
• Đi bộ hoặc vận động đều mỗi tuần.
• Ngủ đủ, giảm stress, bỏ thuốc lá.
• Uống thuốc điều trị đúng chỉ định nếu đã có bệnh nền.

Thực phẩm chức năng có thể là “người hỗ trợ”. Nhưng người giữ vai trò chính trong phòng đột quỵ luôn là lối sống lành mạnh và việc điều trị đúng từ sớm.