Thủy đậu có bị lại không? Dấu hiệu tái phát như thế nào?

Sau khi mắc thủy đậu, đa số người bệnh sẽ hình thành miễn dịch và không còn lo tái nhiễm. Việc hiểu rõ khả năng tái phát của thủy đậu cũng như các dấu hiệu cảnh báo sớm sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe, điều trị kịp thời và hạn chế lây lan cho cộng đồng.

Đã bị thuỷ đậu có bị lại không​?

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella - Zoster gây ra, thường gặp ở trẻ em và đa số chỉ mắc một lần trong đời. Sau lần nhiễm đầu tiên, cơ thể sẽ hình thành miễn dịch khá bền vững, giúp ngăn ngừa nguy cơ tái phát. Chính vì vậy, thủy đậu tái phát là tình trạng hiếm gặp. Trong những trường hợp rất ít xảy ra tái nhiễm, các triệu chứng thường nhẹ hơn, thời gian bệnh ngắn hơn và khả năng hồi phục cũng nhanh hơn so với lần mắc đầu.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có miễn dịch đủ mạnh sau khi khỏi bệnh. Một số đối tượng vẫn có nguy cơ tái phát thủy đậu, điển hình là trẻ dưới 6 tháng tuổi hoặc những người từng mắc thủy đậu ở thể rất nhẹ. Ở các trường hợp này, hệ miễn dịch chưa kịp tạo ra lượng kháng thể đầy đủ để bảo vệ cơ thể lâu dài, khiến virus có thể tái xâm nhập khi gặp điều kiện thuận lợi, đặc biệt là lúc sức đề kháng suy giảm.

Điều đáng lưu ý hơn là virus gây thủy đậu không biến mất hoàn toàn mà tồn tại âm thầm trong hệ thần kinh và có thể tái hoạt động dưới một dạng bệnh khác là zona thần kinh. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa thủy đậu và zona sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.

Dấu hiệu tái phát như thế nào?

Khi bệnh thủy đậu tái phát, các biểu hiện lâm sàng thường khởi phát âm thầm nhưng vẫn có những dấu hiệu đặc trưng để nhận biết.

Giai đoạn đầu, người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ đến vừa, kèm theo cảm giác mệt mỏi, đau đầu, uể oải và chán ăn. Một số trường hợp còn thấy đau nhức cơ thể hoặc râm ran khó chịu trên da trước khi nổi ban.

Sau khoảng 1 - 2 ngày kể từ khi sốt, trên da bắt đầu xuất hiện các nốt sần nhỏ, có viền đỏ hoặc hồng nhạt. Những nốt này nhanh chóng phát triển thành mụn nước nông, trong suốt, hình tròn hoặc bầu dục. Theo thời gian, dịch trong mụn nước chuyển sang màu vàng nhạt, một số nốt có lõm nhẹ ở giữa và lan rải rác khắp cơ thể như mặt, thân mình, tay chân hoặc da đầu.

Khi bệnh tiến triển, các mụn nước dễ vỡ, chảy dịch và dần khô lại, tạo thành vảy màu nâu sẫm. Sau vài ngày, lớp vảy bong ra, để lại vùng da non. Nếu các tổn thương bị gãi nhiều hoặc bội nhiễm vi khuẩn, nguy cơ để lại sẹo thâm hoặc sẹo lõm là khá cao.

Mặc dù thủy đậu tái phát thường nhẹ hơn lần đầu, nhưng tình trạng sốt kéo dài và các tổn thương da vẫn gây nhiều khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe người bệnh. Vì vậy, khi có dấu hiệu nghi ngờ tái phát, người bệnh nên theo dõi sát và thăm khám sớm để được hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

Làm sao để phòng ngừa thủy đậu, tránh bị lại lần 2?

Thủy đậu tuy thường chỉ mắc một lần nhưng vẫn có nguy cơ tái phát hoặc gây biến chứng nếu miễn dịch suy yếu. Chủ động phòng ngừa đúng cách không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc lại lần hai mà còn hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Tiêm phòng thủy đậu đầy đủ và đúng lịch

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa thủy đậu hiệu quả nhất hiện nay. Vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể bền vững chống lại virus Varicella - Zoster, từ đó ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh hoặc giúp bệnh diễn tiến nhẹ hơn nếu chẳng may nhiễm virus. Nhiều nghiên cứu cho thấy, tiêm đủ 2 liều vắc xin có thể phòng bệnh lên đến khoảng 98%, đồng thời làm giảm rõ rệt tỷ lệ nhập viện và biến chứng nặng.

Không chỉ trẻ em, người lớn chưa từng tiêm hoặc chưa từng mắc thủy đậu cũng nên chủ động tiêm phòng. Ngoài ra, người trên 50 tuổi được khuyến nghị tiêm thêm vắc xin zona để ngăn virus tái hoạt động gây đau dây thần kinh kéo dài.

Chủ động tiêm phòng thủy đậu an toàn, đầy đủ tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu - hệ thống tiêm chủng uy tín với nguồn vắc xin chính hãng, bảo quản đạt chuẩn và đội ngũ y tế giàu kinh nghiệm.

Điều trị thủy đậu đúng chỉ định y tế

Khi mắc thủy đậu, việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và nguy cơ tái phát. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian, kết hợp chăm sóc da đúng cách để tránh bội nhiễm và sẹo. Đồng thời, tái khám theo lịch hẹn giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Tăng cường miễn dịch cho cơ thể

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh là “lá chắn” tự nhiên giúp cơ thể chống lại virus. Ngủ đủ giấc, ăn uống cân đối, bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết, uống đủ nước và duy trì vận động nhẹ nhàng sẽ giúp nâng cao sức đề kháng, giảm nguy cơ thủy đậu tái phát.

Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống

Vệ sinh sạch sẽ giúp hạn chế virus và vi khuẩn phát triển. Rửa tay thường xuyên, tắm gội hằng ngày, thay quần áo sạch và giữ không gian sống thông thoáng là những thói quen đơn giản nhưng rất hiệu quả trong phòng ngừa thủy đậu.

Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây

Tránh tiếp xúc gần với người đang mắc thủy đậu hoặc zona, đeo khẩu trang khi cần thiết và hạn chế chạm tay lên mắt, mũi, miệng sẽ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm và tái phát bệnh.

Cách điều trị thủy đậu để hạn chế tối đa biến chứng

Việc điều trị thủy đậu đúng cách ngay từ giai đoạn sớm có vai trò rất quan trọng trong việc rút ngắn thời gian mắc bệnh, giảm khó chịu cho người bệnh và đặc biệt là hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm. Tùy theo độ tuổi, thể trạng, tiền sử bệnh lý và mức độ nặng của triệu chứng, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Sử dụng thuốc kháng virus theo chỉ định

Thuốc kháng virus là nền tảng trong điều trị thủy đậu, đặc biệt hiệu quả khi được dùng sớm trong vòng 24 - 72 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng. Các thuốc này có tác dụng ức chế sự nhân lên của virus, giúp giảm số lượng mụn nước, rút ngắn thời gian phát ban và làm giảm nguy cơ biến chứng lên da, thần kinh hoặc nội tạng.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc mà cần tuân thủ liều lượng và thời gian điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

Kiểm soát triệu chứng đau, sốt và khó chịu

Thủy đậu thường gây sốt, đau đầu, mệt mỏi và đau rát tại vùng da tổn thương. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc hạ sốt, giảm đau phù hợp nhằm giúp người bệnh dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Việc kiểm soát tốt triệu chứng không chỉ cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn hạn chế tình trạng gãi nhiều gây trầy xước, bội nhiễm da và để lại sẹo.

Xử lý các trường hợp đau kéo dài hoặc bội nhiễm

Ở một số người, đặc biệt là người lớn hoặc người có hệ miễn dịch yếu, cơn đau có thể kéo dài ngay cả khi các tổn thương da đã lành. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc thêm các thuốc hỗ trợ giảm đau thần kinh hoặc thuốc bôi tại chỗ giúp làm dịu cảm giác rát, ngứa. Nếu xuất hiện dấu hiệu nhiễm khuẩn như mụn nước sưng đỏ, chảy mủ, đau tăng, kháng sinh sẽ được chỉ định để kiểm soát tình trạng viêm nhiễm và ngăn biến chứng lan rộng.

Chăm sóc da đúng cách trong suốt quá trình điều trị

Chăm sóc da là yếu tố then chốt giúp phòng ngừa sẹo và biến chứng. Người bệnh cần giữ vùng da tổn thương sạch sẽ, khô thoáng, tránh gãi hay làm vỡ mụn nước. Có thể tắm nước mát hoặc chườm lạnh nhẹ nhàng để giảm ngứa và đau rát. Quần áo nên rộng rãi, thấm hút tốt để hạn chế cọ xát lên da.

Duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ hồi phục

Bên cạnh điều trị y tế, người bệnh nên nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế căng thẳng, ăn uống cân đối và uống đủ nước để hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Việc theo dõi sát triệu chứng và tái khám đúng hẹn sẽ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó xử trí kịp thời và giảm tối đa nguy cơ biến chứng do thủy đậu gây ra.

Hy vọng qua nội dung bài viết bạn đã có thêm thông tin về thuỷ đậu có bị lại không​. Thủy đậu tuy hiếm khi tái phát nhưng không phải là điều hoàn toàn không thể xảy ra. Nhận biết sớm các dấu hiệu tái phát và hiểu đúng về bệnh sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị đúng cách và phòng ngừa biến chứng. Bên cạnh đó, tiêm phòng đầy đủ, chăm sóc sức khỏe và duy trì hệ miễn dịch tốt chính là giải pháp lâu dài giúp giảm nguy cơ mắc lại thủy đậu và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như gia đình.