Tiêm thuốc kích trứng có cần đúng giờ không? Lệch giờ hoặc quên tiêm có sao không?

Trong các phương pháp hỗ trợ sinh sản như kích thích buồng trứng, thụ tinh nhân tạo (IUI) hay thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), thuốc kích trứng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, không ít phụ nữ băn khoăn liệu có cần đúng giờ tuyệt đối khi tiêm kích trứng hay không và nếu tiêm lệch giờ thì có ảnh hưởng gì đến kết quả điều trị. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm sáng tỏ chủ đề này.

Tiêm thuốc kích trứng có cần đúng giờ không?

Trong hành trình hỗ trợ sinh sản, việc tiêm thuốc kích trứng được ví như phát súng mở màn, định hình toàn bộ kết quả của chu kỳ điều trị.

Theo các chuyên gia, việc tiêm thuốc kích trứng cần đúng giờ. Sự chính xác về thời gian không chỉ là thói quen kỷ luật mà còn là cơ sở khoa học để đảm bảo sự thành bại của một ca IUI hay IVF.

Về bản chất, các loại thuốc kích trứng (như FSH, HMG) là hormone ngoại sinh đưa vào cơ thể để mô phỏng và tăng cường chu kỳ nội tiết tự nhiên. Mỗi loại thuốc có thời gian bán thải nhất định (thường từ 24 - 36 giờ). Việc tiêm đúng khung giờ cố định giúp duy trì nồng độ hormone hằng định trong máu, đảm bảo các nang noãn được nuôi dưỡng liên tục mà không bị gián đoạn. Khi thuốc được đưa vào đúng lúc, các nang trứng sẽ phát triển đồng đều về kích thước và chất lượng, tránh tình trạng về đích không đồng bộ (nang quá lớn, nang lại quá nhỏ).

Ngoài ra, việc tuân thủ thời gian tiêm thuốc giúp bác sĩ đo lường chính xác tốc độ phát triển của nang trứng qua siêu âm, từ đó xác định thời điểm vàng để can thiệp:

• Trong IUI (bơm tinh trùng): Tiêm đúng giờ giúp việc bơm tinh trùng rơi vào đúng cửa sổ thụ thai lý tưởng khi trứng vừa rụng.
• Trong IVF (thụ tinh ống nghiệm): Đây là yếu tố sống còn. Sau mũi tiêm kích trứng cuối cùng (mũi tiêm rụng trứng hCG), trứng thường sẽ rụng sau 36 - 40 giờ. Nếu tiêm sai giờ, trứng có thể rụng sớm trước khi chọc hút hoặc chưa đủ độ chín, dẫn đến thất bại toàn bộ chu kỳ.

Nếu tiêm thuốc kích trứng lệch giờ hoặc quên tiêm thì có sao không?

Việc quên hoặc tiêm lệch giờ thuốc kích trứng là tình huống khiến nhiều chị em lo lắng. Thực tế, hiệu quả của cả một chu kỳ điều trị phụ thuộc rất lớn vào tính liên tục của hormone trong cơ thể.

Tùy vào mức độ trễ và giai đoạn của chu kỳ, hệ lụy có thể khác nhau. Tuy nhiên, nguyên tắc cốt lõi là không được tự ý xử lý để tránh làm xáo trộn thêm hệ nội tiết.

Các tình huống sai lệch thường gặp bao gồm:

• Tiêm lệch vài giờ (1 - 4 giờ): Đây là mức độ nhẹ nhất. Thông thường, nồng độ thuốc trong máu chưa sụt giảm quá sâu nên ít gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của nang noãn. Bác sĩ thường sẽ yêu cầu bạn quay lại khung giờ cũ vào ngày hôm sau.
• Quên tiêm một liều (trên 12 - 24 giờ): Đây là tình huống báo động. Sự gián đoạn này có thể khiến các nang trứng đang phát triển bị đói hormone dẫn đến ngừng phát triển, phát triển không đồng đều hoặc làm giảm chất lượng trứng thu được.
• Tiêm sai thời điểm trong ngày (sáng/tối): Việc đảo lộn lịch trình này có thể làm thay đổi nhịp nội tiết, dễ gây ra hiện tượng rụng trứng sớm (trước khi kịp can thiệp) hoặc rụng trứng không đồng bộ.

Hệ quả trực tiếp đến kết quả điều trị là:

• Nang trứng phát triển khập khiễng: Một số nang quá lớn trong khi các nang khác bị teo lép.
• Nguy cơ hủy chu kỳ: Nếu kết quả siêu âm và xét nghiệm máu sau đó cho thấy nồng độ hormone biến động bất thường, bác sĩ có thể phải dừng chu kỳ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe người mẹ.
• Giảm tỷ lệ thụ thành công: Trứng thu được có thể chưa đủ độ chín hoặc quá tuổi, làm giảm cơ hội tạo thành phôi khỏe mạnh.

Những lưu ý quan trọng khi tiêm thuốc kích trứng tại nhà

Phần lớn chị em thực hiện hành trình IUI/IVF đều được hướng dẫn tự tiêm thuốc tại nhà để chủ động thời gian. Tuy nhiên, để mỗi mũi tiêm đều phát huy tối đa tác dụng và tránh các biến chứng không đáng có, bạn cần nằm lòng những lưu ý quan trọng dưới đây:

Chuẩn bị trước khi tiêm

Sự chuẩn bị chu đáo sẽ giúp bạn giảm bớt tâm lý lo lắng và hạn chế sai sót:

• Luôn đối chiếu tên thuốc và liều lượng bác sĩ chỉ định trước khi lấy thuốc ra khỏi hộp.
• Thiết lập báo thức trên điện thoại ít nhất 2 lần (trước 15 phút và đúng giờ tiêm) để đảm bảo không bao giờ quên lịch.
• Rửa tay sạch bằng xà phòng trung tính. Chuẩn bị sẵn khay sạch gồm thuốc, kim tiêm, bông tẩm cồn và hộp đựng kim tiêm đã qua sử dụng.
• Nếu thuốc bảo quản trong tủ lạnh, hãy lấy ra ngoài khoảng 5 - 10 phút trước khi tiêm để thuốc bớt lạnh, giúp giảm cảm giác buốt khi thuốc đi vào cơ thể.

Trong quá trình tiêm

Việc thực hiện đúng kỹ thuật không chỉ giúp thuốc hấp thu tốt mà còn giảm tình trạng bầm tím vùng da tiêm:

• Vị trí tiêm phổ biến: Thường là vùng da bụng (cách rốn khoảng 3 - 5cm). Bạn nên thay đổi vị trí tiêm luân phiên (ví dụ: Hôm nay bên trái rốn, mai bên phải rốn) để tránh tình trạng chai cứng mô mỡ.
• Thao tác chuẩn:
  • Sát trùng vùng da tiêm theo hình xoắn ốc từ trong ra ngoài.
  • Cầm kim như cầm bút, đâm dứt khoát theo góc 45 - 90 độ (theo hướng dẫn cụ thể của từng loại thuốc).
  • Đẩy thuốc từ từ, đều tay. Sau khi rút kim, dùng bông sạch ấn nhẹ, không xoa bóp mạnh vì có thể gây bầm tím.
• Tuyệt đối không tự thay đổi liều lượng hoặc pha trộn các loại thuốc khác nhau vào cùng một ống tiêm trừ khi có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ.

Theo dõi sau tiêm

Sau khi tiêm, bạn cần theo dõi cơ thể chặt chẽ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường:

• Theo dõi các dấu hiệu quá kích buồng trứng (OHSS): Đau bụng dữ dội, buồn nôn nhiều, khó thở, tiểu ít, phù chân tay nếu có, cần đi khám ngay lập tức.
• Tái khám đúng lịch để siêu âm theo dõi nang noãn và xét nghiệm hormone (E2, LH, progesterone).
• Uống đủ nước, nghỉ ngơi hợp lý, tránh hoạt động mạnh.

Tóm lại, tiêm thuốc kích trứng có cần đúng giờ không? Câu trả lời là có. Đây là yếu tố quan trọng trong các phác đồ hỗ trợ sinh sản, giúp kiểm soát sự phát triển của nang trứng, tối ưu thời điểm rụng trứng và tăng cơ hội thụ thai thành công. Việc tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý thay đổi thời gian hay liều dùng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và đảm bảo an toàn cho sức khỏe người phụ nữ. Nếu bạn đang trong chu kỳ điều trị và có bất kỳ thắc mắc nào về tiêm thuốc kích trứng, hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được hỗ trợ kịp thời.