Tiêm vắc xin viêm gan B có bị lây nữa không? Giải đáp chi tiết

Viêm gan B là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do HBV gây ra, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như xơ gan và ung thư gan. Tiêm vắc xin được xem là biện pháp phòng ngừa chủ động và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, hiệu quả bảo vệ của vắc xin còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố mà không phải ai cũng nắm rõ.

Tiêm vắc xin viêm gan B có bị lây nữa không?

Trả lời cho câu hỏi tiêm vắc xin viêm gan B có bị lây nữa không, các chuyên gia khẳng định rằng vắc xin có hiệu quả bảo vệ rất cao, nhưng không phải là tuyệt đối 100%. Đã có những trường hợp ghi nhận bị nhiễm virus viêm gan B dù đã tiêm phòng đầy đủ. Tuy nhiên, những trường hợp này không phổ biến và thường liên quan đến các yếu tố đặc biệt về cơ địa hoặc tuân thủ lịch tiêm.

Hiệu quả bảo vệ của vắc xin

Vắc xin viêm gan B hoạt động bằng cách đưa một phần kháng nguyên bề mặt của virus (HBsAg) vào cơ thể. Hệ miễn dịch sẽ nhận diện đây là một yếu tố lạ và sản sinh ra kháng thể đặc hiệu (anti-HBs) để chống lại nó. Nhờ đó, khi virus thực sự xâm nhập, cơ thể đã có sẵn “đội quân” kháng thể để tiêu diệt mầm bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vắc xin viêm gan B có hiệu quả bảo vệ trên 95% đối với trẻ em và người lớn khỏe mạnh khi tiêm đủ liều theo đúng phác đồ. Đây là một trong những loại vắc xin an toàn và hiệu quả nhất từng được tạo ra.

Những trường hợp vẫn có nguy cơ nhiễm

Dù có hiệu quả cao, một số ít người vẫn có thể bị nhiễm virus viêm gan B sau khi tiêm chủng. Các trường hợp này bao gồm:

• Không đáp ứng với vắc xin: Khoảng 5 - 10% người sau khi tiêm đủ liều nhưng cơ thể không sản xuất đủ lượng kháng thể cần thiết để bảo vệ (nồng độ anti-HBs dưới 10 mIU/mL).
• Tiêm không đủ liều: Việc bỏ lỡ một hoặc nhiều mũi tiêm trong phác đồ sẽ làm giảm đáng kể hiệu quả bảo vệ của vắc xin.
• Nồng độ kháng thể giảm dần theo thời gian: Ở một số người, nồng độ kháng thể có thể giảm dần theo năm tháng, không còn đủ để chống lại sự tấn công của virus.
• Đã nhiễm virus trước khi tiêm: Vắc xin chỉ có tác dụng phòng bệnh, không điều trị được tình trạng nhiễm virus đã có từ trước.

Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả vắc xin

Hiệu quả của vắc xin viêm gan B không chỉ phụ thuộc vào chất lượng vắc xin mà còn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố từ chính người được tiêm.

Tiêm đủ liều

Đây là yếu tố tiên quyết. Một phác đồ tiêm chủng viêm gan B cơ bản thường bao gồm 3 mũi. Việc tuân thủ đúng lịch trình và hoàn thành tất cả các mũi tiêm là vô cùng quan trọng để cơ thể tạo ra và duy trì lượng kháng thể bảo vệ ở mức tối ưu.

Khả năng đáp ứng miễn dịch

Khả năng cơ thể tạo ra kháng thể sau tiêm chủng có thể khác nhau ở mỗi người và bị ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:

• Tuổi tác: Khả năng đáp ứng miễn dịch với vắc xin có xu hướng giảm dần theo tuổi. Người lớn tuổi thường có tỷ lệ đáp ứng miễn dịch và nồng độ kháng thể sau tiêm thấp hơn so với người trẻ, từ đó có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ của vắc xin.
• Tình trạng sức khỏe: Những người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân HIV/AIDS, người đang hóa trị ung thư, bệnh nhân suy thận mạn phải chạy thận nhân tạo, hoặc người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, suy nhược cơ thể thường có đáp ứng kém hơn.
• Lối sống: Hút thuốc lá, uống rượu bia ở mức có hại cũng được chứng minh là làm giảm khả năng sinh kháng thể của cơ thể sau khi tiêm vắc xin.

Thời gian sau tiêm

Sau khi hoàn thành mũi tiêm cuối cùng, cơ thể cần một khoảng thời gian nhất định (thường là 1 - 2 tháng) để nồng độ kháng thể đạt mức bảo vệ cao nhất. Trong giai đoạn này, cần cẩn trọng tránh các hành vi có nguy cơ phơi nhiễm với virus.

Làm sao biết cơ thể đã có kháng thể viêm gan B?

Để biết chắc chắn cơ thể đã được bảo vệ hay chưa, bạn có thể thực hiện xét nghiệm máu định lượng anti-HBs (còn gọi là HBsAb). Xét nghiệm này nên được thực hiện sau khi hoàn thành mũi vắc xin cuối cùng từ 1 đến 2 tháng.

Kết quả xét nghiệm được diễn giải như sau:

• Anti-HBs < 10 mIU/mL: Cơ thể chưa có đủ khả năng bảo vệ. Bạn có thể cần tiêm lại một liều hoặc cả một liệu trình mới theo chỉ định của bác sĩ.
• 100 mIU/mL ≥ Anti-HBs ≥ 10 mIU/mL: Cơ thể đã có kháng thể bảo vệ. Tuy nhiên, cần tiêm 1 liều nhắc để tăng lượng kháng thể lên tối ưu.
• Anti-HBs ≥ 100 mIU/mL: Nồng độ kháng thể ở mức bảo vệ tối ưu.

Cách phòng ngừa viêm gan B hiệu quả

Tiêm vắc xin vẫn là nền tảng quan trọng nhất trong việc phòng ngừa viêm gan B. Bên cạnh đó, để tối ưu hóa khả năng bảo vệ và giảm thiểu rủi ro lây nhiễm, bạn nên kết hợp các biện pháp sau:

• Quan hệ tình dục an toàn: Luôn sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục nếu không biết rõ tình trạng sức khỏe của bạn tình.
• Không dùng chung vật dụng cá nhân: Tránh dùng chung dao cạo râu, bàn chải đánh răng, kim tiêm, dụng cụ xăm mình hoặc xỏ khuyên.
• Sàng lọc trước khi mang thai: Phụ nữ mang thai nên được xét nghiệm HBsAg để có biện pháp phòng ngừa lây truyền từ mẹ sang con cho trẻ sơ sinh.

Tóm lại, vắc xin viêm gan B là một vũ khí cực kỳ hiệu quả giúp bảo vệ bạn và cộng đồng khỏi một căn bệnh nguy hiểm. Mặc dù không thể đảm bảo an toàn 100% trong mọi trường hợp, việc tiêm phòng đầy đủ và kết hợp với lối sống an toàn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm đến mức thấp nhất. Nếu có bất kỳ băn khoăn nào về tình trạng miễn dịch của mình, đừng ngần ngại tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn cụ thể.

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin. Nếu bạn chưa tiêm hoặc chưa hoàn thành lịch tiêm, hãy chủ động đến Tiêm chủng Long Châu để được bác sĩ tư vấn và lựa chọn phác đồ phù hợp theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe. Với hệ thống bảo quản vắc xin đạt chuẩn, quy trình tiêm an toàn và đội ngũ nhân viên y tế giàu kinh nghiệm, Tiêm chủng Long Châu giúp bạn và gia đình an tâm xây dựng hàng rào bảo vệ trước nguy cơ mắc viêm gan B.