Trẻ nhẹ cân khi sinh có thể tăng nguy cơ đột quỵ khi trưởng thành

Nguy cơ đột quỵ tăng ở người có cân nặng khi sinh thấp

Trong nhiều năm, các yếu tố nguy cơ đột quỵ thường được xác định dựa trên lối sống và sức khỏe ở tuổi trưởng thành như béo phì, hút thuốc hay tăng huyết áp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới từ Đại học Gothenburg (Thụy Điển) cho thấy nguy cơ này có thể đã hình thành từ rất sớm, ngay từ khi một người chào đời.

Công trình phân tích dữ liệu của gần 800.000 người sinh tại Thụy Điển giai đoạn 1973 - 1982, theo dõi đến năm 2022, cho thấy những người có cân nặng khi sinh thấp hơn mức trung bình (khoảng 3kg) có nguy cơ đột quỵ cao hơn rõ rệt khi trưởng thành. Cụ thể:

• Nguy cơ mắc tất cả các dạng đột quỵ tăng khoảng 21%.
• Nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ tăng đáng kể.
• Nguy cơ xuất huyết nội sọ tăng tới 27%.

Đáng chú ý, mối liên hệ này không bị ảnh hưởng bởi chỉ số BMI khi trưởng thành hay tuổi thai lúc sinh, cho thấy cân nặng khi sinh là một yếu tố nguy cơ độc lập.

Vì sao cân nặng khi sinh lại tác động đến sức khỏe?

Các chuyên gia cho rằng cân nặng khi sinh phần nào phản ánh điều kiện phát triển của thai nhi trong tử cung. Nếu trong thai kỳ, thai nhi không được cung cấp đầy đủ dinh dưỡng hoặc chịu tác động từ các yếu tố bất lợi, cơ thể có thể điều chỉnh bằng cách thay đổi cấu trúc và hoạt động của một số cơ quan, đặc biệt là hệ tim mạch và mạch máu não.

Những thay đổi này thường không biểu hiện rõ ràng ngay sau sinh, nhưng có thể âm thầm tồn tại và làm gia tăng nguy cơ bệnh lý về sau, nhất là các bệnh liên quan đến tuần hoàn như đột quỵ.

Như vậy, tình trạng sức khỏe trong giai đoạn bào thai có thể để lại ảnh hưởng lâu dài, tác động đến nguy cơ bệnh tật trong nhiều năm sau khi trưởng thành. Trong bối cảnh tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ và trung niên có xu hướng gia tăng, các yếu tố nguy cơ xuất hiện sớm như cân nặng khi sinh ngày càng được quan tâm, từ đó mở ra hướng tiếp cận phòng ngừa chủ động ngay từ sớm.

Nhận diện sớm nguy cơ để chủ động phòng ngừa

Việc nhận diện nguy cơ từ sớm có thể giúp mỗi người chủ động hơn trong phòng ngừa. Những người từng sinh nhẹ cân được khuyến nghị:

• Theo dõi và kiểm soát huyết áp.
• Duy trì chế độ ăn lành mạnh.
• Tăng cường vận động thể chất.
• Khám sức khỏe định kỳ.

Việc kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ trong tương lai. Bên cạnh đó, phát hiện này cũng nhấn mạnh vai trò của chăm sóc sức khỏe từ giai đoạn mang thai. Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ cho mẹ bầu, theo dõi thai kỳ và tạo điều kiện phát triển tối ưu cho thai nhi có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tật cho thế hệ sau.

Nghiên cứu trẻ nhẹ cân khi sinh có thể tăng nguy cơ đột quỵ khi trưởng thành cho thấy sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào lối sống hiện tại mà còn chịu ảnh hưởng từ rất sớm. Việc nhận diện nguy cơ và chủ động kiểm soát các yếu tố liên quan sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ bệnh lý trong tương lai.