WHO cảnh báo nguy cơ bùng phát dị ứng trong xã hội hiện đại

Vì sao dị ứng đang gia tăng nhanh trên toàn cầu?

Số người mắc các bệnh dị ứng hiện nay đang tăng nhanh hơn nhiều so với vài thập kỷ trước, từ viêm mũi dị ứng, hen suyễn đến dị ứng thực phẩm và viêm da cơ địa.

Trong môi trường đô thị hiện đại, con người thường xuyên tiếp xúc với bụi mịn, khói xe, hóa chất và không gian kín, những yếu tố có thể làm hệ miễn dịch trở nên nhạy cảm hơn. Trẻ em cũng ngày càng ít tiếp xúc với môi trường tự nhiên, làm tăng nguy cơ phản ứng dị ứng.

Dị ứng không chỉ gây khó chịu kéo dài mà còn có thể ảnh hưởng đến hô hấp, giấc ngủ và chất lượng sống, thậm chí dẫn đến sốc phản vệ ở một số trường hợp nặng.

Những yếu tố nào khiến bệnh dị ứng lan rộng hơn?

Sự gia tăng của bệnh dị ứng không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ mà thường liên quan đến nhiều yếu tố môi trường và lối sống hiện đại.

Ô nhiễm không khí làm cơ thể nhạy cảm hơn

Khí thải từ giao thông và công nghiệp có thể kích thích niêm mạc đường hô hấp, khiến cơ thể dễ phản ứng mạnh hơn với các tác nhân gây dị ứng. Bụi mịn và các chất ô nhiễm cũng làm tình trạng viêm kéo dài, đặc biệt ở người có cơ địa nhạy cảm.

Biến đổi khí hậu kéo dài “mùa dị ứng”

Nhiệt độ tăng và thay đổi thời tiết làm lượng phấn hoa trong không khí nhiều hơn, thời gian phát tán kéo dài hơn và ảnh hưởng đến nhiều khu vực hơn.

Chế độ ăn uống góp phần tăng nguy cơ dị ứng

Thực phẩm siêu chế biến, nhiều phụ gia hoặc thực phẩm nhập khẩu mới lạ ngày càng phổ biến trong bữa ăn hằng ngày.

Nhiều trường hợp dị ứng hiện nay không chỉ liên quan đến hải sản hay đậu phộng mà còn gặp ở kiwi, mè, phụ gia thực phẩm hoặc một số chất làm đặc trong thực phẩm chế biến sẵn.

Lối sống hiện đại khiến hệ miễn dịch thay đổi

Lối sống ít tiếp xúc thiên nhiên cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ miễn dịch. Khi cơ thể thiếu cơ hội tiếp xúc với môi trường vi sinh tự nhiên từ sớm, hệ miễn dịch có xu hướng phản ứng quá mức với những chất vốn vô hại.

Dấu hiệu dị ứng dễ bị bỏ qua và khi nào cần đi khám?

Nhiều biểu hiện dị ứng ban đầu khá giống cảm lạnh hoặc kích ứng thông thường nên dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, nếu triệu chứng tái diễn nhiều lần hoặc kéo dài, người bệnh nên chú ý theo dõi.

Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

• Hắt hơi, nghẹt mũi kéo dài;
• Ngứa mắt, chảy nước mắt;
• Nổi mề đay hoặc ngứa da;
• Ho kéo dài, khò khè;
• Đau bụng, tiêu chảy sau khi ăn một số thực phẩm;
• Cảm giác ngứa hoặc sưng môi, miệng sau ăn.

Trong nhiều trường hợp, dị ứng nhẹ ban đầu có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu tiếp xúc lặp lại với tác nhân gây dị ứng mà không được kiểm soát.

Người bệnh nên đi khám sớm nếu xuất hiện các biểu hiện như khó thở, sưng môi lưỡi, nổi ban toàn thân nhanh, chóng mặt hoặc nghi ngờ phản ứng dị ứng liên quan đến thực phẩm và thuốc. Đây có thể là dấu hiệu của phản ứng dị ứng nặng cần được xử trí kịp thời.

Làm gì để giảm nguy cơ dị ứng trong cuộc sống hằng ngày?

Dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ dị ứng, nhiều thói quen đơn giản có thể giúp giảm đáng kể khả năng khởi phát hoặc tái phát triệu chứng.

Dị ứng đang trở thành vấn đề sức khỏe ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại và không nên bị xem nhẹ. Chủ động nhận biết sớm triệu chứng, hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích thích và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm nguy cơ bệnh tiến triển nặng, đồng thời bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.