Tự nhiên mọc nốt ruồi có sao không? Sự hình thành nốt ruồi mới như thế nào?

Tự nhiên mọc nốt ruồi là hiện tượng khá phổ biến và có thể xuất hiện ở bất kỳ độ tuổi nào. Nhiều người nhận thấy trên da xuất hiện thêm nốt ruồi mới dù trước đó không hề có dấu hiệu bất thường. Điều này khiến không ít người lo lắng và muốn tìm hiểu xem đây là thay đổi sinh lý bình thường hay cảnh báo vấn đề sức khỏe.

Sự hình thành của nốt ruồi

Nốt ruồi được tạo thành khi một nhóm tế bào sắc tố trong da tập trung lại thành từng cụm thay vì phân bố đều trên bề mặt da. Các tế bào này được gọi là melanocytes - tế bào chịu trách nhiệm tạo ra sắc tố da. Dưới tác động của ánh nắng mặt trời, trong giai đoạn dậy thì hoặc khi mang thai, nốt ruồi có thể sẫm màu hơn so với ban đầu.

Nốt ruồi thực chất là tập hợp các tế bào melanocytes, biểu hiện ra ngoài dưới dạng những đốm có màu sắc khác nhau trên da. Chúng có thể phẳng hoặc hơi gồ lên, hình tròn hay bầu dục và kích thước thường nhỏ, đa số không vượt quá đường kính một cục tẩy bút chì.

Phần lớn nốt ruồi là lành tính và ít thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm, nốt ruồi có thể tiến triển thành ác tính. Những dấu hiệu cảnh báo sớm bao gồm sự thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc của nốt ruồi cũ hoặc sự xuất hiện của nốt ruồi mới ở độ tuổi trưởng thành.

Người có làn da sáng hay sẫm màu đều sở hữu số lượng melanocytes tương đương nhau. Sự khác biệt màu da chủ yếu đến từ lượng melanin được sản xuất và cách melanin được phân bố trong da.

• Eumelanin là sắc tố có tông vàng - đỏ, thường gặp ở người da sáng, tóc đỏ. Những người có ít eumelanin dễ bị tàn nhang và bỏng nắng hơn.
• Pheomelanin là loại melanin phổ biến, tập trung nhiều ở người có tóc và da màu nâu hoặc đen, giúp tăng khả năng bảo vệ da trước tia UV.
• Albino là những người gần như không thể sản xuất melanin, dẫn đến da, tóc và mắt rất nhạt màu, đồng thời dễ bị tổn thương bởi ánh nắng.

Tự nhiên mọc nốt ruồi có sao không?

Việc tự nhiên mọc nốt ruồi khi đã ở độ tuổi trưởng thành hoặc nhận thấy nốt ruồi cũ có dấu hiệu thay đổi đều là những tình huống cần được bác sĩ da liễu thăm khám. Đặc biệt, nếu nốt ruồi kèm theo các biểu hiện như ngứa râm ran, đau, chảy máu hoặc tiết dịch thì không nên chần chừ, cần đi kiểm tra sớm để loại trừ nguy cơ bất thường.

Trong các rủi ro liên quan đến nốt ruồi, ung thư hắc tố được xem là nguy hiểm nhất đối với làn da. Ngoài ra, nốt ruồi còn có thể liên quan đến ung thư tế bào đáy hoặc ung thư tế bào vảy. Những tổn thương này thường xuất hiện ở các vùng da hay tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng như mặt, cổ, da đầu,…

Dấu hiệu cảnh báo nốt ruồi ác tính có thể bao gồm:

• Hình dạng không đối xứng: Hai nửa nốt ruồi không giống nhau.
• Bờ viền bất thường: Đường ranh giới gồ ghề, nham nhở, không rõ nét.
• Màu sắc thay đổi: Màu nốt ruồi không đồng nhất hoặc xuất hiện nhiều màu khác nhau.
• Kích thước tăng: Đường kính lớn dần, vượt quá khoảng 6 mm.
• Tiến triển theo thời gian: Nốt ruồi liên tục thay đổi về kích thước, màu sắc, hình dáng hoặc độ dày.

Thông qua việc quan sát da định kỳ, những thay đổi bất thường của nốt ruồi có thể được phát hiện sớm. Thực tế cho thấy, khối u ác tính ở nữ giới thường gặp ở cánh tay và bàn chân, trong khi ở nam giới lại hay xuất hiện tại vùng cổ, đầu, lưng và thân mình.

Mặc dù người có làn da không trắng thường có nguy cơ thấp hơn, nhưng vẫn cần cảnh giác nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Tự nhiên mọc nốt ruồi ở lòng bàn chân.
• Tự nhiên mọc nốt ruồi ở lòng bàn tay.
• Nốt ruồi xuất hiện giữa các ngón tay hoặc ngón chân.
• Nốt ruồi mọc ở móng tay hay móng chân.

Trong những trường hợp này, việc thăm khám sớm sẽ giúp chẩn đoán chính xác và xử lý kịp thời.

Làm sao để phân biệt nốt ruồi có nguy cơ ung thư?

Đa số nốt ruồi đều lành tính và không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, những nốt ruồi có hình dạng bất thường hoặc xuất hiện khi đã trưởng thành (sau khoảng 25 tuổi) cần được chú ý nhiều hơn. Khi nốt ruồi có sự thay đổi về màu sắc, kích thước, độ gồ cao hay hình dáng, bạn nên chủ động đến cơ sở da liễu để được kiểm tra. Ngoài ra, các dấu hiệu như chảy máu, rỉ dịch, ngứa hoặc đau cũng không nên bỏ qua.

Bạn có thể tự theo dõi da bằng gương hoặc nhờ người thân hỗ trợ kiểm tra những vùng khó quan sát. Hãy tập trung quan sát các khu vực thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng như mặt, cổ, tai, ngực, lưng, tay và chân, vì đây là những vị trí dễ xuất hiện tổn thương da hơn.

Trong trường hợp nốt ruồi ổn định, không thay đổi theo thời gian, thường không cần quá lo lắng. Ngược lại, nếu phát hiện nốt ruồi cũ có dấu hiệu bất thường, xuất hiện thêm nốt ruồi mới hoặc có nhu cầu can thiệp vì yếu tố thẩm mỹ, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn phù hợp.

Khi nốt ruồi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi khám bác sĩ da liễu càng sớm càng tốt vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư da:

• Mất cân đối: Hai nửa của nốt ruồi không giống nhau, nhìn lệch hoặc méo.
• Bờ viền bất thường: Rìa nốt ruồi không rõ nét, gồ ghề, lởm chởm hoặc bị nhòe.
• Màu sắc thay đổi: Nốt ruồi có nhiều màu khác nhau như nâu, đen, xanh, đỏ, trắng hoặc màu sắc không đồng nhất.
• Kích thước lớn: Đường kính nốt ruồi tăng dần, lớn hơn kích thước thông thường, tương đương hoặc vượt quá đầu tẩy bút chì.
• Tiến triển bất thường: Nốt ruồi có sự thay đổi theo thời gian về kích thước, hình dạng, màu sắc hoặc bề mặt.

Việc theo dõi và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của nốt ruồi giúp tăng khả năng điều trị hiệu quả và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Một số yếu tố làm tăng nốt ruồi

Một số yếu tố dưới đây có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện nốt ruồi hoặc khiến nốt ruồi phát triển nhiều và đậm màu hơn:

• Tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời: Tia cực tím (UV) kích thích tế bào sắc tố hoạt động mạnh, dễ hình thành nốt ruồi mới hoặc làm nốt ruồi cũ sẫm màu hơn.
• Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có người nhiều nốt ruồi, nguy cơ bạn cũng gặp tình trạng này sẽ cao hơn.
• Thay đổi nội tiết tố: Giai đoạn dậy thì, mang thai hoặc dùng thuốc nội tiết có thể khiến nốt ruồi xuất hiện hoặc thay đổi màu sắc, kích thước.
• Làn da sáng màu: Người có da trắng, dễ cháy nắng thường nhạy cảm hơn với tia UV, từ đó dễ mọc nhiều nốt ruồi.
• Tuổi tác: Nốt ruồi có thể xuất hiện dần trong suốt thời thơ ấu và giai đoạn trưởng thành sớm.
• Tiếp xúc thường xuyên với hóa chất hoặc tia xạ: Một số môi trường làm việc đặc thù có thể ảnh hưởng đến tế bào da.
• Hệ miễn dịch suy giảm: Cơ thể yếu có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện các tổn thương da, bao gồm cả nốt ruồi.

Việc hiểu rõ các yếu tố nguy cơ giúp bạn chủ động theo dõi làn da và thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.

Tự nhiên mọc nốt ruồi có thể là hiện tượng lành tính liên quan đến thay đổi sắc tố da hoặc tác động từ môi trường. Tuy nhiên, khi nốt ruồi xuất hiện ở độ tuổi trưởng thành hoặc có dấu hiệu bất thường như thay đổi kích thước, màu sắc hay gây khó chịu, bạn không nên chủ quan. Việc theo dõi thường xuyên và thăm khám bác sĩ da liễu kịp thời sẽ giúp đảm bảo an toàn cho sức khỏe làn da.