Vắc xin thủy đậu tiêm 1 mũi có được không? Cần lưu ý gì?

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm dễ lây lan và có thể bùng phát nhanh trong cộng đồng, đặc biệt ở những nơi đông người. Tiêm vắc xin được xem là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng không mong muốn. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn về số liều cần thiết để đạt được khả năng bảo vệ tối ưu và duy trì miễn dịch lâu dài.

Tiêm thủy đậu 1 mũi có được không?

Về mặt chuyên môn, 1 mũi vắc xin thủy đậu có thể giúp giảm nguy cơ bệnh nặng và biến chứng. Một số phân tích cho thấy hiệu quả bảo vệ sau 1 liều vào khoảng trên 80 - 85% đối với mọi thể thủy đậu và cao hơn đối với thể bệnh nặng. Ở người đã tiêm 1 mũi, nếu vẫn mắc thủy đậu thì triệu chứng thường nhẹ hơn, chẳng hạn như:

• Sốt nhẹ hoặc không sốt;
• Số lượng nốt phát ban ít hơn;
• Ít để lại biến chứng nghiêm trọng.

Dù vậy, tỷ lệ thủy đậu đột phá vẫn cao hơn so với người đã tiêm đủ 2 mũi. Vì thế, 1 mũi thường chưa đảm bảo mức bảo vệ ổn định trong thời gian dài, nhất là khi có nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây.

Lịch tiêm chủng ngừa thủy đậu cho trẻ em và người lớn

Dưới đây là thông tin về các loại vắc xin thủy đậu hiện có tại Trung tâm Tiêm chủng Long Châu, giúp bạn tham khảo khi có nhu cầu phòng ngừa bệnh.

Có cần tiêm nhắc lại vắc xin thủy đậu để duy trì miễn dịch?

Hiện nay, ở người khỏe mạnh đã tiêm đủ 2 mũi, đa số hướng dẫn hiện tại chưa yêu cầu tiêm nhắc lại định kỳ. Dữ liệu theo dõi cho thấy miễn dịch sau 2 mũi tiêm có thể tồn tại nhiều năm ở đa số người khỏe mạnh, trong đó hiệu quả bảo vệ vẫn ở mức cao đối với đa số người được nghiên cứu.

Tuy nhiên, miễn dịch có thể yếu dần theo thời gian ở một số người, đặc biệt nếu chỉ tiêm 1 mũi. Một số nghiên cứu cho thấy hiệu quả của 1 mũi giảm đáng kể sau vài năm và liên quan đến tăng nguy cơ thủy đậu đột phá. Vì thế, lời khuyên chung là nếu trước đây chỉ tiêm 1 mũi thì nên chủ động tiêm bổ sung mũi thứ 2 để hoàn thành phác đồ.

Tiêm thủy đậu ở đâu uy tín, đủ vắc xin?

Khi phân vân vắc xin phòng thủy đậu tiêm 1 mũi có được không hay cần tiêm thêm, nhiều người cũng băn khoăn nên đến đâu để được tư vấn đúng và đủ vắc xin. Hiện tại, các bệnh viện đa khoa, trung tâm y tế, khoa tiêm chủng của bệnh viện và các hệ thống tiêm chủng lớn, một số chuỗi tiêm chủng nhà thuốc đều có triển khai vắc xin thủy đậu cho trẻ em và người lớn.

Khi chọn cơ sở tiêm, nên ưu tiên nơi có đội ngũ bác sĩ sàng lọc trước tiêm, theo dõi sau tiêm và có hệ thống bảo quản lạnh đạt chuẩn. Người tiêm nên mang theo sổ tiêm chủng cũ theo nếu có, để bác sĩ xác định đã tiêm mấy mũi và tư vấn có cần tiêm thêm hay không. Tại các hệ thống lớn, người tiêm còn được nhắc lịch mũi tiếp theo, giúp hạn chế tình trạng quên mũi 2 dẫn đến kéo dài thời gian chỉ có 1 liều bảo vệ.

Những câu hỏi thường gặp

Sau khi tiêm vắc xin thủy đậu, nhiều người thường nảy sinh thêm những thắc mắc trong quá trình theo dõi lịch tiêm và hiệu quả bảo vệ theo thời gian. Một số tình huống khá phổ biến như quên lịch tiêm mũi tiếp theo hoặc băn khoăn về việc có cần tiêm bổ sung sau khi đã hoàn thành các mũi cơ bản. Những vấn đề này thường gặp ở nhiều người và cần được giải đáp rõ ràng để giúp quá trình tiêm chủng diễn ra liền mạch và yên tâm hơn.

Đã tiêm thủy đậu mũi 1 nhưng quên lịch tiêm mũi 2 thì phải làm sao?

Nếu đã tiêm mũi 1 mà quên lịch mũi 2, người tiêm không cần lo phải tiêm lại từ đầu. Nguyên tắc chung là khoảng cách tối thiểu giữa 2 mũi cần được đảm bảo, nhưng nếu khoảng cách thực tế dài hơn thì chỉ cần tiêm bổ sung mũi còn thiếu bất cứ lúc nào thuận tiện, miễn là không có chống chỉ định mới.

Trong thời gian chỉ mới tiêm 1 mũi, người tiêm vẫn có nguy cơ mắc thủy đậu, nhất là nếu tiếp xúc gần với ca bệnh sau một thời gian dài. Vì vậy, nên chủ động sắp xếp tiêm mũi 2 càng sớm càng tốt, thay vì để quên lâu khiến thời gian chỉ có 1 mũi kéo dài. Khi đi tiêm, chỉ cần báo cho bác sĩ về thời điểm đã tiêm mũi 1 để được tư vấn khoảng cách hợp lý.

Đã tiêm đủ 2 mũi thủy đậu thì có cần tiêm nhắc lại không?

Đối với người đã hoàn thành 2 mũi vắc xin thủy đậu khi còn nhỏ hoặc khi trưởng thành, phần lớn khuyến cáo hiện nay không yêu cầu tiêm nhắc lại định kỳ. Các nghiên cứu cho thấy hiệu quả bảo vệ của 2 mũi vẫn duy trì tốt trong thời gian dài và giúp giảm mạnh nguy cơ thủy đậu đột phá. Nhờ đó, đa số người đã tiêm đủ 2 mũi có thể yên tâm là mình đã được bảo vệ tốt ở mức hiện tại.

Trong một số hoàn cảnh đặc biệt như chuẩn bị ghép tạng, dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài hay đi đến vùng có nguy cơ dịch cao, bác sĩ có thể cân nhắc thêm xét nghiệm kháng thể hoặc tư vấn riêng. Tuy nhiên, đây là những trường hợp cá biệt, không phải khuyến cáo chung cho mọi người.

Tóm lại, việc vắc xin thủy đậu tiêm 1 mũi có được không là có thể trong một số trường hợp, nhưng chưa đảm bảo hiệu quả bảo vệ lâu dài. Để giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng, người dân vẫn nên hoàn thành đủ 2 mũi theo khuyến cáo của cơ quan y tế. Chủ động tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe cá nhân và hạn chế lây lan trong cộng đồng.