Tốt nghiệp Đại Học Dược Hà Nội - chuyên môn Dược lâm sàng. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.
Mạnh Khương
15/04/2026
Mặc định
Lớn hơn
Vi khuẩn ăn khối u ung thư đang được xem là một bước tiến đáng chú ý khi khoa học bắt đầu khai thác chính cơ chế sinh học để chống lại bệnh. Hướng tiếp cận này không chỉ mới mẻ mà còn mở ra khả năng điều trị chọn lọc, tác động trực tiếp vào khối u mà hạn chế ảnh hưởng đến mô lành.
Thay vì chỉ dựa vào thuốc hoặc bức xạ, phương pháp này tận dụng môi trường đặc thù của khối u để biến vi khuẩn thành công cụ điều trị. Nhờ đó, nó mang lại hy vọng cải thiện hiệu quả trong những trường hợp ung thư khó điều trị. Đồng thời, đây cũng là bước tiến quan trọng của y học chính xác trong thời đại công nghệ sinh học.
Các nhà khoa học từ Trường Đại học Waterloo (Canada) đã phát triển phương pháp sử dụng vi khuẩn kỵ khí để nhắm vào khối u. Một trong những đại diện tiêu biểu là Clostridium sporogenes, loài chỉ phát triển trong môi trường không có oxy.

Khi đi vào cơ thể dưới dạng bào tử, vi khuẩn có xu hướng tìm đến các vùng thiếu oxy, điển hình là bên trong khối u rắn. Môi trường này giàu dinh dưỡng và phù hợp để vi khuẩn sinh trưởng mạnh.
Sau khi phát triển, vi khuẩn bắt đầu tiêu thụ dinh dưỡng và phá hủy cấu trúc khối u từ bên trong. Điều này giúp tác động trực tiếp vào vùng lõi, nơi mà nhiều phương pháp điều trị khác khó tiếp cận hiệu quả.
Một ưu điểm lớn là khả năng tiếp cận chính xác vào vùng lõi khối u, nơi thường thiếu oxy và có ít mạch máu. Đây là khu vực mà hóa trị và xạ trị thường gặp hạn chế, nhưng lại phù hợp với đặc tính của vi khuẩn kỵ khí.
Ngoài việc ăn nguồn dinh dưỡng, vi khuẩn còn có thể tạo ra các chất bất lợi cho tế bào ung thư. Đồng thời, chúng góp phần kích thích hệ miễn dịch, giúp cơ thể tăng khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào bệnh.
Tính chọn lọc cũng là một điểm mạnh đáng chú ý. Vi khuẩn có xu hướng tập trung tại khối u thay vì lan rộng ra mô lành, từ đó giảm nguy cơ gây tác dụng phụ nếu được kiểm soát tốt.

Để biến vi khuẩn thành công cụ điều trị an toàn, các nhà khoa học đã ứng dụng công nghệ sinh học tổng hợp. Thay vì để vi khuẩn hoạt động tự nhiên, họ tiến hành chỉnh sửa gen nhằm kiểm soát hành vi của chúng.
Một trong những cơ chế quan trọng là quorum sensing, cho phép vi khuẩn giao tiếp với nhau và chỉ kích hoạt chức năng khi đạt đến một mật độ nhất định. Nhờ đó, hoạt động của vi khuẩn được kiểm soát tốt hơn và hạn chế nguy cơ xảy ra ngoài ý muốn trong cơ thể.
Bên cạnh đó, việc thiết kế các mạch gen còn giúp kiểm soát khả năng sinh trưởng và thời điểm hoạt động của vi khuẩn. Nhờ vậy, phương pháp này không chỉ hiệu quả mà còn có tiềm năng đảm bảo an toàn cao hơn.
Dù có nhiều tiềm năng, phương pháp này vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu và chưa được áp dụng rộng rãi. Một trong những thách thức lớn là vi khuẩn khó tồn tại khi gặp oxy ở rìa khối u, làm giảm hiệu quả tiêu diệt toàn bộ khối u.
Để giải quyết, các nhà khoa học đang tìm cách cải thiện khả năng thích nghi của vi khuẩn với môi trường có oxy. Đồng thời, họ tiếp tục tối ưu hệ thống kiểm soát để đảm bảo vi khuẩn chỉ hoạt động trong phạm vi an toàn.

Vi khuẩn ăn khối u ung thư đã ra đời mặc dù vẫn còn trong quá trình nghiên cứu, mở ra hướng tiếp cận khác biệt trong điều trị ung thư hiện đại. Phương pháp này tận dụng cơ chế sinh học để tấn công khối u một cách chọn lọc, đặc biệt hiệu quả trong môi trường thiếu oxy ở lõi khối u mà nhiều liệu pháp khác khó tiếp cận. Nhờ đó, khả năng cá nhân hóa điều trị được nâng cao rõ rệt, đồng thời góp phần cải thiện hiệu quả tổng thể và giảm tác động không cần thiết lên các mô lành xung quanh.
:format(webp)/KF_1b_LIQ_Tx_J_Pb27_Vsh90_QN_6b_Xz_OB_Jo_U_f0e2294e2e.png)
Dược sĩ Đại họcNguyễn Chí Chương
Tốt nghiệp Đại Học Dược Hà Nội - chuyên môn Dược lâm sàng. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.