Viêm gân vôi hóa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Những cơn đau khớp kéo dài, đặc biệt ở vùng vai, có thể gây khó chịu và hạn chế đáng kể khả năng vận động. Một trong những nguyên nhân có thể gặp là viêm gân vôi hóa, tình trạng liên quan đến sự lắng đọng canxi trong gân. Nhận biết đúng đặc điểm, nguyên nhân và hướng xử trí sẽ giúp kiểm soát triệu chứng và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Viêm gân vôi hóa là gì?

Viêm gân vôi hóa là tình trạng các tinh thể canxi, chủ yếu dưới dạng hydroxyapatite, lắng đọng trong mô gân. Tình trạng này thường gặp nhất ở các gân chóp xoay của khớp vai.

Bệnh thường tiến triển qua ba giai đoạn chính:

• Giai đoạn tiền vôi hóa: Các tế bào trong gân có sự thay đổi, tạo điều kiện cho việc hình thành các tinh thể canxi. Giai đoạn này thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng người bệnh có thể cảm thấy đau nhẹ và hạn chế vận động.
• Giai đoạn vôi hóa: Các tinh thể canxi được giải phóng từ tế bào và kết tụ lại thành các khối vôi hóa. Giai đoạn này lại chia thành hai pha nhỏ: Pha hình thành (thường ít đau) và pha tái hấp thu. Trong pha tái hấp thu, cơ thể bắt đầu phân giải các khối canxi, gây ra phản ứng viêm cấp tính và những cơn đau dữ dội nhất.
• Giai đoạn sau vôi hóa: Ở giai đoạn sau vôi hóa, khối vôi hóa dần được hấp thu và mô gân có thể trải qua quá trình tái cấu trúc. Các triệu chứng thường giảm dần và tầm vận động của vai có xu hướng được cải thiện.

Bệnh lý này thường gặp ở những người trong độ tuổi từ 40 đến 60, và phụ nữ có xu hướng bị ảnh hưởng nhiều hơn nam giới. Điều quan trọng cần lưu ý là đây không phải là một dạng của viêm khớp, vì nó ảnh hưởng đến gân chứ không phải bản thân khớp.

Nguyên nhân và triệu chứng của viêm gân vôi hóa

Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác tại sao một số người lại phát triển tình trạng lắng đọng canxi này. Nguyên nhân chính xác của viêm gân vôi hóa vẫn chưa được xác định rõ. Quá trình hình thành và tái hấp thu các ổ vôi hóa có liên quan đến những thay đổi của tế bào gân, nhưng cơ chế bệnh sinh vẫn đang được nghiên cứu.

Các triệu chứng của viêm gân vôi hóa có thể khởi phát đột ngột và rất đa dạng, bao gồm:

• Đau vai đột ngột và dữ dội: Đây là triệu chứng điển hình nhất, đặc biệt trong giai đoạn tái hấp thu. Cơn đau có thể nghiêm trọng đến mức làm gián đoạn giấc ngủ.
• Cứng khớp vai: Người bệnh cảm thấy khó khăn khi thực hiện các động tác giơ tay qua đầu hoặc ra sau lưng.
• Giảm tầm vận động: Khả năng di chuyển của khớp vai bị hạn chế đáng kể do đau và cứng khớp.
• Đau khi ấn: Vùng gân chóp xoay bị ảnh hưởng trở nên nhạy cảm và đau khi chạm vào.

Một số người có thể có lắng đọng canxi trong gân mà không hề có triệu chứng. Tình trạng này chỉ được phát hiện tình cờ khi chụp X-quang vì một lý do khác.

Viêm gân vôi hóa có nguy hiểm không?

Mặc dù viêm gân vôi hóa thường không đe dọa tính mạng, nhưng cơn đau dữ dội và các triệu chứng đi kèm có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, công việc và sinh hoạt hàng ngày. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, cơn đau có thể kéo dài và dẫn đến một số biến chứng.

Trong một số trường hợp, ổ vôi hóa có thể góp phần gây đau và hội chứng chèn ép dưới mỏm cùng vai, từ đó làm hạn chế vận động. Người bệnh cũng có thể bị cứng khớp hoặc vai đông cứng do hạn chế vận động kéo dài. Nếu đau kéo dài hoặc vận động vai ngày càng hạn chế, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và loại trừ các tổn thương khác như rách gân chóp xoay.

Do đó, việc thăm khám bác sĩ khi có các triệu chứng nghi ngờ là vô cùng quan trọng. Bác sĩ sẽ giúp chẩn đoán chính xác, loại trừ các bệnh lý khác ở vai và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp để giảm đau, ngăn ngừa biến chứng và giúp bạn phục hồi nhanh chóng.

Viêm gân vôi hóa được điều trị như thế nào?

Phần lớn các trường hợp có thể được quản lý hiệu quả bằng các phương pháp điều trị bảo tồn, không cần phẫu thuật. Mục tiêu chính là kiểm soát cơn đau, giảm viêm và phục hồi chức năng vận động của khớp vai. Chỉ một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân cần đến can thiệp phẫu thuật.

Điều trị không phẫu thuật

Các phương pháp bảo tồn thường được ưu tiên áp dụng bao gồm:

• Nghỉ ngơi và điều chỉnh hoạt động: Tránh các hoạt động gây đau hoặc làm tình trạng nặng thêm.
• Chườm lạnh: Áp dụng túi đá lên vùng vai đau trong 15 - 20 phút, vài lần một ngày để giảm viêm và đau cấp.
• Thuốc: Thuốc giảm đau hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) có thể được bác sĩ cân nhắc để kiểm soát đau trong giai đoạn cấp. Việc sử dụng NSAIDs cần phù hợp với tình trạng sức khỏe và các bệnh lý đi kèm, đặc biệt ở người có bệnh lý dạ dày - tá tràng, bệnh thận, bệnh tim mạch hoặc đang sử dụng thuốc chống đông.
• Vật lý trị liệu: Các bài tập được thiết kế riêng giúp cải thiện tầm vận động, tăng cường sức mạnh cho các cơ xung quanh vai và giảm đau.
• Tiêm Corticosteroid: Tiêm corticosteroid vào khoang dưới mỏm cùng vai có thể được bác sĩ cân nhắc để giảm đau trong một số trường hợp, đặc biệt khi tình trạng viêm quanh gân gây đau nhiều. Đây là phương pháp kiểm soát triệu chứng và cần được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn.
• Sóng xung kích ngoại bào (ESWT): Liệu pháp này sử dụng sóng âm thanh năng lượng cao chiếu vào vùng gân bị vôi hóa để kích thích quá trình chữa lành và phá vỡ các khối canxi.
• Chọc hút và rửa ổ vôi hóa dưới hướng dẫn siêu âm: Bác sĩ sử dụng kim để chọc vào khối vôi hóa, sau đó bơm nước muối sinh lý vào để rửa và hút bớt các mảnh canxi ra ngoài.

Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật được xem xét khi các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả sau một thời gian dài, hoặc khi cơn đau quá nghiêm trọng và dai dẳng. Phẫu thuật thường được thực hiện qua nội soi khớp, một kỹ thuật ít xâm lấn. Bác sĩ sẽ rạch những đường nhỏ trên da, đưa camera và dụng cụ phẫu thuật vào để loại bỏ khối vôi hóa ra khỏi gân. Thời gian phục hồi sau phẫu thuật khác nhau tùy mức độ tổn thương và phương pháp can thiệp. Người bệnh thường cần chương trình phục hồi chức năng sau mổ để từng bước lấy lại tầm vận động và sức mạnh của vai.

Nhìn chung, viêm gân vôi hóa là một tình trạng gây đau đớn nhưng có thể điều trị thành công. Điều quan trọng là không nên chủ quan với các cơn đau ở vai. Hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp nhất, giúp bạn sớm trở lại với các hoạt động thường ngày mà không còn bị cơn đau làm phiền.