Hội chứng De Quervain là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và chẩn đoán

Đau cổ tay, đặc biệt ở vùng gần ngón cái là tình trạng nhiều người gặp phải nhưng thường bị xem nhẹ. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của hội chứng De Quervain - một dạng viêm gân phổ biến do sử dụng tay quá mức trong sinh hoạt và công việc hằng ngày.

Hội chứng De Quervain là gì?

Hội chứng De Quervain là một tình trạng viêm gân thường gặp ở vùng cổ tay, cụ thể là viêm bao gân của hai gân điều khiển vận động ngón cái. Bệnh gây đau ở phía ngoài cổ tay, gần gốc ngón cái, đặc biệt khi cử động tay hoặc cầm nắm. Đây là một dạng viêm gân do quá tải, không nguy hiểm đến tính mạng nhưng ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hằng ngày.

Hội chứng được đặt theo tên bác sĩ người Thụy Sĩ Fritz de Quervain, người đã mô tả bệnh lần đầu vào cuối thế kỷ 19.

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính của hội chứng De Quervain là do sử dụng cổ tay và ngón cái lặp đi lặp lại trong thời gian dài, dẫn đến kích thích và viêm các bao gân. Khi các bao gân bị viêm, không gian bên trong bị thu hẹp, làm gân khó trượt qua lại, gây đau và hạn chế vận động. Một số yếu tố thường gặp gồm:

• Lặp lại động tác cầm nắm, xoay cổ tay khi dùng điện thoại, đánh máy, làm việc thủ công;
• Chăm sóc em bé như bế trẻ sai tư thế, bế nhiều;
• Chơi thể thao như tennis, golf...;
• Công việc đòi hỏi vận động cổ tay liên tục.

Ngoài ra, thay đổi nội tiết trong thai kỳ hoặc sau sinh cũng được cho là làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt ở phụ nữ.

Đối tượng nguy cơ

Hội chứng De Quervain có thể gặp ở nhiều đối tượng, nhưng phổ biến hơn ở:

• Phụ nữ, đặc biệt từ 30 - 50 tuổi;
• Phụ nữ sau sinh hoặc đang chăm sóc trẻ nhỏ;
• Người làm việc văn phòng, sử dụng máy tính và điện thoại nhiều;
• Người lao động tay chân hoặc làm việc lặp đi lặp lại.

Việc nhận diện nhóm nguy cơ giúp phát hiện sớm và phòng ngừa hiệu quả.

Triệu chứng nhận biết

Triệu chứng điển hình của hội chứng De Quervain là đau ở vùng cổ tay phía ngón cái. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội, tăng lên khi cử động.

Các biểu hiện thường gặp gồm:

• Đau ở gốc ngón cái, lan lên cẳng tay;
• Sưng nhẹ vùng cổ tay;
• Khó cầm nắm đồ vật hoặc xoay cổ tay;
• Cảm giác “kẹt” hoặc lạo xạo khi cử động ngón cái;
• Đau tăng khi bế đồ nặng hoặc vặn tay.

Một dấu hiệu đặc trưng là nghiệm pháp Finkelstein: khi gập ngón cái vào lòng bàn tay và nắm lại rồi nghiêng cổ tay về phía ngón út, người bệnh sẽ cảm thấy đau rõ rệt.

Chẩn đoán

Chẩn đoán hội chứng De Quervain chủ yếu dựa vào khám lâm sàng và triệu chứng. Bác sĩ sẽ hỏi về thói quen sinh hoạt, công việc và kiểm tra vận động cổ tay.

Nghiệm pháp Finkelstein là công cụ đơn giản nhưng hiệu quả để xác định bệnh. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm hoặc chụp X-quang để loại trừ các bệnh lý khác như viêm khớp hoặc gãy xương.

Điều trị

Việc điều trị hội chứng De Quervain nhằm giảm viêm, giảm đau và phục hồi chức năng vận động của cổ tay.

Điều trị không phẫu thuật

Đây là phương pháp được áp dụng đầu tiên và mang lại hiệu quả trong đa số trường hợp:

• Nghỉ ngơi: Tránh các hoạt động làm tăng đau hoặc gây quá tải cổ tay;
• Nẹp cổ tay: Cố định cổ tay và ngón cái để giảm áp lực lên gân;
• Chườm lạnh: Hỗ trợ giảm viêm và giảm đau;
• Thuốc giảm đau, kháng viêm: Dùng theo hướng dẫn của bác sĩ;
• Vật lý trị liệu: Giúp cải thiện vận động và phục hồi chức năng cổ tay.

Điều trị phẫu thuật

Nếu các phương pháp bảo tồn không hiệu quả, phẫu thuật có thể được cân nhắc. Mục tiêu là giải phóng bao gân bị chèn ép, giúp gân trượt dễ dàng hơn. Đây là thủ thuật tương đối đơn giản và có tỷ lệ thành công cao.

Cách phòng tránh bệnh

Hội chứng De Quervain có thể phòng ngừa bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt:

• Tránh lặp lại một động tác cổ tay trong thời gian dài;
• Nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc;
• Sử dụng đúng tư thế khi cầm nắm hoặc bế trẻ;
• Tập các bài tập giãn cơ cổ tay;
• Hạn chế sử dụng điện thoại quá nhiều.

Đối với phụ nữ sau sinh, cần chú ý tư thế bế con và phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý để tránh quá tải cổ tay.

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đi khám sớm nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Đau cổ tay kéo dài nhưng không thuyên giảm;
• Cơn đau có xu hướng tăng dần theo thời gian;
• Khó cử động hoặc giảm khả năng cầm nắm;
• Cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày.

Dù không đe dọa tính mạng, hội chứng De Quervain có thể gây bất tiện trong các hoạt động đơn giản như cầm đồ, viết, mở nắp chai hay chăm sóc trẻ nhỏ. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng đau có thể kéo dài và làm giảm chất lượng cuộc sống. Vì vậy, thăm khám sớm sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và hạn chế biến chứng.

Hội chứng De Quervain là một bệnh lý viêm gân phổ biến do quá tải cổ tay, đặc biệt ở những người sử dụng tay nhiều trong công việc hoặc chăm sóc trẻ nhỏ. Mặc dù không nguy hiểm, bệnh có thể ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt nếu không được điều trị đúng cách. Hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm triệu chứng và điều chỉnh thói quen sinh hoạt là chìa khóa giúp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả hội chứng này.