7 cách giảm khói bụi và tác nhân ô nhiễm trong nhà để bảo vệ đường hô hấp

Ở trong nhà có thực sự tránh được ô nhiễm không khí?

Nhiều người cho rằng ở trong nhà sẽ tránh được khói bụi và ô nhiễm bên ngoài. Tuy nhiên, chính không gian sống cũng có thể tồn tại nhiều nguồn gây ô nhiễm như:

• Khói thuốc: Chứa nhiều hạt và chất gây ô nhiễm không khí.
• Khói từ nấu nướng: Có thể làm phát sinh hạt bụi và các khí gây ô nhiễm.
• Nấm mốc: Dễ phát triển ở nơi ẩm và phát tán bào tử vào không khí.
• Bụi và dị nguyên: Có thể chứa mạt bụi, phấn hoa, vảy da thú nuôi.
• Hóa chất gia dụng: Sơn, dung môi, chất tẩy rửa và một số sản phẩm tạo hương có thể phát thải VOC.
• Thiết bị đốt nhiên liệu: Có thể tạo ra chất ô nhiễm nếu sử dụng hoặc thông khí không phù hợp.

Đáng chú ý, theo WHO, khoảng 2,1 tỷ người trên thế giới vẫn nấu ăn bằng bếp lửa trần, bếp kém hiệu quả hoặc các nhiên liệu gây ô nhiễm như dầu hỏa, gỗ, than và chất thải nông nghiệp. Trong những ngôi nhà thông gió kém, nồng độ hạt mịn trong khói có thể cao gấp 100 lần mức cho phép. Những hạt nhỏ có thể đi sâu vào phổi, thậm chí đi vào máu. Vì vậy, ở trong nhà không đồng nghĩa với việc hoàn toàn tránh được ô nhiễm không khí.

7 cách kiểm soát nguồn ô nhiễm trong nhà

Kiểm soát nguồn phát là một trong những nguyên tắc quan trọng để cải thiện chất lượng không khí trong nhà. Thay vì chỉ xử lý chất ô nhiễm sau khi đã phát tán, gia đình có thể chủ động giảm chúng ngay từ nguồn bằng những biện pháp sau:

Không hút thuốc trong nhà

Không hút thuốc trong nhà và ô tô giúp hạn chế các thành viên khác tiếp xúc với khói thuốc thụ động, đồng thời loại bỏ một nguồn hạt và chất ô nhiễm đáng kể khỏi không gian sinh hoạt.

Kiểm soát độ ẩm và xử lý nấm mốc

Cần sửa chữa sớm những vị trí thấm hoặc rò rỉ nước, đồng thời giữ phòng tắm, nhà bếp và những khu vực dễ ẩm thông thoáng. Khi có nấm mốc, cần xử lý cả nấm mốc lẫn nguyên nhân gây ẩm để hạn chế tái phát.

Giảm bụi và dị nguyên tích tụ

Lau bụi bằng khăn ẩm và hút bụi định kỳ có thể hạn chế bụi phát tán trở lại không khí. Thảm, rèm cửa, chăn ga và đồ nội thất bọc vải là những vị trí dễ tích tụ bụi, vì vậy cũng cần được vệ sinh phù hợp.

Kiểm soát khói và khí thải khi nấu ăn

Khi nấu nướng, nên sử dụng quạt hút hoặc hệ thống thông khí đưa khí ra ngoài nếu có. Các thiết bị sử dụng nhiên liệu cần được lắp đặt, vận hành và bảo trì đúng cách nhằm hạn chế chất ô nhiễm tích tụ trong nhà.

Hạn chế nguồn phát VOC

Nên sử dụng sơn, dung môi, chất tẩy rửa và hóa chất gia dụng theo đúng hướng dẫn. Khi dùng sản phẩm có khả năng phát thải VOC, cần tăng thông gió phù hợp và đóng kín bao bì sau khi sử dụng.

Tăng thông gió hợp lý

Khi chất lượng không khí bên ngoài phù hợp, việc mở cửa hoặc tăng trao đổi không khí có thể giúp giảm nồng độ một số chất ô nhiễm trong nhà. Quạt hút ở bếp và phòng tắm cũng giúp đưa hơi ẩm và chất ô nhiễm ra ngoài.

Sử dụng thiết bị lọc không khí phù hợp

Máy lọc không khí hoặc bộ lọc trong hệ thống điều hòa, thông gió có thể hỗ trợ giảm một số hạt lơ lửng. Tuy nhiên, lọc không khí nên được xem là biện pháp bổ trợ, không thay thế cho việc kiểm soát nguồn phát và thông gió.

Ai cần đặc biệt chú ý đến chất lượng không khí trong nhà?

Ô nhiễm không khí trong nhà không chỉ gây khó chịu tạm thời mà còn có thể tác động đáng kể đến sức khỏe. Năm 2021, tình trạng này liên quan đến khoảng 2,9 triệu ca tử vong trên toàn cầu. Tiếp xúc kéo dài với ô nhiễm không khí trong nhà có liên quan đến nhiễm trùng đường hô hấp dưới, COPD, ung thư phổi, đồng thời còn liên quan đến bệnh tim thiếu máu cục bộ và đột quỵ. Một số nhóm cần chú ý hơn gồm:

• Trẻ nhỏ;
• Người lớn tuổi;
• Người mắc hen;
• Người mắc bệnh hô hấp mạn tính;
• Người thường xuyên ở trong nhà hoặc tiếp xúc với nguồn khói, khí thải.

7 cách giảm khói bụi và tác nhân ô nhiễm trong nhà để bảo vệ đường hô hấp tập trung vào những thay đổi đơn giản như hạn chế khói thuốc, kiểm soát ẩm mốc, vệ sinh bụi, giảm nguồn phát hóa chất và duy trì thông gió phù hợp. Chủ động kiểm soát các nguồn ô nhiễm ngay từ không gian sống sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm tiếp xúc với các tác nhân có thể ảnh hưởng đến hệ hô hấp.