Bệnh chân tay lạnh vào mùa đông: Nguyên nhân, biểu hiện và cách khắc phục

Chân tay lạnh vào mùa đông là hiện tượng bàn tay, bàn chân thường xuyên lạnh, tê buốt, thậm chí đau nhức khi nhiệt độ môi trường hạ thấp. Ở một số người, đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường do cơ thể co mạch để giữ nhiệt. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, xảy ra thường xuyên và không cải thiện dù đã giữ ấm kỹ, rất có thể đó là dấu hiệu của các vấn đề sức khỏe cần được quan tâm.

Nguyên nhân gây nên bệnh chân tay lạnh vào mùa đông

Nhiều người thường nghĩ tình trạng chân tay lạnh vào mùa đông chỉ là phản ứng bình thường của cơ thể trước thời tiết lạnh. Thế nhưng, hiện tượng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân tiềm ẩn về sức khỏe. Dưới đây là các nguyên nhân gây nên bệnh mà bạn không nên chủ quan:

Thiếu sắt, thiếu máu

Thiếu sắt là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng tay chân lạnh, đặc biệt rõ rệt khi nhiệt độ môi trường giảm thấp. Tình trạng thiếu sắt làm suy giảm quá trình tổng hợp hemoglobin - thành phần chính của hồng cầu, dẫn đến thiếu máu thiếu sắt. Khi lượng hồng cầu và khả năng vận chuyển oxy giảm, cơ thể có xu hướng ưu tiên phân phối máu đến các cơ quan trọng yếu như tim và não, trong khi lưu lượng máu đến các vùng xa như bàn tay, bàn chân bị hạn chế. Hậu quả là người bệnh dễ xuất hiện cảm giác lạnh, tê buốt, châm chích ở các chi.

Rối loạn tuần hoàn máu

Thời tiết lạnh khiến các mạch máu ngoại vi co lại để giữ nhiệt cho cơ thể. Nếu hệ tuần hoàn hoạt động kém, máu khó lưu thông đến tay chân, gây ra cảm giác lạnh kéo dài. Đây là lý do nhiều người dù đã mang tất, đeo găng tay vẫn không thấy ấm.

Huyết áp thấp

Người bị huyết áp thấp thường có lưu lượng máu đến các chi kém hơn bình thường. Khi trời lạnh, tình trạng này càng rõ rệt, gây ra hiện tượng tay chân lạnh, mệt mỏi, chóng mặt. Ngoài ra, căng thẳng kéo dài khiến cơ thể tiết nhiều hormone adrenaline, làm co mạch máu và giảm máu đến tay chân.

Đái tháo đường

Ở người mắc đái tháo đường, lượng đường trong máu cao có thể làm tổn thương thành mạch và dây thần kinh ngoại vi. Điều này khiến mạch máu bị thu hẹp, máu lưu thông kém, dẫn đến lạnh chân tay. Người bệnh còn có thể kèm theo cảm giác tê, ngứa ran, đau rát hoặc như kim châm ở bàn chân và ngón chân.

Các bệnh tự miễn như Lupus

Bệnh Lupus ban đỏ hệ thống có thể ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ ở da, đặc biệt là bàn tay và bàn chân. Khi mạch máu bị tổn thương, dòng máu lưu thông kém, gây ra hiện tượng lạnh, tím tái ở tay chân, nhất là khi tiếp xúc với thời tiết lạnh.

Biểu hiện khi chân tay bị lạnh

Người mắc bệnh thường có các biểu hiện sau:

• Bàn tay, bàn chân lạnh buốt ngay cả khi đã giữ ấm.
• Tê bì, châm chích, mất cảm giác ở đầu ngón tay, ngón chân.
• Da tay chân tái nhợt hoặc tím nhẹ khi trời lạnh.
• Đau nhức, cứng khớp khi nhiệt độ xuống thấp.
• Ở trường hợp nặng có thể xuất hiện nứt nẻ, cước tay chân hoặc nguy cơ tổn thương da do nhiễm lạnh.

Nếu các biểu hiện này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo mệt mỏi, chóng mặt, sụt cân, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân chính xác.

Cách khắc phục tình trạng chân tay lạnh vào mùa đông

Chân tay lạnh kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, thậm chí tiềm ẩn vấn đề sức khỏe. Dưới đây là cách khắc phục tình trạng chân tay lạnh vào mùa đông giúp cơ thể giữ ấm hiệu quả.

Giữ ấm đúng cách

Giữ ấm là biện pháp quan trọng hàng đầu. Nên đeo găng tay, đi tất, đội mũ và mặc quần áo đủ ấm khi trời lạnh. Tránh mặc đồ quá chật vì có thể cản trở lưu thông máu, khiến tay chân càng lạnh hơn.

Ngâm tay chân nước ấm

Ngâm tay chân trong nước ấm từ 15-20 phút mỗi ngày giúp giãn mạch, tăng tuần hoàn máu. Có thể thêm gừng tươi, muối hoặc thảo dược để tăng hiệu quả làm ấm và thư giãn.

Tập thể dục đều đặn

Vận động giúp thúc đẩy tuần hoàn máu và sinh nhiệt cho cơ thể. Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, giãn cơ, xoa bóp tay chân rất phù hợp trong mùa đông và giúp cải thiện rõ rệt tình trạng lạnh tay chân.

Bổ sung dinh dưỡng hợp lý

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chân tay lạnh vào mùa đông. Vì vậy, bạn nên bổ sung:

• Thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, trứng, rau xanh đậm.
• Vitamin nhóm B (B1, B2, B6, B12) giúp cải thiện chức năng thần kinh.
• Vitamin C, E giúp tăng cường sức đề kháng và bảo vệ mạch máu.
• Các thực phẩm giàu năng lượng giúp cơ thể sinh nhiệt tốt hơn.

Hạn chế ăn quá nhiều thực phẩm có tính lạnh như lê, mã thầy trong mùa đông.

Sử dụng thảo dược hỗ trợ làm ấm tay chân

Một số thảo dược dễ kiếm có thể hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu và làm ấm tay chân như:

• Ngải cứu: Ngâm chân với nước ngải cứu nấu cùng muối giúp giảm lạnh, giảm đau nhức.
• Gừng tươi: Có tác dụng làm ấm cơ thể, kích thích lưu thông máu.

Nếu đã áp dụng các biện pháp trên nhưng tình trạng chân tay lạnh không cải thiện, hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường như đau nhiều, tê kéo dài, thay đổi màu da, người bệnh nên đi khám tổng quát để được bác sĩ thăm khám, xác định nguyên nhân chính xác, tránh để tình trạng kéo dài gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Bệnh chân tay lạnh vào mùa đông không đơn thuần chỉ do thời tiết mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm biểu hiện và áp dụng các biện pháp khắc phục phù hợp sẽ giúp cải thiện tuần hoàn máu, giữ ấm cơ thể và bảo vệ sức khỏe toàn diện. Đừng chủ quan với tình trạng tay chân lạnh kéo dài, hãy lắng nghe cơ thể và chủ động chăm sóc sức khỏe ngay từ hôm nay để mùa đông luôn ấm áp và an toàn.