Có nên tắm nước lạnh vào mùa đông không? Lợi ích và lưu ý cần biết

Thực tế, tắm nước lạnh được nhiều người xem như một cách rèn luyện khả năng thích nghi của cơ thể. Khi da tiếp xúc với nước lạnh, cơ thể sẽ có những phản ứng sinh lý như co mạch, tăng nhịp thở và kích hoạt hệ thần kinh để giữ ấm. Chính những thay đổi này có thể mang lại một số lợi ích nhất định nếu thực hiện đúng cách.

Có nên tắm nước lạnh vào mùa đông?

Việc nên tắm nước lạnh vào mùa đông không là thắc mắc được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết lạnh dễ làm cơ thể suy giảm sức đề kháng. Theo các chuyên gia y tế, tắm nước lạnh vào mùa đông không hoàn toàn có hại, nhưng chỉ phù hợp với người trẻ, khỏe mạnh và thực hiện đúng cách.

Tắm nước lạnh còn được gọi là liệu pháp áp lạnh, từng được nhiều vận động viên sử dụng nhằm hỗ trợ phục hồi cơ thể và tăng cường thể lực. Khi cơ thể tiếp xúc với nước lạnh, hệ thần kinh sẽ được kích thích, mạch máu co lại rồi giãn nở trở lại, từ đó cải thiện tuần hoàn máu. Tuy nhiên, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột vào mùa đông có thể gây sốc nhiệt, đặc biệt ở những người có bệnh nền.

Vì vậy, tắm nước lạnh vào mùa đông có tốt hay không phụ thuộc vào thể trạng, thời điểm tắm và cách tắm. Nếu áp dụng thiếu khoa học, lợi bất cập hại và có thể gây cảm lạnh, viêm phổi hoặc thậm chí đột quỵ.

Tắm nước lạnh vào mùa đông mang lại lợi ích gì?

Trên thực tế, nếu được áp dụng đúng cách và phù hợp với thể trạng, tắm nước lạnh vào mùa đông có thể đem đến không ít tác động tích cực cho cơ thể, như:

Giúp tăng sự tỉnh táo và tập trung

Khi tiếp xúc với nước lạnh, cơ thể buộc phải hít thở sâu hơn để thích nghi, từ đó tăng lượng oxy cung cấp cho não. Điều này giúp tinh thần tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung và giảm cảm giác uể oải trong những ngày lạnh.

Tốt cho làn da và tóc

Mùa đông khiến da và tóc dễ khô hơn, đặc biệt nếu thường xuyên tắm nước nóng. Tắm nước lạnh giúp lỗ chân lông se khít, hạn chế mất độ ẩm tự nhiên của da, từ đó giúp da săn chắc, tóc ít xơ rối hơn.

Hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch

Nhiều nghiên cứu cho thấy, tắm nước lạnh giúp kích thích tuần hoàn máu đến các cơ quan nội tạng, hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Điều này giúp cơ thể thích nghi tốt với thời tiết lạnh, giảm nguy cơ mắc các bệnh cảm cúm thông thường.

Giảm đau cơ và viêm

Nước lạnh có tác dụng giảm viêm và giảm đau cơ, đặc biệt có lợi với những người thường xuyên vận động hoặc bị đau nhức cơ bắp trong mùa đông. Phương pháp được khuyến nghị là tắm nước ấm trước, sau đó kết thúc bằng nước lạnh trong thời gian ngắn.

Giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng

Tắm nước lạnh giúp giảm nồng độ axit uric và tăng glutathione, một chất chống oxy hóa quan trọng của cơ thể. Nhờ đó, tâm trạng được cải thiện, giảm stress và có thể hỗ trợ chống lại các triệu chứng trầm cảm nhẹ.

Đối tượng không nên tắm nước lạnh vào mùa đông

Dù mang lại một số lợi ích, không phải ai cũng phù hợp để tắm nước lạnh vào mùa đông. Các đối tượng sau cần đặc biệt tránh hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng:

• Người cao tuổi và trẻ nhỏ: Ở hai nhóm đối tượng này, cơ chế thích nghi và giữ ổn định nhiệt độ cơ thể còn hạn chế, khiến họ dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh. Việc tắm nước lạnh đột ngột có thể gây sốc nhiệt, làm tăng nhịp tim và huyết áp, tiềm ẩn nguy cơ tai biến.
• Người có hệ miễn dịch suy giảm: Những người đang bị cảm cúm, sốt, mắc bệnh hô hấp hoặc suy giảm miễn dịch cần tránh tắm nước lạnh vì dễ làm bệnh nặng hơn, kéo dài thời gian hồi phục.
• Người mắc bệnh tim mạch, huyết áp: Tắm nước lạnh khiến mạch máu co lại nhanh chóng, làm huyết áp tăng đột ngột. Với người có tiền sử bệnh tim, tăng huyết áp hoặc từng bị đột quỵ, việc này có thể gây biến chứng nguy hiểm.
• Người mắc bệnh hô hấp: Những người bị hen suyễn, viêm phế quản, viêm phổi hoặc bệnh Raynaud nên tránh tiếp xúc với nước lạnh vì có thể kích thích cơn co thắt đường thở, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Một số lưu ý cần nhớ khi tắm nước lạnh vào mùa đông

Để đảm bảo an toàn, nếu bạn muốn tắm nước lạnh vào mùa đông, hãy ghi nhớ những nguyên tắc quan trọng sau:

• Chỉ tắm khi thời tiết không quá lạnh: Nhiệt độ môi trường nên trên 20°C, ưu tiên những ngày có nắng ấm. Không nên tắm nước lạnh khi trời rét đậm, rét hại.
• Không tắm vào ban đêm hoặc sáng sớm: Thời điểm tốt nhất là buổi chiều hoặc tối sớm (trước 20 giờ). Tuyệt đối tránh tắm đêm vì đây là lúc nhiệt độ xuống thấp nhất, dễ gây đột quỵ.
• Không tắm khi vừa ăn no hoặc đang mệt: Sau khi ăn no, cơ thể cần tập trung máu cho tiêu hóa. Tắm nước lạnh lúc này có thể gây rối loạn tiêu hóa và chóng mặt. Hãy tắm sau ăn ít nhất 1-2 giờ.
• Bắt đầu từ từ, không đột ngột: Nên khởi động làm ấm cơ thể, có thể tắm nước ấm trước rồi hạ dần nhiệt độ. Thời gian tắm nước lạnh chỉ nên kéo dài vài phút, không quá 10-15 phút.
• Bổ sung nước và giữ ấm sau khi tắm: Uống một ly nước trước và sau khi tắm để ổn định huyết áp. Sau tắm cần lau khô người, sấy tóc và mặc quần áo ấm ngay để tránh nhiễm lạnh.

Có nên tắm nước lạnh vào mùa đông hay không phụ thuộc rất lớn vào thể trạng và cách thực hiện của mỗi người. Với người trẻ, khỏe mạnh và áp dụng đúng nguyên tắc, tắm nước lạnh có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như tăng miễn dịch, cải thiện tinh thần và giảm đau cơ. Tuy nhiên, với người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền, việc tắm nước lạnh vào mùa đông tiềm ẩn nhiều rủi ro và không được khuyến khích. Để đảm bảo an toàn, bạn nên lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng thói quen này trong mùa lạnh.