Cá bào là gì? Giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe bạn nên biết

Nhờ hàm lượng protein cao, ít chất béo cùng nhiều axit amin quan trọng, cá bào vừa giúp món ăn thêm đậm đà vừa hỗ trợ nâng cao giá trị dinh dưỡng trong khẩu phần ăn hằng ngày. Từ trẻ nhỏ, người lớn tuổi cho đến phụ nữ mang thai hay người đang theo đuổi lối sống ăn uống lành mạnh, cá bào đều có thể được sử dụng linh hoạt nếu dùng đúng cách và đúng liều lượng.

Cá bào là gì?

Cá bào là sản phẩm được làm từ cá ngừ đại dương (tên khoa học Katsuwonus pelamis), trải qua quá trình nấu chín, hun khói, phơi khô và lên men tự nhiên theo phương pháp truyền thống của Nhật Bản. Trong tiếng Nhật, cá bào được gọi là katsuobushi, còn trong tiếng Anh thường được biết đến với tên bonito flakes.

Điểm đặc biệt của cá bào nằm ở quy trình chế biến cực kỳ công phu. Cá ngừ sau khi được làm sạch sẽ được hấp chín, loại bỏ mỡ và xương, sau đó hun khói nhiều lần bằng gỗ sồi. Tiếp theo, cá được phun vi nấm Aspergillus glaucus để làm giảm độ ẩm và tăng giá trị dinh dưỡng. Sau nhiều tuần lặp lại quá trình này, miếng cá trở nên cứng, khô như gỗ và được gọi là karebushi hoặc honkarebushi.

Khi sử dụng, thanh cá khô sẽ được bào mỏng thành các lát màu hồng nâu nhạt. Loại cá bào mỏng, nhẹ, có hiện tượng chuyển động khi tiếp xúc với nhiệt được gọi là hana katsuo, rất phổ biến để rắc lên các món ăn Nhật Bản như takoyaki, okonomiyaki hay cơm hộp bento.

Thành phần dinh dưỡng mang lại từ cá bào

Không chỉ được yêu thích nhờ hương vị umami đặc trưng, cá bào còn là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, phù hợp với nhiều đối tượng từ người lớn tuổi, người ăn uống kém đến người đang theo đuổi chế độ ăn lành mạnh.

Giàu protein chất lượng cao

Cá bào chứa hàm lượng protein dồi dào, cung cấp nhiều axit amin thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp. Nguồn protein trong cá bào có đặc điểm dễ tiêu hóa, giúp hỗ trợ xây dựng và duy trì khối cơ, tăng cường thể lực. Nhờ đó, cá bào đặc biệt phù hợp với người cao tuổi, người đang trong giai đoạn phục hồi sức khỏe hoặc thường xuyên mệt mỏi, chán ăn.

Bổ sung vitamin và khoáng chất quan trọng

Trong cá bào có nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ thể, bao gồm:

• Canxi, phốt pho và vitamin D: Góp phần giúp xương và răng chắc khỏe, hỗ trợ phòng ngừa loãng xương.
• Kali: Giúp duy trì hoạt động ổn định của cơ bắp và hệ tim mạch.
• Vitamin E: Có tác dụng chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào và giảm nguy cơ xơ vữa động mạch.

Hàm lượng chất béo thấp, hỗ trợ lối sống ăn uống lành mạnh

Cá bào có tỷ lệ chất béo rất thấp, chỉ khoảng 3%, nên phù hợp với người đang giảm cân, duy trì vóc dáng hoặc theo đuổi chế độ ăn ít béo nhưng vẫn cần đảm bảo đủ năng lượng và dưỡng chất.

Giàu axit amin và hợp chất umami

Cá bào chứa axit inosinic, hợp chất tạo nên vị umami tự nhiên, giúp kích thích vị giác và làm món ăn trở nên ngon miệng hơn. Bên cạnh đó, 8 loại axit amin thiết yếu trong cá bào còn tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, góp phần duy trì làn da săn chắc, hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa.

Ăn cá bào có tốt không? Lợi ích đối với sức khỏe

Với nguồn dinh dưỡng phong phú và dễ hấp thu, cá bào là thực phẩm mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và với lượng hợp lý. Nhờ hàm lượng protein cao, ít chất béo cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu, cá bào phù hợp với nhiều đối tượng khác nhau trong chế độ ăn hằng ngày.

Cải thiện tiêu hóa và tăng cảm giác thèm ăn

Cá bào chứa hợp chất umami tự nhiên, giúp kích thích vị giác, tăng cảm giác thèm ăn và cải thiện bữa ăn trở nên ngon miệng hơn. Đây là lựa chọn phù hợp cho người ăn uống kém, người mới ốm dậy hoặc phụ nữ trong giai đoạn đầu thai kỳ thường gặp tình trạng buồn nôn, chán ăn. Bên cạnh đó, cá bào có kết cấu mỏng, dễ tiêu hóa, không gây cảm giác nặng bụng hay khó chịu cho hệ tiêu hóa.

Tốt cho xương khớp và răng

Nhờ cung cấp canxi, phốt pho và vitamin D, cá bào góp phần duy trì mật độ xương, hỗ trợ xương và răng chắc khỏe. Việc bổ sung cá bào trong chế độ ăn có thể giúp giảm nguy cơ loãng xương, đặc biệt ở người cao tuổi, phụ nữ sau sinh hoặc những người có nhu cầu canxi cao.

Hỗ trợ sức khỏe tim mạch và cân bằng dinh dưỡng

Cá bào là nguồn cung cấp protein chất lượng cao và có hàm lượng chất béo thấp. Khi được sử dụng thay thế cho các nguồn protein giàu chất béo bão hòa, cá bào có thể góp phần vào chế độ ăn lành mạnh cho tim mạch. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng trực tiếp chứng minh việc tiêu thụ cá bào giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Một số thành phần như acid amin và các hợp chất tạo vị umami (ví dụ inosinic acid) có vai trò trong chuyển hóa tế bào, nhưng không nên xem cá bào là thực phẩm có tác dụng chống oxy hóa mạnh hoặc bảo vệ mạch máu theo nghĩa điều trị.

Ngoài ra, do là sản phẩm cá biển chế biến và sấy khô, cá bào có thể chứa hàm lượng natri tương đối cao, vì vậy cần sử dụng điều độ, đặc biệt ở người có tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch.

Phù hợp với nhiều chế độ ăn uống lành mạnh

Với hàm lượng chất béo thấp, giàu đạm và khoáng chất, cá bào phù hợp cho người đang kiểm soát cân nặng, người tập luyện thể thao hoặc những ai theo đuổi chế độ dinh dưỡng cân bằng. Khi được sử dụng đúng cách, cá bào không chỉ giúp tăng hương vị món ăn mà còn góp phần nâng cao chất lượng dinh dưỡng trong bữa ăn hằng ngày.

Cá bào là thực phẩm truyền thống của Nhật Bản, không chỉ giúp món ăn thêm đậm đà mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhờ hàm lượng protein cao, ít béo và giàu vitamin, khoáng chất. Khi sử dụng đúng cách, cá bào có thể trở thành lựa chọn dinh dưỡng lành mạnh cho cả gia đình. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ cá bào là gì, giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe mà thực phẩm này mang lại.