Công dụng của lutein là gì? Những thực phẩm nào có chứa lutein?

Khi tỷ lệ cận thị, thoái hóa điểm vàng và các vấn đề thị lực ngày càng gia tăng, việc chăm sóc mắt từ sớm trở nên rất quan trọng. Lutein được xem là một trong những dưỡng chất nổi bật giúp bảo vệ mắt và mang lại nhiều lợi ích toàn thân. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ công dụng của lutein cũng như nguồn thực phẩm giàu lutein nên bổ sung hằng ngày.

Công dụng của lutein

Lutein là một sắc tố hữu cơ thuộc nhóm carotenoid, có cấu trúc tương tự beta-carotene và vitamin A. Hoạt chất này tập trung nhiều ở võng mạc, đặc biệt là điểm vàng, vùng giúp mắt nhìn rõ chi tiết. Một số công dụng của lutein như:

Hỗ trợ sức khỏe mắt

Một trong những công dụng của lutein được nghiên cứu nhiều nhất là bảo vệ thị lực. Lutein hoạt động như một “bộ lọc ánh sáng xanh” tự nhiên trong mắt. Lutein tập trung tại điểm vàng của võng mạc, nơi chịu trách nhiệm giúp chúng ta nhìn rõ khi đọc sách, lái xe hoặc sử dụng điện thoại. Hoạt chất này có khả năng:

• Hấp thụ ánh sáng xanh năng lượng cao từ màn hình điện tử và ánh nắng mặt trời;
• Giảm tổn thương do stress oxy hóa gây ra bởi các gốc tự do;
• Bảo vệ tế bào võng mạc khỏi lão hóa sớm.

Việc bổ sung lutein có thể giúp làm chậm tiến triển của thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực ở người lớn tuổi. Ngoài ra, lutein còn có thể hỗ trợ giảm nguy cơ đục thủy tinh thể, tình trạng làm mờ thủy tinh thể khiến thị lực suy giảm theo thời gian.

Hỗ trợ cải thiện chức năng nhận thức

Không chỉ tập trung ở mắt, lutein còn được tìm thấy trong não bộ. Một số nghiên cứu quan sát cho thấy nồng độ lutein trong máu và mô não có liên quan đến khả năng ghi nhớ và xử lý thông tin. Não bộ cũng chịu tác động của stress oxy hóa tương tự như mắt. Lutein với đặc tính chống oxy hóa có thể góp phần bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ duy trì chức năng não. Một số lợi ích tiềm năng bao gồm:

• Hỗ trợ cải thiện trí nhớ ngắn hạn;
• Tăng khả năng tập trung;
• Góp phần duy trì chức năng nhận thức ở người cao tuổi.

Dù cần thêm nhiều nghiên cứu để khẳng định chắc chắn, các kết quả hiện tại cho thấy lutein có thể đóng vai trò hỗ trợ sức khỏe não bộ, đặc biệt trong quá trình lão hóa.

Giảm tác động của cholesterol LDL

LDL cholesterol thường được gọi là “cholesterol xấu” vì khi tăng cao có thể làm tích tụ mảng bám trong thành mạch máu. Tình trạng này lâu dài có thể dẫn đến bệnh tim mạch.

Lutein có đặc tính chống oxy hóa, giúp hạn chế quá trình oxy hóa LDL, một bước quan trọng trong hình thành mảng xơ vữa. Trước khi LDL bị oxy hóa, nguy cơ tổn thương thành mạch có thể được giảm bớt.

Một số nghiên cứu dịch tễ học cho thấy người có mức lutein cao trong máu có xu hướng ít bị xơ vữa động mạch hơn. Tuy nhiên, lutein không thay thế thuốc điều trị rối loạn mỡ máu mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong chế độ ăn lành mạnh.

Hỗ trợ bảo vệ làn da

Bên cạnh mắt và não bộ, làn da cũng được hưởng lợi từ lutein. Tia cực tím (UV) từ ánh nắng có thể tạo ra các gốc tự do, làm tổn thương collagen và thúc đẩy lão hóa da. Lutein có thể giúp:

• Giảm tổn thương da do tia UV;
• Hỗ trợ duy trì độ đàn hồi của da;
• Góp phần làm chậm quá trình lão hóa.

Một số nghiên cứu cho thấy bổ sung lutein kết hợp với zeaxanthin có thể cải thiện độ ẩm và độ đàn hồi da. Tuy nhiên, lutein không thể thay thế kem chống nắng hoặc các biện pháp bảo vệ da truyền thống.

Những lưu ý cần biết khi bổ sung lutein

Mặc dù công dụng của lutein rất đa dạng, việc bổ sung cần được thực hiện hợp lý để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Trước khi sử dụng thực phẩm chức năng chứa lutein, bạn nên cân nhắc các điểm sau:

• Ưu tiên bổ sung qua thực phẩm tự nhiên;
• Không lạm dụng liều cao;
• Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên tham khảo ý kiến bác sĩ;
• Người có bệnh lý mạn tính hoặc đang dùng thuốc điều trị nên hỏi ý kiến chuyên gia y tế;
• Kết hợp chế độ ăn giàu chất béo lành mạnh để tăng khả năng hấp thu.
• Không xem lutein là “thuốc chữa bệnh”, lutein chỉ có vai trò hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.

Nhìn chung, bổ sung lutein nên dựa trên một chế độ ăn cân đối và lối sống lành mạnh. Việc duy trì thói quen ăn uống khoa học mỗi ngày sẽ mang lại lợi ích bền vững hơn so với việc tập trung vào một dưỡng chất đơn lẻ.

Những thực phẩm nào có chứa lutein?

Lutein có nhiều trong các thực phẩm quen thuộc hằng ngày. Việc bổ sung từ thực phẩm tự nhiên vừa an toàn vừa mang lại thêm nhiều vitamin và khoáng chất khác. Dưới đây là những nguồn giàu lutein bạn nên cân nhắc đưa vào thực đơn:

• Cải xoăn;
• Rau bina (rau chân vịt);
• Bắp (ngô);
• Lòng đỏ trứng;
• Bông cải xanh;
• Đậu Hà Lan;

Để tối ưu hấp thu, bạn nên chế biến rau ở mức vừa phải, tránh nấu quá lâu làm mất dưỡng chất. Kết hợp rau xanh với một lượng nhỏ dầu thực vật sẽ giúp cơ thể hấp thu lutein hiệu quả hơn.

Công dụng của lutein không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ mắt mà còn hỗ trợ sức khỏe não bộ, tim mạch và làn da. Lutein là một dưỡng chất quan trọng trong chế độ ăn lành mạnh và cân đối. Bạn có thể ưu tiên bổ sung lutein từ rau xanh đậm, trứng và các loại thực phẩm tự nhiên. Khi cần dùng viên bổ sung, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế để đảm bảo phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.