Hiểu chỉ số huyết áp: Nhầm lẫn nhỏ, hậu quả lớn

Tâm thu và tâm trương: Hai chỉ số cần được hiểu đúng

Khi bạn nhìn thấy kết quả như 120/80 mmHg, con số phía trước (120) là huyết áp tâm thu, còn phía sau (80) là huyết áp tâm trương.

Huyết áp tâm thu phản ánh áp lực khi tim co bóp, tưới máu các cơ quan. Trong khi đó, huyết áp tâm trương là áp lực khi tim nghỉ giữa các nhịp đập. Hai chỉ số này giống như “lúc tim làm việc” và “lúc tim nghỉ ngơi”.

Điều đáng nói là nhiều người chỉ quan tâm đến số trên mà bỏ qua số dưới. Thực tế, cả hai đều quan trọng và có thể cảnh báo những vấn đề khác nhau của hệ tim mạch.

Vì sao nhiều người hiểu sai về huyết áp?

Không ít người cho rằng chỉ cần “không chóng mặt” là huyết áp bình thường. Có người lại chỉ lo khi huyết áp tăng cao rõ rệt, mà không biết rằng tăng âm thầm mới là nguy hiểm nhất.

Một tâm lý phổ biến là thấy chỉ số “gần bình thường” thì chủ quan. Ví dụ 135/85 mmHg thường bị bỏ qua, trong khi đây thuộc nhóm tiền tăng huyết áp (theo VSH/VNHA 2024)

Việc không theo dõi huyết áp định kỳ và điều chỉnh lối sống kịp thời có thể khiến bệnh tiến triển âm thầm.

Đọc chỉ số huyết áp sao cho đúng?

Nếu huyết áp tâm thu cao, thành mạch đang chịu áp lực lớn mỗi khi tim co bóp. Điều này lâu dài có thể làm tổn thương mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ.

Ngược lại, nếu huyết áp tâm trương cao, áp lực động mạch trong thì tâm trương luôn ở mức cao, khiến tim phải làm việc nhiều hơn ngay cả khi nghỉ.

Một số ngưỡng bạn nên ghi nhớ:

• Huyết áp bình thường: < 120/70 mmHg;
• Tiền tăng huyết áp: 130 - 139/70 - 89 mmHg
• Tăng huyết áp: ≥ 140/90 mmHg.

Điều quan trọng là không chỉ nhìn một lần đo. Huyết áp có thể dao động theo thời điểm, cảm xúc, hoặc hoạt động thể chất.

Khi nào cần lo lắng và đi khám?

Nếu bạn đo huyết áp cao liên tục trong nhiều ngày, đừng chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám. Tăng huyết áp thường được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì ít biểu hiện rõ ràng.

Những dấu hiệu như đau đầu vùng gáy, chóng mặt, hồi hộp hoặc nhìn mờ có thể xuất hiện, nhưng không phải lúc nào cũng có.

Đặc biệt, nếu chỉ số vượt 180/120 mmHg, đây là tình trạng nguy cấp, cần được xử trí y tế ngay để tránh biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ hoặc suy tim.

Làm gì để kiểm soát huyết áp từ sớm?

Việc kiểm soát huyết áp không bắt đầu từ thuốc, mà từ những thói quen hàng ngày.

Giảm muối trong bữa ăn, duy trì cân nặng hợp lý và vận động đều đặn có thể giúp hạ huyết áp một cách tự nhiên. Chỉ cần đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày cũng đã tạo khác biệt rõ rệt.

Ngoài ra, hạn chế căng thẳng và ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng. Nhiều người trẻ có huyết áp cao chỉ vì áp lực công việc kéo dài.

Nếu bạn đã được chẩn đoán tăng huyết áp, hãy tuân thủ điều trị và theo dõi tại nhà. Một máy đo huyết áp cá nhân có thể giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch.