Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.
29/11/2025
Mặc định
Lớn hơn
Từ lâu, các cách trị cảm cúm bằng phương pháp dân gian hiệu quả bằng nguyên liệu có sẵn trong bếp như gừng, tỏi, lá tía tô, sả hay mật ong... được rất nhiều người áp dụng. Các biện pháp này không chỉ đơn giản, tiết kiệm mà còn mang lại cảm giác dễ chịu, giúp cơ thể ấm lên, thông thoáng đường thở và giảm bớt mệt mỏi.
Bên cạnh thuốc điều trị, nhiều người có xu hướng lựa chọn các phương pháp dân gian vì sự lành tính, dễ thực hiện và phù hợp với nhiều đối tượng. Những mẹo trị cảm cúm bằng phương pháp dân gian như uống gừng mật ong, xông lá hay ăn cháo giải cảm có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng và hỗ trợ cơ thể hồi phục tự nhiên.
Hiệu quả của các phương pháp dân gian trong điều trị cảm cúm phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm mức độ nghiêm trọng của bệnh, thể trạng của người bệnh và phương pháp dân gian được áp dụng.
Một số phương pháp có thể giúp giảm nhẹ triệu chứng, trong khi những phương pháp khác có thể không hiệu quả hoặc thậm chí gây hại. Ví dụ, việc xông hơi bằng các loại lá như lá xông, lá bưởi có thể giúp thông mũi, giảm nghẹt mũi, nhưng cần cẩn trọng để tránh bị bỏng. Do đó, trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp dân gian nào, cần tìm hiểu kỹ thông tin và tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Bạn cũng cần lưu ý rằng những mẹo dân gian này chỉ có tác dụng hỗ trợ, giúp cơ thể thoải mái hơn chứ không thể tiêu diệt virus cúm hay rút ngắn hoàn toàn thời gian mắc bệnh. Virus cúm A/B có khả năng gây biến chứng, nhất là ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền. Vì vậy, các biện pháp dân gian không thể thay thế thuốc điều trị đặc hiệu hoặc vắc xin phòng ngừa.
Nếu người bệnh bị sốt cao kéo dài, ho nhiều, khó thở, đau ngực, cơ thể suy kiệt hoặc triệu chứng không thuyên giảm sau vài ngày, bạn cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị đúng cách. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, làm tăng nguy cơ viêm phổi hay các biến chứng nguy hiểm khác.
Các mẹo dân gian từ lâu đã được nhiều gia đình áp dụng để hỗ trợ làm giảm triệu chứng cảm cúm nhờ ưu điểm an toàn, lành tính và dễ thực hiện. Mặc dù không thay thế hoàn toàn thuốc điều trị, những phương pháp này có thể giúp cơ thể nhanh hồi phục và giảm khó chịu trong những ngày bị ốm.
Cháo hành là món ăn giải cảm quen thuộc trong dân gian. Hành lá chứa tinh dầu có tính sát khuẩn nhẹ, hỗ trợ thông mũi, giảm nghẹt thở và kích thích tiết mồ hôi, đây là yếu tố quan trọng giúp cơ thể đào thải độc tố. Cháo nóng lại dễ tiêu hóa, phù hợp cho người mệt mỏi, chán ăn.
Khi nấu cháo, có thể thêm vài lát gừng để tăng hiệu quả giữ ấm và cải thiện tuần hoàn máu. Dù hiệu quả tốt với triệu chứng nhẹ, người bệnh vẫn cần bổ sung nước và nghỉ ngơi đầy đủ.

Tía tô là vị thuốc có tác dụng làm ấm cơ thể, kích thích ra mồ hôi và giảm sốt nhẹ. Khi ăn cháo tía tô nóng, cơ thể được kích thích đào thải độc tố, giúp giảm đau mỏi và cải thiện tình trạng nghẹt mũi. Đây là món ăn dễ thực hiện và phù hợp khi vừa mới phát bệnh.
Bạc hà có chứa menthol hoạt chất giúp làm thông thoáng đường thở, giảm nghẹt mũi và làm mát cổ họng. Bạn có thể nấu nước bạc hà uống ấm hoặc dùng để xông hơi. Hơi nước chứa tinh dầu bạc hà giúp làm loãng dịch nhầy, mang lại cảm giác dễ thở hơn.
Gừng có tính ấm, giúp tán hàn, giảm ho, giảm nghẹt mũi và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Mật ong lại có đặc tính kháng khuẩn nhẹ và giúp làm dịu niêm mạc họng. Khi kết hợp hai nguyên liệu này, thức uống sẽ giúp giảm ho, giữ ấm cơ thể và cải thiện tình trạng viêm họng. Chỉ cần đun vài lát gừng trong nước, để ấm rồi thêm mật ong là có thể sử dụng.

Chanh giàu vitamin C, chất chống oxy hóa giúp tăng đề kháng và hỗ trợ cơ thể chống lại virus cúm. Khi pha chanh với mật ong và nước ấm, hỗn hợp này không chỉ làm dịu họng mà còn hỗ trợ giảm các triệu chứng như đau rát cổ, ngạt mũi và mệt mỏi. Đây là biện pháp phổ biến, đặc biệt phù hợp uống vào buổi sáng hoặc trước khi ngủ.
Ngải cứu có tính ấm, giúp giảm đau đầu, mệt mỏi và cải thiện tuần hoàn máu. Nấu nước ngải cứu uống hoặc sử dụng nước này để xông hơi giúp cơ thể ra mồ hôi, giảm nghẹt mũi và hỗ trợ tiêu độc. Tuy nhiên, phụ nữ mang thai và người có bệnh gan không nên dùng quá nhiều.
Tỏi chứa allicin, hoạt chất có tác dụng kháng khuẩn và hỗ trợ tăng cường miễn dịch. Khi ngâm tỏi trong mật ong, hỗn hợp trở nên dễ uống hơn và mang lại hiệu quả giảm ho, giảm nghẹt mũi tốt. Người bệnh có thể ăn trực tiếp hoặc pha với nước ấm. Dù vậy, người có dạ dày yếu nên sử dụng thận trọng.
Xông lá là phương pháp giúp cơ thể nhanh chóng cảm thấy nhẹ nhõm. Các loại lá thường dùng như sả, tía tô, bạc hà, chanh, gừng… Khi đun với nước nóng, tinh dầu từ lá theo hơi nước bay lên, giúp làm thông thoáng đường mũi, hỗ trợ đào thải độc tố qua mồ hôi. Sau khi xông, cần giữ ấm cơ thể và tránh gió lùa.

Cúc tần có tính ấm, giúp hạ sốt, giảm đau nhức và làm tăng tiết mồ hôi. Có thể nấu lá cúc tần để uống hoặc đun nước xông. Kết hợp cúc tần với lá bưởi, lá sả, tía tô sẽ tăng hiệu quả giải cảm.
Kinh giới là dược liệu có tác dụng làm ra mồ hôi, giải cảm và giảm ho. Người bệnh có thể sắc kinh giới để uống hoặc dùng lá kinh giới kết hợp với gừng, tía tô để xông hơi. Sau khi sử dụng, nên nghỉ ngơi và uống nước ấm để cơ thể hồi phục nhanh hơn.
Các chuyên gia đánh giá rằng những phương pháp trị cảm cúm theo dân gian vẫn được nhiều người tin dùng có cả ưu và nhược điểm.
Các ưu điểm của phương pháp dân gian:
Tuy vậy, trị cảm cúm bằng các mẹo dân gian cũng tồn tại không ít hạn chế:
Do đó, phương pháp dân gian có thể sử dụng như một giải pháp hỗ trợ, nhưng không nên thay thế hoàn toàn cho hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Khi triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám kịp thời để đảm bảo an toàn và tránh nguy hiểm.
Khi áp dụng các cách trị cảm cúm bằng phương pháp dân gian, người bệnh cần tuân thủ một số nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn và đạt được hiệu quả như mong muốn:

Cần đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
Sốt cao không hạ:
Khó thở, đau tức ngực:
Ho dai dẳng, đờm bất thường:
Dấu hiệu mất nước:
Lơ mơ, giảm ý thức:
Những đối tượng cần đặc biệt thận trọng:
Dấu hiệu cảnh báo ở nhóm nguy cơ cao:
Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào, cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
Để giảm nguy cơ mắc cúm và các bệnh lý đường hô hấp, mỗi người nên chủ động áp dụng những biện pháp phòng ngừa sau:

Để bảo vệ bản thân và gia đình trong suốt mùa dịch, bạn nên chủ động tiêm vắc xin cúm càng sớm càng tốt. Trung tâm Tiêm chủng Long Châu luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn với quy trình tiêm an toàn, đội ngũ chuyên môn tận tâm và nguồn vắc xin chính hãng, được bảo quản đúng chuẩn. Bạn hãy đến ngay Trung tâm Tiêm chủng Long Châu gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng kịp thời nhé!
Các mẹo trị cảm cúm bằng phương pháp dân gian có thể mang lại hiệu quả hỗ trợ đáng kể, giúp giảm nhẹ triệu chứng và rút ngắn quá trình hồi phục. Tuy nhiên, chúng không thay thế hoàn toàn cho các phương pháp điều trị y khoa, đặc biệt khi bệnh kéo dài hoặc có dấu hiệu trở nặng. Vì vậy, khi áp dụng các mẹo dân gian, người bệnh nên lắng nghe cơ thể, kết hợp chế độ nghỉ ngơi hợp lý và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần thiết.
Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh
Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.