Những sai lầm phổ biến khiến người gầy cũng bị gan nhiễm mỡ

Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ chỉ xảy ra ở người thừa cân hoặc béo phì. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít người có vóc dáng gầy vẫn được chẩn đoán mắc bệnh này. Nguyên nhân thường đến từ chế độ ăn uống, lối sống và các rối loạn chuyển hóa tiềm ẩn. Cùng tìm hiểu những sai lầm phổ biến này để phòng ngừa gan nhiễm mỡ ngay cả khi cân nặng đang ở mức bình thường.

Vì sao người gầy vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ là tình trạng chất béo tích tụ quá mức trong tế bào gan. Mặc dù thường gặp ở người thừa cân, béo phì, người gầy vẫn có thể mắc bệnh. Nguyên nhân là bởi gan nhiễm mỡ không chỉ liên quan đến cân nặng mà còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như chế độ ăn nhiều đường và chất béo, ít vận động, kháng insulin, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, yếu tố di truyền và các rối loạn chuyển hóa khác. Vì vậy, ngay cả khi có chỉ số BMI bình thường hoặc thấp, một người vẫn có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ nếu tồn tại các yếu tố nguy cơ này.

Sai lầm phổ biến khiến người gầy cũng bị gan nhiễm mỡ

Trên thực tế, nhiều thói quen sinh hoạt và rối loạn chuyển hóa cũng có thể khiến người gầy tích tụ mỡ trong gan mà không hề hay biết.

Ăn nhiều đường và tinh bột tinh chế

Nhiều người gầy cho rằng mình không cần kiêng đồ ngọt vì không lo tăng cân. Tuy nhiên, đây là một quan niệm sai lầm. Khi tiêu thụ quá nhiều đường, đặc biệt là fructose trong nước ngọt, trà sữa hay bánh kẹo, gan sẽ chuyển phần năng lượng dư thừa thành chất béo và tích tụ trong tế bào gan. Ngoài ra, việc ăn nhiều cơm trắng, bánh mì trắng và các loại tinh bột tinh chế cũng làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Ít vận động

Không ít người có vóc dáng gầy nhưng dành phần lớn thời gian để ngồi làm việc, học tập hoặc ít tập thể dục. Lối sống ít vận động làm giảm khả năng sử dụng chất béo của cơ thể, từ đó thúc đẩy mỡ tích tụ ở gan và các cơ quan nội tạng. Duy trì hoạt động thể lực đều đặn giúp cải thiện chuyển hóa và giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Uống nhiều rượu bia

Rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan. Việc uống rượu thường xuyên có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan và xơ gan, bất kể người đó gầy hay béo. Vì vậy, cân nặng bình thường không đồng nghĩa với việc gan được bảo vệ khỏi tác hại của rượu.

Thức khuya, ngủ không đủ giấc

Ngủ ít hoặc thường xuyên thức khuya có thể làm rối loạn hormone điều hòa chuyển hóa, tăng nguy cơ kháng insulin và thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan. Ngoài ra, thức khuya còn khiến nhiều người có xu hướng ăn đêm hoặc lựa chọn thực phẩm nhiều năng lượng, làm tăng thêm gánh nặng cho gan.

Chủ quan vì nghĩ "gầy là khỏe"

Gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu thường không gây triệu chứng rõ rệt. Nhiều người gầy vì cảm thấy sức khỏe bình thường nên không khám sức khỏe định kỳ. Chỉ đến khi siêu âm hoặc xét nghiệm mới phát hiện gan đã bị tích tụ mỡ hoặc men gan tăng. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường về chức năng gan, mỡ máu và đường huyết.

Giảm cân hoặc ăn kiêng không khoa học

Một số người duy trì chế độ ăn quá khắt khe, bỏ bữa hoặc giảm cân quá nhanh để giữ vóc dáng. Những thói quen này có thể làm tăng huy động chất béo về gan, từ đó khiến tình trạng gan nhiễm mỡ nặng hơn. Chế độ ăn cân đối và giảm cân hợp lý vẫn là lựa chọn tốt hơn cho sức khỏe gan.

Bỏ qua các rối loạn chuyển hóa

Nhiều người cho rằng chỉ người thừa cân mới mắc đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu. Thực tế, người gầy vẫn có thể bị kháng insulin, đái tháo đường type 2 hoặc rối loạn lipid máu. Đây đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ dù chỉ số BMI vẫn ở mức bình thường.

Làm gì để phòng ngừa gan nhiễm mỡ?

Dù gầy hay thừa cân, việc duy trì lối sống lành mạnh vẫn là chìa khóa giúp bảo vệ lá gan và giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ. Bạn nên:

• Xây dựng chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm lành mạnh.
• Hạn chế đồ uống có đường, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều chất béo bão hòa và tinh bột tinh chế.
• Duy trì hoạt động thể chất đều đặn, với ít nhất 150 phút vận động cường độ trung bình mỗi tuần.
• Hạn chế hoặc tránh uống rượu bia để giảm gánh nặng cho gan.
• Ngủ đủ 7 - 9 giờ mỗi đêm, tránh thức khuya kéo dài và kiểm soát căng thẳng.
• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh gan, nhằm phát hiện sớm gan nhiễm mỡ và các rối loạn chuyển hóa để điều trị kịp thời.

Những sai lầm khiến người gầy cũng bị gan nhiễm mỡ chủ yếu xuất phát từ lối sống và các rối loạn chuyển hóa, chứ không chỉ liên quan đến cân nặng. Thói quen ăn nhiều đường, ít vận động, uống rượu bia, thức khuya hoặc bỏ qua việc khám sức khỏe định kỳ đều có thể làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan. Vì vậy, duy trì chế độ ăn uống khoa học, vận động thường xuyên và kiểm tra sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ lá gan và phòng ngừa các biến chứng lâu dài.