RSV có thể khiến trẻ khỏe mạnh trở nặng, phải vào hồi sức

Mỗi năm khoảng 2,2 triệu trẻ dưới 1 tuổi nhập viện do RSV

Tại hội thảo về bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) ở trẻ dưới 1 tuổi diễn ra tại TP.HCM tháng 8/2026, các chuyên gia cảnh báo gánh nặng của loại virus này vẫn ở mức cao, đặc biệt trong năm đầu đời.

RSV là tác nhân phổ biến gây nhiễm trùng đường hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ. Thông tin được công bố tại hội thảo cho thấy RSV liên quan đến hơn 60% trường hợp nhiễm trùng hô hấp cấp tính ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trên toàn cầu.

Ước tính mỗi năm, khoảng 2,2 triệu trẻ dưới 1 tuổi phải nhập viện do RSV và khoảng 66.300 trẻ tử vong trên toàn cầu. Điều đáng lưu ý là nguy cơ bệnh nặng không chỉ giới hạn ở trẻ sinh non, mắc bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch. Trẻ trước đó khỏe mạnh vẫn có thể phải nhập viện khi nhiễm RSV.

Các nghiên cứu cũng cho thấy gánh nặng ở nhóm trẻ khỏe mạnh không hề nhỏ. Một nghiên cứu đoàn hệ tại châu Âu ghi nhận khoảng 1 trong 56 trẻ sinh đủ tháng, khỏe mạnh phải nhập viện vì RSV trong năm đầu đời, trong đó nguy cơ cao nhất tập trung ở những tháng đầu sau sinh.

Vì sao trẻ khỏe mạnh vẫn có thể chuyển nặng?

Trẻ dưới 1 tuổi có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện nên khả năng đáp ứng với RSV còn hạn chế. Đồng thời, đường thở của trẻ nhỏ hẹp hơn người lớn; khi niêm mạc viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, tình trạng tắc nghẽn có thể xảy ra nhanh chóng.

Vì vậy, trẻ ban đầu chỉ có biểu hiện giống cảm lạnh nhưng sau đó có thể xuất hiện khó thở và tổn thương đường hô hấp dưới. Một nghiên cứu ghi nhận khoảng 34% trẻ nhập viện do RSV được điều trị tại khoa hồi sức tích cực và 9,3% cần thở máy xâm lấn.

Năm đầu đời là giai đoạn cần đặc biệt chú ý bảo vệ trẻ khỏi RSV, không chỉ trong 6 tháng đầu mà cả nhóm từ 6 - 12 tháng tuổi.

Cha mẹ cần nhận biết sớm dấu hiệu trẻ trở nặng

RSV thường khởi đầu với các biểu hiện tương tự nhiễm virus đường hô hấp thông thường. Tuy nhiên, cha mẹ cần theo dõi sát nếu trẻ xuất hiện:

• Ho tăng dần, khò khè hoặc thở nhanh.
• Co lõm lồng ngực, khó thở, thở gắng sức.
• Bú kém, bỏ bú hoặc khó ăn uống.
• Mệt nhiều, phản ứng kém hơn bình thường.
• Tím môi, tím đầu chi hoặc có cơn ngừng thở.

Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 6 tháng tuổi, cần được đưa đến cơ sở y tế sớm khi có dấu hiệu khó thở, bú kém rõ rệt hoặc tình trạng toàn thân xấu đi. CDC Mỹ cũng xác định trẻ càng nhỏ tuổi thì nguy cơ mắc RSV nặng càng cao.

RSV chính thức thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm phải giám sát

Một thay đổi đáng chú ý trong năm 2026 là từ ngày 01/7/2026, Quyết định số 1965/QĐ-BYT của Bộ Y tế có hiệu lực, ban hành danh mục mới các bệnh truyền nhiễm. Theo thông tin công bố từ cơ quan quản lý và các nguồn chính thống, bệnh do RSV được đưa vào nhóm B, thuộc diện cần giám sát và báo cáo.

Phụ huynh nên duy trì vệ sinh tay, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người có triệu chứng hô hấp và trao đổi với nhân viên y tế về các biện pháp dự phòng phù hợp. Hiện các giải pháp dự phòng RSV có thể gồm vắc xin RSV cho phụ nữ mang thai và kháng thể đơn dòng cho trẻ ở nhóm tuổi phù hợp.

RSV có thể gây bệnh nặng ngay cả ở trẻ sinh đủ tháng và trước đó khỏe mạnh. Việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, đưa trẻ đi khám kịp thời và chủ động trao đổi với cơ sở y tế về các biện pháp dự phòng là những bước quan trọng để giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng trong năm đầu đời.