Rửa vết khâu tầng sinh môn bằng gì để nhanh lành, tránh nhiễm trùng?

Sau sinh thường, nhiều phụ nữ phải trải qua thủ thuật rạch và khâu tầng sinh môn. Đây là vùng nhạy cảm, dễ đau rát và có nguy cơ nhiễm trùng nếu chăm sóc sai cách. Trong đó, rửa vết khâu tầng sinh môn như thế nào cho đúng là yếu tố quyết định tốc độ hồi phục. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ cách chăm sóc vết khâu theo hướng an toàn, khoa học và được khuyến cáo bởi các chuyên gia y tế.

Rửa vết khâu tầng sinh môn bằng gì là an toàn?

Nguyên tắc quan trọng nhất khi vệ sinh vết khâu tầng sinh môn sau sinh là làm sạch nhẹ nhàng, không gây kích ứng và không làm tổn thương mô đang hồi phục. Việc lựa chọn dung dịch rửa phù hợp sẽ giúp hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, giảm đau rát và hỗ trợ vết khâu nhanh lành hơn.

Những dung dịch được đánh giá là an toàn và phù hợp để rửa vết khâu tầng sinh môn bao gồm:

Nước muối sinh lý (NaCl 0,9%)

Nước muối sinh lý là lựa chọn được sử dụng phổ biến trong chăm sóc vết thương nhờ khả năng làm sạch nhẹ, không gây xót và không làm thay đổi môi trường tự nhiên của da. Với vết khâu tầng sinh môn, nước muối sinh lý giúp loại bỏ dịch tiết, máu khô và vi khuẩn bề mặt mà không ảnh hưởng đến quá trình liền mô. Mẹ có thể sử dụng để vệ sinh 2 - 3 lần mỗi ngày hoặc sau khi đi vệ sinh.

Nước ấm đun sôi để nguội

Trong trường hợp không có nước muối sinh lý, nước ấm đun sôi để nguội là giải pháp thay thế an toàn. Nước ấm giúp làm sạch nhẹ nhàng, giảm cảm giác căng tức và khó chịu ở vùng tầng sinh môn. Quan trọng là nước phải được đun sôi, để nguội hoàn toàn và sử dụng trong điều kiện vệ sinh sạch sẽ để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.

Dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ, phù hợp sau sinh

Một số dung dịch vệ sinh phụ nữ có độ pH cân bằng, không chứa cồn hay chất tẩy mạnh, có thể được sử dụng để làm sạch vùng ngoài âm đạo theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi lựa chọn, mẹ nên ưu tiên sản phẩm có thành phần dịu nhẹ, không mùi hoặc ít mùi, được khuyến cáo dùng cho phụ nữ sau sinh. Việc sử dụng chỉ nên ở mức vừa phải, không lạm dụng.

Nước thảo dược đã được đun sôi kỹ

Một số loại nước lá như lá trầu không hoặc chè xanh, khi được đun sôi kỹ và để nguội, có thể dùng để rửa bên ngoài vùng tầng sinh môn nhờ đặc tính kháng khuẩn tự nhiên. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đảm bảo nguyên liệu sạch, đun đúng cách và không dùng khi vết khâu có dấu hiệu kích ứng hoặc nhiễm trùng.

Lưu ý: Việc sử dụng các loại nước thảo dược này chỉ nên thực hiện khi có tư vấn của nhân viên y tế nhằm đảm bảo an toàn và phù hợp với tình trạng vết khâu.

Những dung dịch không nên dùng để rửa vết khâu tầng sinh môn

Bên cạnh các dung dịch an toàn, sản phụ cần đặc biệt tránh sử dụng những loại nước rửa có thể làm tổn thương mô, gây kích ứng hoặc cản trở quá trình hồi phục của vết khâu tầng sinh môn.

Xà phòng và sữa tắm thông thường

Xà phòng và sữa tắm thông thường thường chứa chất tẩy rửa mạnh, hương liệu hoặc chất tạo bọt. Những thành phần này có thể làm khô da, gây xót, rát và phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên của vùng tầng sinh môn - khu vực vốn rất nhạy cảm sau sinh. Việc sử dụng các sản phẩm này dễ khiến vết khâu lâu lành và tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Dung dịch sát khuẩn mạnh như cồn hoặc oxy già

Mặc dù có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, nhưng cồn và oxy già không được khuyến cáo dùng thường xuyên cho vết khâu tầng sinh môn. Các dung dịch này có thể làm tổn thương mô hạt đang hình thành, gây khô và chậm liền vết thương. Việc sát khuẩn mạnh chỉ nên thực hiện khi có chỉ định y tế cụ thể.

Nước chưa đảm bảo vệ sinh

Sử dụng nước chưa được đun sôi hoặc nguồn nước không đảm bảo vệ sinh để rửa vết khâu có thể đưa vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào vùng tổn thương. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến nhiễm trùng, sưng đau kéo dài, thậm chí mưng mủ hoặc để lại sẹo xấu.

Thụt rửa sâu hoặc dùng dung dịch không rõ nguồn gốc

Thụt rửa âm đạo hoặc sử dụng các dung dịch không rõ thành phần, không được kiểm chứng y khoa có thể làm mất cân bằng môi trường tự nhiên vùng kín và đẩy vi khuẩn vào sâu bên trong. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến vết khâu tầng sinh môn mà còn làm tăng nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa sau sinh.

Cách rửa và vệ sinh vết khâu tầng sinh môn đúng cách tại nhà

Vệ sinh đúng cách là yếu tố then chốt giúp vết khâu tầng sinh môn sau sinh hồi phục thuận lợi, hạn chế nhiễm trùng và giảm cảm giác đau rát. Các bác sĩ sản phụ khoa khuyến cáo sản phụ nên vệ sinh nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật và duy trì đều đặn hằng ngày, đặc biệt sau mỗi lần đi vệ sinh.

Chuẩn bị trước khi vệ sinh

Trước khi rửa vết khâu, mẹ cần rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch để hạn chế vi khuẩn từ tay tiếp xúc với vùng tổn thương. Chuẩn bị dung dịch vệ sinh phù hợp như nước muối sinh lý, nước ấm đun sôi để nguội hoặc dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ đã được khuyến cáo dùng sau sinh.

Cách rửa vết khâu tầng sinh môn đúng kỹ thuật

Khi vệ sinh, mẹ nên rửa nhẹ nhàng vùng ngoài âm đạo và khu vực xung quanh vết khâu, tránh chà xát trực tiếp lên đường chỉ khâu. Hướng vệ sinh luôn từ trước ra sau nhằm ngăn ngừa vi khuẩn từ hậu môn lây sang vùng tầng sinh môn. Có thể dùng gạc sạch hoặc nước chảy nhẹ để làm sạch dịch tiết và máu khô bám trên bề mặt da.

Làm khô vết khâu sau khi rửa

Sau khi vệ sinh, cần thấm khô nhẹ nhàng bằng gạc vô trùng, khăn mềm sạch hoặc giấy vệ sinh loại không xơ. Không để vùng tầng sinh môn ẩm ướt vì môi trường ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Tần suất vệ sinh phù hợp

Sản phụ nên vệ sinh vết khâu 2 - 3 lần mỗi ngày và thực hiện ngay sau khi đi tiểu hoặc đại tiện. Việc duy trì vệ sinh đều đặn giúp vùng tầng sinh môn luôn sạch sẽ, giảm mùi khó chịu và hỗ trợ quá trình liền mô diễn ra thuận lợi.

Cách chăm sóc vết khâu tầng sinh môn giúp nhanh lành, giảm biến chứng

Bên cạnh việc vệ sinh đúng cách, chăm sóc toàn diện vết khâu tầng sinh môn sẽ giúp rút ngắn thời gian hồi phục và giảm nguy cơ biến chứng sau sinh. Các chuyên gia y tế khuyến cáo sản phụ nên kết hợp nhiều biện pháp chăm sóc phù hợp trong sinh hoạt hằng ngày.

Giữ vết khâu khô thoáng

Để vết khâu tiếp xúc với không khí giúp mô nhanh khô và lành hơn, mẹ có thể nằm nghỉ trên khăn sạch, cởi đồ lót khoảng 10 phút mỗi lần, thực hiện 1 - 2 lần mỗi ngày. Ngoài ra, nên mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, ưu tiên chất liệu thấm hút tốt để tránh bí bách vùng tầng sinh môn.

Giảm áp lực lên tầng sinh môn

Trong những tuần đầu sau sinh, mẹ nên hạn chế ngồi lâu hoặc ngồi ở tư thế gây tỳ đè trực tiếp lên vết khâu. Khi cần ngồi, có thể sử dụng đệm mềm sạch để giảm áp lực. Việc đi lại nhẹ nhàng, tránh vận động mạnh hoặc mang vác nặng sẽ giúp vết khâu không bị căng kéo, hạn chế bung chỉ.

Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ lành thương

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục mô. Sản phụ nên bổ sung đầy đủ protein, vitamin C, kẽm và các vi chất cần thiết để thúc đẩy tái tạo da và mô liên kết. Đồng thời, cần uống đủ nước và tăng cường chất xơ để phòng táo bón, tránh tạo áp lực khi đi đại tiện.

Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng

Trong quá trình chăm sóc, mẹ cần quan sát vết khâu hằng ngày. Các dấu hiệu như sưng đỏ kéo dài, đau tăng, chảy dịch mủ, mùi hôi hoặc sốt có thể là biểu hiện nhiễm trùng. Khi gặp những triệu chứng này, cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.

Tuân thủ hướng dẫn y tế sau sinh

Không quan hệ tình dục, không sử dụng tampon và không đặt bất kỳ vật gì vào âm đạo cho đến khi vết khâu lành hoàn toàn theo đánh giá của bác sĩ. Việc tuân thủ đúng hướng dẫn chăm sóc hậu sản giúp bảo vệ vết khâu tầng sinh môn và hạn chế tối đa các biến chứng không mong muốn.

Bài viết trên của Nhà thuốc Long Châu đã giúp bạn hiểu được rửa vết khâu tầng sinh môn bằng gì và cách chăm sóc đúng trong quá trình hồi phục sau sinh. Lựa chọn dung dịch phù hợp, vệ sinh nhẹ nhàng và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sẽ giúp vết khâu nhanh lành, hạn chế đau đớn và phòng ngừa nhiễm trùng hiệu quả. Nếu có biểu hiện bất thường, mẹ nên chủ động thăm khám để được tư vấn và xử lý kịp thời.