TP.HCM cảnh báo nguy cơ bệnh dại, khuyến cáo xử trí sớm sau phơi nhiễm

Bệnh dại tăng nguy cơ tại TP.HCM

Tại cuộc họp báo kinh tế - xã hội chiều 7/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM đã có văn bản thông tin về công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn. Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ đầu năm 2026 đến nay, TP.HCM ghi nhận 4 ca tử vong do bệnh dại, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025.

Con số này cho thấy bệnh dại đang trở thành nguy cơ đáng chú ý trong cộng đồng, nhất là khi đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gần như không thể cứu chữa khi đã phát bệnh. Trong khi đó, các trường hợp phơi nhiễm do chó, mèo cắn hoặc cào vẫn có thể xuất hiện rải rác trong đời sống hằng ngày, từ khu dân cư, nơi công cộng đến các hộ gia đình có nuôi thú cưng.

Ngành y tế nhấn mạnh bệnh dại không chỉ là vấn đề điều trị sau khi bị cắn, mà còn liên quan trực tiếp đến quản lý đàn chó mèo, tiêm phòng cho vật nuôi và ý thức xử trí đúng sau phơi nhiễm. Khi số ca tử vong tăng so với cùng kỳ, việc phát hiện sớm nguy cơ và ngăn chặn ổ dịch từ động vật được xem là nhiệm vụ cấp thiết.

Nguồn nguy cơ từ chó mèo thả rông

Theo HCDC, tình hình bệnh dại hiện nay cần được đặc biệt lưu ý tại các khu vực còn tồn tại tình trạng chó, mèo chưa được tiêm phòng dại đầy đủ, chó thả rông hoặc không đeo rọ mõm khi ra nơi công cộng. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ người dân bị cắn, cào và phơi nhiễm với virus dại.

Trong thực tế, nhiều người vẫn chủ quan với vết cắn nhỏ, vết cào nông hoặc cho rằng vật nuôi trong nhà thì không có nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, nếu chó mèo chưa được tiêm phòng đầy đủ, tiếp xúc với động vật lạ hoặc có biểu hiện bất thường, nguy cơ lây truyền vẫn cần được đánh giá nghiêm túc.

Nguồn nguy cơ cũng đến từ việc vật nuôi không được kiểm soát khi ra ngoài. Chó thả rông, không rọ mõm có thể cắn nhiều người trong thời gian ngắn, gây khó khăn cho công tác truy vết, theo dõi và xử lý nguy cơ. Vì vậy, trách nhiệm của người nuôi không chỉ dừng ở việc chăm sóc thú cưng, mà còn bao gồm tiêm phòng dại định kỳ, quản lý vật nuôi và tuân thủ quy định khi đưa chó ra nơi công cộng.

Ngành y tế tăng giám sát liên ngành

Trước diễn biến trên, Sở Y tế TP.HCM đã ban hành công văn về tăng cường công tác phòng, chống bệnh dại trên địa bàn. Nội dung tập trung vào chủ động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nguy cơ, xử lý kịp thời ổ dịch dại, tăng cường phối hợp giữa y tế và thú y, đồng thời đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng mức độ nguy hiểm của bệnh.

Công tác giám sát người phơi nhiễm bệnh dại sẽ dựa vào các điểm tiêm vắc xin ngừa dại. Khi tiếp nhận các trường hợp chó cắn từ 2 người trở lên trong 10 ngày, chó ốm hoặc chết trong 10 ngày, chó mèo có biểu hiện nghi dại, nhân viên y tế tại điểm tiêm sẽ ghi nhận thông tin, đánh giá yếu tố nguy cơ.

Từ đó, thông tin được chuyển đến y tế cơ sở và cơ quan thú y để phối hợp điều tra, giám sát, phát hiện sớm động vật nghi dại hoặc ổ dịch dại trong cộng đồng. Sở Y tế cũng phối hợp với Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM trong việc chia sẻ thông tin về các trường hợp người bị chó, mèo cắn, các ca nghi mắc bệnh dại, cũng như điều tra, xử lý khi phát hiện ổ dịch dại trên động vật.

Bên cạnh đó, TP.HCM tổ chức tập huấn giám sát bệnh dại cho trạm y tế xã, phường, đặc khu, phối hợp Bệnh viện Bệnh nhiệt đới tập huấn cho các cơ sở tiêm chủng có tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại. Mục tiêu là cập nhật hướng dẫn chuyên môn, thực hiện đúng phác đồ dự phòng sau phơi nhiễm và tư vấn đầy đủ cho người dân khi bị chó, mèo cắn hoặc cào.

Người dân cần xử trí đúng sau phơi nhiễm

Ngành y tế khuyến cáo người dân khi bị chó, mèo cắn hoặc cào cần xử trí vết thương đúng cách và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn tiêm vắc xin, huyết thanh kháng dại khi có chỉ định. Người dân tuyệt đối không tự điều trị, không lấy nọc, không đắp lá hoặc sử dụng các biện pháp dân gian.

Một số tình huống cần đặc biệt cảnh giác gồm:

• Bị chó, mèo cắn hoặc cào gây trầy xước, chảy máu.
• Bị chó, mèo liếm vào vết thương hở hoặc vùng da tổn thương.
• Chó, mèo cắn nhiều người trong thời gian ngắn.
• Con vật có biểu hiện bất thường, ốm, chết hoặc mất tích sau khi cắn người.
• Người bị phơi nhiễm là trẻ nhỏ, người chưa từng tiêm phòng dại hoặc không rõ tình trạng tiêm chủng.

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, thời điểm sau phơi nhiễm có ý nghĩa quyết định. Việc chậm đến cơ sở y tế vì chờ theo dõi con vật, tự xử lý tại nhà hoặc tin vào mẹo dân gian có thể làm mất cơ hội dự phòng hiệu quả. Song song với đó, mỗi gia đình nuôi chó mèo cần chủ động tiêm phòng dại cho vật nuôi, không thả rông và tuân thủ biện pháp an toàn khi đưa vật nuôi ra ngoài.

Trong bối cảnh TP.HCM đã ghi nhận 4 ca tử vong do bệnh dại từ đầu năm 2026, nguy cơ không thể xem nhẹ. Chủ động tiêm phòng cho vật nuôi, quản lý chó mèo nơi công cộng và đi khám sớm sau khi bị cắn, cào là những biện pháp quan trọng để ngăn thêm các trường hợp tử vong đáng tiếc.