Trà kombucha có tác dụng gì? Giá trị dinh dưỡng của kombucha

Kombucha không phải là xu hướng mới xuất hiện trong vài năm gần đây. Trên thực tế, đây là một loại đồ uống lên men cổ xưa, đã được sử dụng từ hàng nghìn năm trước tại nhiều nền văn hóa Á - Âu. Ngày nay, kombucha được quan tâm nhiều hơn nhờ xu hướng ăn uống lành mạnh, chú trọng đến hệ tiêu hóa và vi sinh đường ruột.

Trà kombucha được làm từ những nguyên liệu nào?

Việc hiểu rõ kombucha được tạo ra như thế nào sẽ giúp bạn đánh giá đúng bản chất của loại đồ uống này. Kombucha được xem là một loại thức uống cổ xưa, có nguồn gốc từ thời kỳ trước Công nguyên. Đây là một loại đồ uống lên men được làm từ những thành phần khá đơn giản, bao gồm:

• Trà: Thường là trà đen hoặc trà xanh, đóng vai trò nền tảng, cung cấp hợp chất chống oxy hóa và caffeine tự nhiên.
• Đường: Có thể là đường trắng, đường turbinado, đường agave hoặc mật ong. Đường không chỉ tạo vị ngọt ban đầu mà còn là “thức ăn” cho quá trình lên men.
• Vi khuẩn “có lợi”: Là các vi khuẩn tham gia quá trình lên men, tạo ra axit hữu cơ.
• Men: Men tự nhiên giúp chuyển hóa đường thành axit, khí carbon dioxide và một lượng nhỏ cồn.

Thông thường, kombucha được ủ và lên men từ một tuần đến một tháng. Sau quá trình này, đồ uống thu được có ga nhẹ, vị chua giống giấm, đôi khi có thêm hương trái cây hoặc thảo mộc để dễ uống hơn. Chính quá trình lên men này là yếu tố tạo nên những tác dụng tiềm năng của kombucha đối với sức khỏe.

Trà kombucha có tác dụng gì?

Dựa trên thành phần và quá trình lên men, kombucha mang lại một số lợi ích nhất định nếu được sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng kombucha không phải là “thần dược”, mà chỉ nên xem như một phần bổ trợ trong chế độ ăn uống lành mạnh. Dưới đây là những lợi ích của kombucha:

Hỗ trợ hệ tiêu hóa

Một trong những tác dụng được nhắc đến nhiều nhất của kombucha là hỗ trợ tiêu hóa. Nhờ quá trình lên men, kombucha chứa các vi sinh vật có lợi và axit hữu cơ. Những thành phần này có thể góp phần:

• Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột;
• Giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn;
• Giảm cảm giác đầy bụng khi sử dụng với lượng vừa phải.

Nhìn chung, khi uống với lượng hợp lý, kombucha có thể góp phần giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định và dễ chịu hơn.

Góp phần tăng cường miễn dịch

Hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch có mối liên hệ chặt chẽ. Khi hệ vi sinh đường ruột được duy trì ổn định, khả năng miễn dịch của cơ thể cũng có thể được hỗ trợ gián tiếp.

Một số hợp chất trong kombucha, đặc biệt là polyphenol từ trà và axit hữu cơ sinh ra trong quá trình lên men, có đặc tính chống oxy hóa. Những chất này giúp cơ thể chống lại các gốc tự do, từ đó hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Hỗ trợ kiểm soát cân nặng

Với lượng calo thấp và hầu như không chứa chất béo, kombucha có thể là lựa chọn thay thế cho các loại nước ngọt nhiều đường. Khi dùng hợp lý, kombucha:

• Giúp giảm nhu cầu uống nước có đường;
• Mang lại cảm giác “ngon miệng” nhờ vị chua và có ga;
• Hỗ trợ kiểm soát tổng năng lượng nạp vào.

Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc nhiều vào việc chọn kombucha ít đường và không uống quá nhiều.

Bổ sung chất chống oxy hóa

Kombucha được làm từ trà, vốn giàu polyphenol, nhóm chất chống oxy hóa tự nhiên. Các chất này có vai trò bảo vệ tế bào trước tác động của quá trình oxy hóa, góp phần giảm nguy cơ tổn thương tế bào theo thời gian. Mức độ chống oxy hóa cụ thể phụ thuộc vào loại trà sử dụng (trà xanh hay trà đen) và cách lên men.

Tạo thói quen uống lành mạnh hơn

Với nhiều người, kombucha không chỉ mang lại lợi ích sinh học mà còn giúp thay đổi thói quen sinh hoạt. Việc chọn kombucha thay cho nước ngọt có ga hay đồ uống nhiều đường có thể:

• Giảm lượng đường tiêu thụ hằng ngày;
• Khuyến khích lối sống lành mạnhngày;
• Tạo cảm giác “uống vì sức khỏe” thay vì chỉ giải khát.

Giá trị dinh dưỡng của kombucha

Những lợi ích sức khỏe được nhắc đến ở trên chủ yếu bắt nguồn từ quá trình lên men tự nhiên của kombucha, nơi trà, vi sinh vật có lợi và các hợp chất sinh học cùng tương tác với nhau. Nhờ sự kết hợp này, kombucha không chỉ đơn thuần là một loại đồ uống giải khát, mà còn có thể mang lại một số tác động tích cực cho cơ thể nếu sử dụng đúng cách và với lượng phù hợp.

Về mặt dinh dưỡng, thành phần cụ thể của kombucha có thể thay đổi tùy theo công thức, thương hiệu và nguyên liệu sử dụng. Tuy nhiên, xét trên mặt bằng chung, một chai kombucha dung tích khoảng 330ml thường cung cấp mức năng lượng và dưỡng chất tương đối như sau:

• Năng lượng: Khoảng 60 kcal;
• Chất béo: 0 g;
• Natri: Khoảng 7 mg;
• Carbohydrate: Khoảng 15 g;
• Protein: Khoảng 0,3 g.

Do được pha chế từ trà, kombucha thường chứa 40 - 50 mg caffeine. Mức này thấp hơn cà phê nhưng vẫn có thể gây cảm giác bồn chồn hoặc khó ngủ ở những người nhạy cảm với caffeine.

Trong quá trình lên men, nấm men tự nhiên sẽ chuyển hóa một phần đường thành một lượng cồn rất nhỏ, thường dưới 0,5%. Tuy vậy, với kombucha tự ủ tại nhà hoặc để lên men quá lâu, hàm lượng cồn thực tế có thể cao hơn mức này.

Xét về vi chất, đa số kombucha chỉ cung cấp vitamin và khoáng chất ở mức khiêm tốn. Trường hợp kombucha được bổ sung thêm nước ép trái cây hoặc thảo mộc, giá trị dinh dưỡng có thể được cải thiện, mang lại một lượng nhỏ vitamin C, vitamin E, vitamin nhóm B, cùng các khoáng chất như kali, sắt và magie.

Ai nên hạn chế uống kombucha?

Dù có nhiều lợi ích tiềm năng, kombucha không phải là thức uống phù hợp với tất cả mọi người. Một số nhóm đối tượng nên cân nhắc hạn chế hoặc thận trọng khi sử dụng thường xuyên, bao gồm:

• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú: Kombucha có chứa caffeine và một lượng cồn nhỏ, vì vậy nhóm đối tượng này nên hạn chế để tránh những ảnh hưởng không mong muốn.
• Người gặp vấn đề về dạ dày: Tính axit của kombucha có thể gây khó chịu cho người bị viêm loét dạ dày, trào ngược hoặc dạ dày nhạy cảm, đặc biệt khi uống lúc đói hoặc dùng với lượng lớn.
• Người mắc bệnh gan, thận hoặc hệ miễn dịch yếu: Đặc biệt với kombucha tự pha chế, nguy cơ nhiễm khuẩn có thể cao nếu quá trình lên men không đảm bảo vệ sinh.
• Người nhạy cảm với caffeine hoặc đang kiểm soát lượng đường: Nên đọc kỹ nhãn sản phẩm và tránh các loại kombucha có hàm lượng caffeine hoặc đường cao.

Như vậy, trà kombucha có tác dụng gì? Kombucha có thể hỗ trợ tiêu hóa, góp phần tăng cường miễn dịch, bổ sung chất chống oxy hóa và giúp hình thành thói quen uống lành mạnh hơn nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, đây không phải là thức uống “phù hợp cho tất cả”, và hiệu quả phụ thuộc nhiều vào liều lượng, chất lượng sản phẩm cũng như tình trạng sức khỏe cá nhân. Việc hiểu rõ bản chất và sử dụng có chừng mực chính là chìa khóa để tận dụng lợi ích của kombucha một cách an toàn.