Vì sao thịt heo nhiễm dịch tả heo châu Phi tuyệt đối không được dùng?

Dịch tả heo châu Phi (African Swine Fever – ASF) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn heo. Các quy định về an toàn thực phẩm cũng nêu rõ, thịt từ động vật mắc bệnh truyền nhiễm phải bị tiêu hủy hoàn toàn. Việc để thịt heo nhiễm dịch tả châu Phi lọt vào quá trình chế biến, dù là thịt hộp, pate hay các sản phẩm ăn liền, đều tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng cho người tiêu dùng.

Hiểm họa từ thịt hộp, pate làm từ lợn nhiễm tả châu Phi

Thoạt nhìn, thịt hộp hay pate đã qua chế biến nhiệt có thể khiến nhiều người lầm tưởng là “an toàn”. Tuy nhiên, thực phẩm làm từ thịt động vật bệnh tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường. Trước khi đi vào từng nguy cơ cụ thể, cần hiểu rằng quá trình chế biến công nghiệp không thể biến thịt heo bệnh thành thịt an toàn. Những hiểm họa lớn nhất bao gồm:

Nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây bệnh khác

Heo mắc dịch tả heo châu Phi thường suy giảm miễn dịch nghiêm trọng. Điều này tạo điều kiện cho vi khuẩn như Salmonella, E. coli, Clostridium phát triển mạnh trong thịt. Khi con người ăn phải, đặc biệt là trẻ em, người già hoặc người có bệnh nền, nguy cơ rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy cấp và ngộ độc thực phẩm tăng cao.

Độc tố không bị phá hủy hoàn toàn bởi nhiệt

Một số độc tố do vi khuẩn sinh ra trong thịt ôi nhiễm có khả năng chịu nhiệt. Dù thịt được nấu chín, các độc tố này vẫn có thể tồn tại, gây buồn nôn, nôn ói, đau bụng dữ dội sau khi ăn.

Ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng

Việc tiêu thụ thực phẩm làm từ thịt heo nhiễm bệnh không chỉ gây hại cho từng cá nhân mà còn làm gia tăng số ca ngộ độc thực phẩm trong cộng đồng. Về lâu dài, điều này làm tăng nguy cơ nhập viện, kéo theo nhiều hệ lụy cho sức khỏe và chất lượng sống, nhất là ở các nhóm dân số dễ bị tổn thương.

Ngoài ra, với các sản phẩm như thịt hộp, pate hoặc thịt xay nhuyễn, mọi dấu hiệu bất thường ban đầu của thịt heo bệnh gần như bị che lấp hoàn toàn. Người tiêu dùng không thể phân biệt bằng mắt thường, mùi hay vị, từ đó dễ vô tình đưa thực phẩm không an toàn vào bữa ăn hằng ngày.

Heo nhiễm dịch tả heo châu Phi có thể mắc thêm những loại bệnh nguy hiểm khác

Một đặc điểm nguy hiểm của dịch tả heo châu Phi là virus này làm suy yếu nhanh chóng hệ miễn dịch của heo. Khi sức đề kháng giảm, heo rất dễ mắc thêm nhiều bệnh truyền nhiễm khác cùng lúc. Chính sự “chồng bệnh” này khiến chất lượng thịt giảm nghiêm trọng và mức độ nguy hiểm tăng lên nếu bị đưa vào chuỗi thực phẩm.

Dù các bệnh này không phải lúc nào cũng lây trực tiếp sang người, nhưng thịt heo bệnh nếu không được xử lý đúng cách vẫn có thể gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt khi được chế biến tái, chưa nấu chín kỹ. Những bệnh thường gặp kèm theo ở heo nhiễm dịch tả châu Phi gồm:

• Hội chứng tai xanh: Bệnh này gây rối loạn hô hấp, sốt cao và suy kiệt ở heo. Thịt từ heo mắc tai xanh thường nhiễm nhiều vi khuẩn thứ phát, dễ gây rối loạn tiêu hóa cho người ăn phải.
• Cúm ở heo: Heo bị cúm thường mang nhiều tác nhân gây bệnh cùng lúc. Nếu thịt không được nấu chín hoàn toàn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm tăng rõ rệt.
• Thương hàn và các bệnh đường ruột: Các bệnh này làm mật độ vi khuẩn gây bệnh trong thịt tăng cao, có thể gây tiêu chảy, sốt và mất nước ở người tiêu dùng.
• Nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn cơ hội: Khi heo suy yếu, các tác nhân này phát triển mạnh hơn, làm thịt nhanh hỏng và không còn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Đặc biệt, thói quen ăn thịt tái, nem chua, pate hoặc các món từ thịt heo chưa được xử lý nhiệt kỹ càng càng làm nguy cơ ngộ độc và rối loạn tiêu hóa trở nên nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu nhận biết thịt nhiễm virus tả heo châu Phi

Việc nhận biết thịt heo nghi nhiễm bệnh không hề dễ, nhất là với người tiêu dùng thông thường. Tuy nhiên, vẫn có một số dấu hiệu cảnh báo sớm giúp giảm nguy cơ mua và sử dụng phải thịt không an toàn. Một số dấu hiệu đáng nghi ngờ bao gồm:

• Màu sắc thịt bất thường: Thịt có màu đỏ sẫm, tím tái hoặc loang lổ, không có màu hồng tươi tự nhiên.
• Mùi lạ: Thịt có mùi chua nhẹ, mùi hôi hoặc mùi tanh khác thường, kể cả khi còn được quảng cáo là “thịt tươi”.
• Kết cấu mềm nhão: Khi ấn tay vào, thịt không đàn hồi, dễ rỉ dịch hoặc chảy nước.
• Mỡ đổi màu: Phần mỡ có thể chuyển sang vàng xám, xuất hiện các đốm xuất huyết nhỏ.
• Sản phẩm chế biến có dấu hiệu hỏng: Thịt hộp hoặc pate bị phồng nắp, rỉ nước, có mùi lạ tuyệt đối không nên sử dụng.

Khi phát hiện các dấu hiệu trên, người tiêu dùng nên ngừng sử dụng ngay và thông báo cho cơ quan chức năng tại địa phương để được xử lý kịp thời.

Như vậy, vì sao thịt heo nhiễm dịch tả heo châu Phi tuyệt đối không được dùng? Câu trả lời là bởi loại thịt này không đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Dù virus không lây sang người, thịt heo nhiễm bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa và nhiều hệ lụy khó lường. Chủ động loại bỏ nguồn thực phẩm này chính là cách bảo vệ bữa ăn an toàn mỗi ngày.